वर्ति (varti)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 वर्त्ति f.
  (-र्त्तिः-र्त्ती)
	 1. Perfume for the person. 
	 2. The wick of a lamp.
3. A lamp.
	 4. A tent,  a bougie.
	 5. A collyrium prepared from
various substances and dried in a lozenge form
 it is applied
grinding with water or milk.
	 6. A line,  a ruled line.
	 7. The ends
of a cloth.
	 8. The projecting threads of woven cloth.
	 9. A protu-
berance round a vessel.
	 10. A surgical instrument.
 E.
  वृत् to be, 
Unādi aff.
   इन्,  ङीप् optionally added.

 वर्त्ति(र्त्ती)र m.
  (-रः) A kind of quail.

Capeller Eng

English

 वर्ति f.
  a pad or kind of bandage on a wound
 wick of a
lamp
 paint,  ointment,  esp.
    eye-salve.

Yates

English

 वर्त्ति (र्त्तिः) 2.
f.
  Perfume for the
person
 a wick
 a lamp
 a tent
a line
 collyrium
 ends of cloth.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Wilson

English

 वर्त्ति
f.
  (-र्त्तिः-र्त्ती)
1 Perfume for the person. 
2 The wick of a lamp.
3 A lamp.
4 A tent,  a bougie.
5 A collyrium prepared from various substances and dried in a lozenge form
 it
is exhibited ground with water or milk.
6 A line,  a ruled line.
7 The ends of a cloth.
E.
  वृत to be,  Uṇādi aff.
   इन्,  ङीप् optionally added.

Apte

English

वर्तिः [vartiḥ] र्ती [rtī],  र्ती f.
  [वृत्-इन् वा ङीप् Uṇ.*
  4.13, 135]

Anything wrapped round,  a pad,  roll.

An unguent,  ointment,  eye-salve,  collyrium or any cosmetic (in the form of a ball or pill)
 सा पुनर्मम प्रथमदर्शनात्प्रभृत्यमृतवर्तिरिव चक्षुषोरानन्दमुत्पादयन्ती Māl.
 1
 इयगमृतवर्तिर्नयनयोः U.*
  1.38
 कर्पूरवर्तिरिव लोचनतापहन्त्री Bv.*
  3.16
 Vb.*
  1.

The wick of a lamp
 उज्ज्वलालोकया स्निग्धा त्वया त्यक्ता न राजते । मलीमस- मुखी वर्तिः प्रदीपशिखया यथा ॥ Māl.
 1.4
 a lamp.

The projecting threads or unwoven ends (of a cloth). the fringe.

A magical lamp.

The protuberance round a vessel.

A surgical instrument (such as a bougie).

A streak,  line.

Swelling in the throat.

A swelling formed by internal rupture.

Apte 1890

English

 वर्तिः 
र्ती f. [वृत्-इन् वा ङीप्] 1 Anything wrapped round,  a pad,  roll. 
2 An unguent,  ointment,  eye-salve,  collyrium or any cosmetic (in the form of a ball or pill)
 सा पुनर्मम प्रथमदर्शनात्प्रभृत्यमृतवर्तिरिव चक्षुषोरानंदमुत्पादयंती Māl. 1
 इयममृतवर्तिर्नयनयोः U. 1. 38
 कर्पूरवर्तिरिव लोचनतापहंत्री Bv. 3. 16
 Vb. 1. 
3 The wick of a lamp
 Māl. 10. 4. 
4 The projecting threads or unwoven ends (of a cloth),  the fringe. 
5 A magical lamp. 
6 The protuberance round a vessel. 
7 A surgical instrument (such as a bougie). 
8 A streak,  line. 
9 Swelling in the throat. 
10 A swelling formed by internal rupture. 

Monier Williams Cologne

English

 1. वर्ति f.
  =
  वर्ती

 2. वर्ति in comp.  for वर्तिन्.

Monier Williams 1872

English

 वर्ति,  इस्,  or वर्ती,  f. anything rolled or wrapped
round,  a pad or kind of bandage on a wound
ointment,  unguent,  perfume for the person,  rouge, 
eye-salve,  collyrium or any cosmetic remedy pre-
pared from various substances and dried in the shape
of a ball or pill
 the wick of a lamp
 a lamp,  a
magical lamp
 the projecting threads or unwoven
ends of woven cloth,  a kind of fringe
 a projecting
rim or protuberance round a vessel
 a swelling or
polypus in the throat
 a swelling or protuberance
formed by internal rupture,  (मूत्र-वर्ति,  rupture
of the scrotum)
 a surgical instrument,  bougie
 a
streak,  line,  stripe,  ruled line.

Macdonell

English

 वर्ति vart-i,  (or ī),  [anything rolled: √ vṛt] 🞄roll,  pill (of drugs,  cosmetics,  collyrium)
 🞄wick of a lamp
 magic wick
 collyrium. 

Benfey

English

 वर्ति and वर्ती वर्ती̆ (vb. वृत्),  f.
 
 1.
Perfume for the person. 
 2. The wick
of a lamp,  Bhāg. P. 5,  11,  8 (ति).
 3. A
line,  a ruled line.
 4. A magic ball, 
Pañc. 241,  2 (ति),  sqq.(?).
 5. The ends of
a cloth.
 6. A sort of collyrium,  Mālat.
14,  14
 Utt. Rāmac. 24,  12 (अमृत-वर्ति, 
consisting of nectar).
 7. A bougie.

Apte Hindi

Hindi

वर्तिः
स्त्री*
  - वृत् + इन्
"कोई भी लिपटी हुई गोल वस्तु,  पत्राली,  बही"

वर्तिः
स्त्री*
  - वृत् + इन्
"उबटन,  मल्हम,  आँखों का लेप,  काजल,  अंगराग"

वर्तिः
स्त्री*
  - वृत् + इन्
दीपक की बत्ती

वर्तिः
स्त्री*
  - वृत् + इन्
"(कपड़े की) झालर,  फलवे,  किनारी"

वर्तिः
स्त्री*
  - वृत् + इन्
जादू का लैंप

वर्तिः
स्त्री*
  - वृत् + इन्
वर्तन के चारों ओर का उभार

वर्तिः
स्त्री*
  - वृत् + इन्
जर्राही उपकरण

वर्तिः
स्त्री*
  - वृत् + इन्
"धारी,  रेखा"

वर्तिः
पुं*
  - वृत्+इन्
अस्थिभङ्ग के कारण सूजन

L R Vaidya

English

 varti {% f. %} 1. An unguent,  an eye-salve,  a collyrium,  कर्पूरवर्तिरिव लोचनतापहंत्री Bh.V.iii.16
the wick of a lamp
the projecting threads of woven cloth
a protuberance round a vessel
a surgical instrument
a line,  a streak.

Anekartha-Dvani-Manjari

Sanskrit

वर्ति
स्त्री
वर्ति,  दीपशिखासूत्रं,  नेत्राञ्जनोचिता
वर्तिर्दीपशिखासूत्रं वर्तिर्नेत्राञ्जनोचिता ।
verse 2.1.1.82
page 0013

Edgerton Buddhist Hybrid

English

 varti (= Skt. vartikā,  which also means wick = Skt. varti),  paintbrush: sūkṣma-varti-pratigṛhītapāṇir anāyāsacittaḥ taṃ paṭam ālikhet Mmk 〔61.21〕 (prose).

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 वर्ति = गैरिकादिगुलिका und मार्ग,  Haravijaya 12,  30.

 वर्ति f. ° = स्रोतस्,  H XLIV,  5.

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
कर्पूरागुरुकक्कोलकस्तूरीचन्दनद्रवैः ॥ ६३८ ॥
स्याद्यक्षकर्दमो मिश्रैर्वर्तिर्गात्रानुलेपनी ।
-wordlist-
 
यक्षकर्दम (पुं),  वर्ति (स्त्री),  गात्रानुलेपनी (स्त्री)

--source--
 
नूपुरं तु तुलाकोटिः पादतः कटकाङ्गदे ॥ ६६५ ॥
मञ्जीरं हंसकं शिञ्जिन्यंशुकं वस्त्रमम्बरम् ।
सिचयो वसनं चीराच्छादौ सिक्चेलवाससी ॥ ६६६ ॥
पटः प्रौतोऽञ्चलोऽस्यान्तो वर्तिर्वस्तिश्च तद्दशाः ।
-wordlist-
 
नूपुर (क्ली),  तुलाकोटि (पुंक्ली),  पादकटक (पुंक्ली),  पादाङ्गद (क्ली),  मञ्जीर (पुंक्ली),  हंसक (पुंक्ली),  शिञ्जिनी (स्त्री),  अंशुक (क्ली),  वस्त्र (पुंक्ली),  अम्बर (क्ली),  सिचय (पुं),  वसन (क्ली),  चीर (पुं),  आच्छाद (पुं),  सिञ्च् (स्त्री),  चेल (क्ली),  वासस् (क्ली),  पट (त्रि),  प्रोत (पुं),  अञ्चल (पुंक्ली),  वर्ति (पुंस्त्री),  वस्ति (पुंस्त्री),  दशाः (पुंस्त्रीब)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

धौत
धौत,  उद्गमनीय,  वर्ति,  वस्ति,  दशा,  सिच्
धौतमुद्गमनीयं च वर्तिर्वस्तिर्दशाः सिचः ।
verse 2.1.1.551
page 0062

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 वर्त्तिः,  स्त्री,
   (वर्त्ततेऽनया इति । वृत् + “हृपिषि-रुहिवृतिविदिच्छिदिकीर्त्तिभ्यश्च ।” उणा० ४ ।११८ । इति इन् ।) भेषजनिर्म्माणम् । नयना-ञ्जनम् । लेखः । गात्रानुलेपनी । दीपदशा ।(यथा,  भागवते । ५ । ११ । ८ ।“यथा प्रदीपो घृतवर्त्तिमश्नन्शिखाः सधूमा भजति ह्यन्यदा स्वम् ॥
”)दीपः । इति मेदिनी । ते,  ५५ ॥
 * ॥
 वर्त्ति-विशेषो यथा,  --“कतकस्य फलं शङ्खः सैन्धवं त्र्यूषणं वचा ।फेनो रसाञ्जनं क्षौद्रं षिडङ्गानि मनःशिला ।एषां वर्त्तिर्हन्ति कासं तिमिरं पटलं तथा ॥
”इति गारुडे १९८ अध्यायः ॥
(वर्त्ततेऽनयेति । वृत् + “वृतेश्छन्दसि ।” उणा०४ । १४० । इति इः । बाहुलकात् लोकेऽपि ।योगकर्म्मद्रव्यम् । इत्युज्ज्वलदत्तः ॥
)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 वर्त्ति(र्त्ती) स्त्री वृत--इन् वा ङीप् । १ लेखे २ नयनाञ्जने३ गात्रानुलेपने ४ दीपदशायां ५ भिषजां निर्मेयौषधभेदे(वाति) “कतकस्य फलं शङ्खः सैन्धवं त्र्यूषणं वचा ।केणो रसाञ्जनं क्षौद्रं विडङ्गानि मनःशिला । एषांवर्त्तिर्हन्ति कार्च तिमिरं पटलं तथा” गरुडपु०  १९८ अ० ।६ दीपे च मेदि० ।

Capeller

German

 वर्ति u. vartI f.
  Stengel,  Paste,  Pille,  Docht, 
Schminke,  Augensalbe.

Burnouf

French

 वर्ति वर्ति f.
  (वृत्
 sfx. इ) ligne,  raie [tracée
pour écrire,  etc.].
		 Bord d'une étoffe,  liteau,  frange
		 Mèche
de lampe
 lampe.
		 Sorte de collyre,  cf.  वर्ण।
वर्तिका f.
  mèche de lampe.
		 Caille,  cf.  वर्तक।

Stchoupak

French

 वर्ति-
 -ई- f.
  collyre,  onguent 
 mèche (d'une lampe),  mèche
magique.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.