धातुः: वर्ण्
मूलधातुः: वर्ण
धात्वर्थः: वर्णक्रिया-विस्तार-गुणवचनेषु (वर्णक्रिया वर्णकरणम्) (विस्तृणाति)
गणः: चुरादिः
कर्मकत्वं: सकर्मकः
इट्त्वं: सेट्
उपग्रहः: उभयपदी
रूपम्: वर्णयति-ते
अनुबन्धादिविशेषः: अदन्तः


धातुः: वर्ण्
मूलधातुः: वर्ण
धात्वर्थः: प्रेरणे,वर्णने च
गणः: चुरादिः
कर्मकत्वं: सकर्मकः
इट्त्वं: सेट्
उपग्रहः: उभयपदी
रूपम्: वर्णयति-ते


ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Madhavlya Dhatu Vritti is about Dhatus

वर्ण (अर्थः)  वर्णक्रिया,विस्तार,गुणवचनेषु
(अर्थविवरणम्) वर्णक्रिया वर्णकरणं
, ( सुवर्णं वर्णयति ) ( कथां वर्णयति ) विस्तृणातीत्यर्थः ( राजानं वर्णयति, ) स्तौतीत्यर्थः वर्णं गृह्णाति ( वर्णयति ) "सत्यापपाश'' इत्यादिना णिच् 392

वर्णँ वर्ण 

मानकरूपान्तरम् - चूर्णँ
चूर्ण (अर्थः)  प्रेरणे
एवं मैत्रेयः अन्ये तु वर्ण वर्णने  चूर्ण प्रेरण इति वर्णयन्ति ( चूर्णयति ) वर्णं गृह्णाति (वर्णयति) चूर्णैरवर्ध्वसयति ( अवचूर्णयति ) "सत्यापपाश'' इत्यादिना वर्णचूर्णाभ्यां प्रातिपदिकाभ्यां ग्रहणावध्वंसनयोर्णिच्  18-19

वर्ण वर्णक्रिया,विस्तार,गुणवचनेषु 
- वर्णयति  वर्णयामास  वर्णं गृह्णाति वर्णयतीति च दर्शितम्  379

वर्णँ वर्ण 

मानकरूपान्तरम् - चूर्णँ
चूर्ण  प्रेरणे 
- वर्णयति  चूर्णयति  वर्णं गृह्णाति वर्णयति  चूर्णैरवध्वंसयति चूर्णयतीति व्युत्पत्त्यन्तरम्  17,18

ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Various kridanta words of Dhatus.

<ul><li><a href="#foot_krm01">1</a> {@“वर्ण वर्णक्रियाविस्तारगुणवचनेषु”@} <a href="#foot_krm02">2</a> अदन्तः। </li> <li>वर्णक्रिया = वर्णनं, वर्णकरणं वा। </li> <li>कथां वर्णयति, सुवर्णं वर्णयति, विस्तृणाती- त्यर्थः। </li> <li>विस्तारे--वर्णनेयम्। </li> <li>गुणवचनं = स्तुतिः, शुक्लाद्युक्तिर्वा। </li> <li>राजान- मुपवर्णयति। </li> <li>‘-- रागे विस्तारे प्रशंसायां च’ इति काशकृत्स्नः। </li> <li>वर्णकः-र्णिका, विवर्णयिषकः-षिका;</li> <li> वर्णयिता-त्री, विवर्णयिषिता-त्री;</li> <li> इत्यादीनि रूपाणि सर्वाणि भेदनार्थकचौरादिककर्णयतिवत् <a href="#foot_krm03">3</a> ज्ञेयानि।</li></ul>

प्रासङ्गिक्यः
 <ul><li id="foot_krm01">01 => (१५६३)</li> <li id="foot_krm02">02 => (१०-चुरादिः-१९३८। सक। सेट्। उभ।)</li> <li id="foot_krm03">03 => (१७०)</li></ul>

<ul><li><a href="#foot_krm01">1</a> {@“वर्ण प्रेरणे”@} <a href="#foot_krm02">2</a> ‘मैत्रेय एवमुक्तवान्’ इति मा। </li> <li>धा। </li> <li>वृत्तिः। </li> <li>क्षीरस्वामी तु ‘-- वर्णने’ इत्याह। </li> <li>सि। </li> <li>कौमुद्यामपि ‘-- प्रेरणे’ इति पठित्वा, ‘वर्णने इत्येके’ इति दृश्यते। </li> <li>वर्णकः-र्णिका, विवर्णयिषकः-षिका;</li> <li> वर्णयिता-त्री, विवर्णयिषिता-त्री;</li> <li> इत्यादीनि रूपाणि सर्वाण्यपि चौरादिकचूर्णयतिवत् <a href="#foot_krm03">3</a> बोध्यानि। </li> <li>वर्णं गृह्णाति इत्यर्थे वर्णयति-- ‘सत्यापपाशरूपवीणातूलश्लोकसेनालोमत्वचवर्मवर्ण--’ <a href="#foot_krm04">4</a> इति णिच्।</li></ul>

प्रासङ्गिक्यः
 <ul><li id="foot_krm01">01 => (१५६२)</li> <li id="foot_krm02">02 => (१०-चुरादिः-१५५१। सक। सेट्। उभ।)</li> <li id="foot_krm03">03 => (५५९)</li> <li id="foot_krm04">04 => (३-१-२५)</li></ul>

वर्ण (व꣡र्ण꣡ वर्णक्रियाविस्तारगुणवचनेषु बहुलमेतन्निदर्शनम् इत्येके - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् = वर्णनम्
अनीयर् = वर्णनीयः - वर्णनीया
ण्वुल् = वर्णकः - वर्णिका
तुमुँन् = वर्णयितुम् / वर्णितुम्
तव्य = वर्णयितव्यः / वर्णितव्यः - वर्णयितव्या / वर्णितव्या
तृच् = वर्णयिता / वर्णिता - वर्णयित्री / वर्णित्री
क्त्वा = वर्णयित्वा / वर्णित्वा
ल्यप् = प्रवर्ण्य
क्तवतुँ = वर्णितवान् - वर्णितवती
क्त = वर्णितः - वर्णिता
शतृँ = वर्णयन् / वर्णन् - वर्णयन्ती / वर्णन्ती
शानच् = वर्णयमानः / वर्णमानः - वर्णयमाना / वर्णमाना

ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Only about Dhatus

वर्णँ वर्ण वर्णने
- वर्णयति  पक्ष परिग्रह इत्येके  पक्षयति  17

वर्णाश्रम m. pl. caste and order (cf. आशम).


वर्णाश्रम m. Pl. die Kasten und die Lebensstufen
des Brahmanen.


INTERMEDIATE, Sanskrit to English, Cologne Edition

वर्णाश्रम n. caste and order, class and stage of life (See आश्रम), Śak.


वर्णाश्रम n. (-मं) The class and state of a person.
 E. वर्ण and आश्रम order.


वर्णाश्रम
n. (-मं) The class and state of a person.
E. वर्ण, and आश्रम order.


वर्णा_श्रम (मं) 1.
n. Station in society.


वर्णाश्रम (varNAzrama)

शब्दसागरः

Capeller Eng

Yates

Wilson

Monier Williams Cologne

Capeller