वर्तते- - Sanskrit Dictionary

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

Hindi

(1 एपी) मौजूद हैं,  करने के लिए हो

धातुपाठः (Krishnacharya)

Sanskrit

धातुः:
  वृत्
मूलधातुः:
   वृतु
धात्वर्थः:
  वर्तने
गणः:
  भ्वादिः
कर्मकत्वं:
  अकर्मकः
इट्त्वं:
  सेट्
उपग्रहः:
  आत्मनेपदी
रूपम्:
  वर्तते
अनुबन्धादिविशेषः:
  द्युतादिः, वृतादिः च

Akhyata Chandrika

Sanskrit

स्थित्याम्
1.1.4
वर्तते वसति आस्ते ध्रियते अवतिष्ठते क्षियति स्थलति मठति तिष्ठति

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Sanskrit Tibetan

Tibetan

gnas gyur
वर्तते

byung bar 'gyur
१) जायन्ते २) भवन्ति ३) वर्तते ४) उत्पद्यते

jug pa yin
१) २) वर्तते ३)

कृदन्तरूपमाला

Sanskrit

1 {@“कुङ् शब्दे”@} 2 3 “सत्यपि हि शब्दार्थत्वे भिद्यत एवैषामभिधेयम्। 
 तथाहि--कवतिस्तावत्-- अव्यक्ते शब्दे वर्तते--उष्ट्रः कोकूयते इति। 
 कुवतिरपि--आर्तस्वरे वर्तते-- चोकूयते वृषल इति
   पीडित इत्यर्थः। 
 कौतिस्तु शब्दमात्रे।” इति दैवव्याख्याने पुरुषकारे उपात्तं न्यासवचनमिहानुसन्धेयम्।]] ‘अव्यक्तशब्दे कवते,  कुवते त्वार्तशब्दने। 
 कौतीति शब्दमात्रे स्यात्--’ 4 इति देवः। 
 कावकः-विका,  कावकः-विका,  चुकूषकः-षिका,  5 कोकूयकः-यिका
   कोता-त्री,  कावयिता-त्री,  चुकूषिता-त्री,  कोकूयिता-त्री
   -- कावयन्-न्ती,  कावयिष्यन्-न्ती-ती
   -- कवमानः,  कावयमानः,  चुकूषमाणः,  कोकूयमानः
   6 कोष्यमाणः,  कावयिष्यमाणः,  चुकूषिष्यमाणः,  कोकूयिष्यमाणः
   कुत्-कुतौ-कुतः
   -- -- -- कुतम्- 7 तः,  कावितः-तम्,  चुकूषितः,  कोकूयितः-तवान्
   कवः,  कावः,  चुकूषुः,  चुकावयिषुः,  कोकुवः
   कोतव्यम्,  कावयितव्यम्,  चुकूषितव्यम्,  कोकूयितव्यम्
   कवनीयम्,  कावनीयम्,  चुकूषणीयम्,  कोकूयनीयम्
   कव्यम्,  अवश्यकाव्यम्,  काव्यम्,  चुकूष्यम्,  कोकूय्यम्
   ईषत्कवः-दुष्कवः-सुकवः
   -- -- 8 कूयमानः,  काव्यमानः,  चुकूष्यमाणः,  कोकूय्यमानः
   कवः,  कावः,  चुकूषः,  कोकूयः
   कोतुम्,  कावयितुम्,  चुकूषितुम्,  कोकूयितुम्
   कुतिः,  कावना,  चुकूषा,  चुकावयिषा,  कोकूया
   कवनम्,  कावनम्,  चुकूषणम्,  कोकूयनम्
   कुत्वा,  कावयित्वा,  चुकूषित्वा,  कोकूयित्वा
   प्रकुत्य,  संकाव्य,  प्रचुकूष्य,  प्रकोकूय्य
   कावम् २,  कुत्वा २,  कावम् २,  कावयित्वा २,  चुकूषम् २,  चुकूषित्वा २,  कोकूयम् २
   कोकूयित्वा २।
प्रासङ्गिक्यः
 
 01 =>
  (१९८)
 02 =>
  (१-भ्वादिः-९५१। अक। अनि। आत्म।)
 03 =>
  [[[अ]
 04 =>
  (श्लो। २३)
 05 =>
  [[४। ‘न कवतेर्यङि’ (७-४-६३) इति अभ्यासे चुत्वनिषेधः। ‘अकृत्सार्वधातुकयोः--’ (७-४-२५) इति दीर्घः। एवं यङन्ते सर्वत्र बोध्यम्।]]
 06 =>
  [पृष्ठम्०१९४+ २४]
 07 =>
  [[आ। ‘श्रुत्यन्तवाचा ध्रुवया प्रदूनं घोरद्रवच्चक्रजिताज्ञितारिम्। स्मितार्द्रवक्त्रं गवमानभूषं गै त्वां घुताशं कुतशङ्गघोषैः।।’ धा। का। २-३५।]]
 08 =>
  [[१। ‘अकृत्सार्वधातुकयोः--’ (७-४-२५) इति दीर्घः।]]

1 {@“2 शसि इच्छायाम्”@} 3 ‘आशंसे स्यादिच्छायां शंसतीति स्तुतौ भवेत्। 
 हिंसायां शसति--’ 4 इति देवः। 
 “आङः शसि’ इति पाठात् अयमाङ्पूर्व एव प्रयोक्तव्यः। 
 तथा च काश्यपः ‘अयमाङ्पूर्व एव प्रयोक्तव्यः’ इति। 
 सम्मतायाम् ‘न च केवलो नाप्युपसर्गा- न्तरपूर्वः’ इति।।” इति माधवः। 
 “दुर्गः ‘आङः शासु--’ इत्याह।… आशासित्वा-आशास्त्वा।” इति क्षीरस्वामी। 
 एतेन क्त्वायां आङा सह समासेऽपि न ल्यप् दुर्गमते,  इति सिद्ध्यति। 
 माधवस्तु नैतदनुमेने
   य एवमाह-- ‘आशस्य
   क्त्वो ल्यप्’ इति। 
 उदित्त्वेन क्त्वायामिड्विकल्पपक्षः परं दुर्गाणामधिकः। 
 5 आशंसुः। 
 ‘शन्सु’ इति दुर्गपाठ इति मा। 
 धा। 
 वृत्ति- दर्शनाज्ज्ञायते। 
 इदित्पक्षपाती माधवोऽपि ल्यपि आशस्य इति कथं रूपसिद्धि- मभिप्रैतीति विचार्यं वर्तते
   यतः स एव निष्ठायां आशंसितम् इत्याह। 
 ईदृशेषु स्थलेषु प्रयोगाः पाठाश्च अनियता दृश्यन्ते। 
 सर्वाण्यपि रूपाणि चौरादिक- कुंशयतिवत् 6 बोध्यानि।
प्रासङ्गिक्यः
 
 01 =>
  (१६९७)
 02 =>
  [आङः]
 03 =>
  (१-भ्वादिः-६२९। सक। सेट्। आत्म।)
 04 =>
  (श्लो। १८३,  १८४)
 05 =>
  [[१। ‘सनाशंसभिक्ष उः’ (३-२-१६८) इति कर्तरि उप्रत्ययस्ताच्छीलिकः।]]
 06 =>
  (२३२)

वर्तते जायन्ते भवन्ति उत्पद्यते शसि माधवस्तु नैतदनुमेने य एवमाह- ‘आशस्य इदित्पक्षपाती माधवोऽपि ल्यपि आशस्य इति कथं रूपसिद्धि- मभिप्रैतीति विचार्यं कुङ् कुवतिरपि-आर्तस्वरे वर्तते- चोकूयते वृषल कावकः-विका चुकूषकः-षिका कोकूयकः-यिका कोता-त्री कावयिता-त्री चुकूषिता-त्री कोकूयिता-त्री - कावयन्-न्ती कावयिष्यन्-न्ती-ती कवमानः कावयमानः चुकूषमाणः कोकूयमानः कोष्यमाणः कावयिष्यमाणः चुकूषिष्यमाणः कोकूयिष्यमाणः कुत्-कुतौ-कुतः कुतम्-तः कावितः-तम् चुकूषितः कोकूयितः-तवान् कवः कावः चुकूषुः चुकावयिषुः कोकुवः कोतव्यम् कावयितव्यम् चुकूषितव्यम् कोकूयितव्यम् कवनीयम् कावनीयम् चुकूषणीयम् कोकूयनीयम् कव्यम् अवश्यकाव्यम् काव्यम् चुकूष्यम् कोकूय्यम् ईषत्कवः-दुष्कवः-सुकवः -कूयमानः काव्यमानः चुकूष्यमाणः कोकूय्यमानः चुकूषः कोकूयः कोतुम् कावयितुम् चुकूषितुम् कोकूयितुम् कुतिः कावना चुकूषा चुकावयिषा कोकूया कवनम् कावनम् चुकूषणम् कोकूयनम् कुत्वा कावयित्वा चुकूषित्वा कोकूयित्वा प्रकुत्य संकाव्य प्रचुकूष्य प्रकोकूय्य कावम् चुकूषम् कोकूयम् वृत् वृतु वर्तने स्थित्याम् वसति आस्ते ध्रियते अवतिष्ठते क्षियति स्थलति मठति तिष्ठति

What is this? (Related)

Here you'll find synonyms, antonyms, or related words for the current word.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.

वर्तते- (vartate-)

Hindi

धातुपाठः (Krishnacharya)

Akhyata Chandrika

Sanskrit Tibetan

कृदन्तरूपमाला