धातुः: वर्ण्
मूलधातुः: वर्ण
धात्वर्थः: वर्णक्रिया-विस्तार-गुणवचनेषु (वर्णक्रिया वर्णकरणम्) (विस्तृणाति)
गणः: चुरादिः
कर्मकत्वं: सकर्मकः
इट्त्वं: सेट्
उपग्रहः: उभयपदी
रूपम्: वर्णयति-ते
अनुबन्धादिविशेषः: अदन्तः


धातुः: वर्ण्
मूलधातुः: वर्ण
धात्वर्थः: प्रेरणे,वर्णने च
गणः: चुरादिः
कर्मकत्वं: सकर्मकः
इट्त्वं: सेट्
उपग्रहः: उभयपदी
रूपम्: वर्णयति-ते


ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Madhavlya Dhatu Vritti is about Dhatus

वर्ण (अर्थः)  वर्णक्रिया,विस्तार,गुणवचनेषु
(अर्थविवरणम्) वर्णक्रिया वर्णकरणं
, ( सुवर्णं वर्णयति ) ( कथां वर्णयति ) विस्तृणातीत्यर्थः ( राजानं वर्णयति, ) स्तौतीत्यर्थः वर्णं गृह्णाति ( वर्णयति ) "सत्यापपाश'' इत्यादिना णिच् 392

वर्णँ वर्ण 

मानकरूपान्तरम् - चूर्णँ
चूर्ण (अर्थः)  प्रेरणे
एवं मैत्रेयः अन्ये तु वर्ण वर्णने  चूर्ण प्रेरण इति वर्णयन्ति ( चूर्णयति ) वर्णं गृह्णाति (वर्णयति) चूर्णैरवर्ध्वसयति ( अवचूर्णयति ) "सत्यापपाश'' इत्यादिना वर्णचूर्णाभ्यां प्रातिपदिकाभ्यां ग्रहणावध्वंसनयोर्णिच्  18-19

वर्ण वर्णक्रिया,विस्तार,गुणवचनेषु 
- वर्णयति  वर्णयामास  वर्णं गृह्णाति वर्णयतीति च दर्शितम्  379

वर्णँ वर्ण 

मानकरूपान्तरम् - चूर्णँ
चूर्ण  प्रेरणे 
- वर्णयति  चूर्णयति  वर्णं गृह्णाति वर्णयति  चूर्णैरवध्वंसयति चूर्णयतीति व्युत्पत्त्यन्तरम्  17,18

ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Various kridanta words of Dhatus.

<ul><li><a href="#foot_krm01">1</a> {@“वर्ण वर्णक्रियाविस्तारगुणवचनेषु”@} <a href="#foot_krm02">2</a> अदन्तः। </li> <li>वर्णक्रिया = वर्णनं, वर्णकरणं वा। </li> <li>कथां वर्णयति, सुवर्णं वर्णयति, विस्तृणाती- त्यर्थः। </li> <li>विस्तारे--वर्णनेयम्। </li> <li>गुणवचनं = स्तुतिः, शुक्लाद्युक्तिर्वा। </li> <li>राजान- मुपवर्णयति। </li> <li>‘-- रागे विस्तारे प्रशंसायां च’ इति काशकृत्स्नः। </li> <li>वर्णकः-र्णिका, विवर्णयिषकः-षिका;</li> <li> वर्णयिता-त्री, विवर्णयिषिता-त्री;</li> <li> इत्यादीनि रूपाणि सर्वाणि भेदनार्थकचौरादिककर्णयतिवत् <a href="#foot_krm03">3</a> ज्ञेयानि।</li></ul>

प्रासङ्गिक्यः
 <ul><li id="foot_krm01">01 => (१५६३)</li> <li id="foot_krm02">02 => (१०-चुरादिः-१९३८। सक। सेट्। उभ।)</li> <li id="foot_krm03">03 => (१७०)</li></ul>

<ul><li><a href="#foot_krm01">1</a> {@“वर्ण प्रेरणे”@} <a href="#foot_krm02">2</a> ‘मैत्रेय एवमुक्तवान्’ इति मा। </li> <li>धा। </li> <li>वृत्तिः। </li> <li>क्षीरस्वामी तु ‘-- वर्णने’ इत्याह। </li> <li>सि। </li> <li>कौमुद्यामपि ‘-- प्रेरणे’ इति पठित्वा, ‘वर्णने इत्येके’ इति दृश्यते। </li> <li>वर्णकः-र्णिका, विवर्णयिषकः-षिका;</li> <li> वर्णयिता-त्री, विवर्णयिषिता-त्री;</li> <li> इत्यादीनि रूपाणि सर्वाण्यपि चौरादिकचूर्णयतिवत् <a href="#foot_krm03">3</a> बोध्यानि। </li> <li>वर्णं गृह्णाति इत्यर्थे वर्णयति-- ‘सत्यापपाशरूपवीणातूलश्लोकसेनालोमत्वचवर्मवर्ण--’ <a href="#foot_krm04">4</a> इति णिच्।</li></ul>

प्रासङ्गिक्यः
 <ul><li id="foot_krm01">01 => (१५६२)</li> <li id="foot_krm02">02 => (१०-चुरादिः-१५५१। सक। सेट्। उभ।)</li> <li id="foot_krm03">03 => (५५९)</li> <li id="foot_krm04">04 => (३-१-२५)</li></ul>

वर्ण (व꣡र्ण꣡ वर्णक्रियाविस्तारगुणवचनेषु बहुलमेतन्निदर्शनम् इत्येके - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् = वर्णनम्
अनीयर् = वर्णनीयः - वर्णनीया
ण्वुल् = वर्णकः - वर्णिका
तुमुँन् = वर्णयितुम् / वर्णितुम्
तव्य = वर्णयितव्यः / वर्णितव्यः - वर्णयितव्या / वर्णितव्या
तृच् = वर्णयिता / वर्णिता - वर्णयित्री / वर्णित्री
क्त्वा = वर्णयित्वा / वर्णित्वा
ल्यप् = प्रवर्ण्य
क्तवतुँ = वर्णितवान् - वर्णितवती
क्त = वर्णितः - वर्णिता
शतृँ = वर्णयन् / वर्णन् - वर्णयन्ती / वर्णन्ती
शानच् = वर्णयमानः / वर्णमानः - वर्णयमाना / वर्णमाना

ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Only about Dhatus

वर्णँ वर्ण वर्णने
- वर्णयति  पक्ष परिग्रह इत्येके  पक्षयति  17

वर्णतूलिः
स्त्री* वर्ण-तूलिः -
"कूची, चितेरे का ब्रुश"

वर्णतूलिः, स्त्री, (वर्णानां तूलिरिव ।) लेखनी ।इति शब्दरत्नावली ॥


INTERMEDIATE, Sanskrit to English, Cologne Edition

वर्ण—तूलि, वर्ण—तूलिका or वर्ण—तूली, f. ‘letter-brush’, a pen, pencil, paint-brush, L.


वर्णतूलि mf. (-लिः-ली) A pen.
 E. वर्ण a letter, and तूलि a brush; also
with कन् added वर्णतूलिका f. (-का) ।


वर्ण्णतूलि(ली) स्त्री वर्णानां लेखनसाधनं तूलिः । लेख-न्याम् शब्दर० स्वार्थे क । अत्रैव

वर्णतूलि
mf. (-लिः-ली) A pen.
E. वर्ण a letter, and तूलि a brush; also with कन् added,
वर्णतूलिका
f. (-का.)


वर्ण-तूलि (लिः-ली) 2. 3.
m. f. A pen.


वर्णतूलि (varNatUli)

शब्दसागरः

Yates

Wilson

Monier Williams Cologne

Apte Hindi

L R Vaidya

शब्दकल्पद्रुमः

वाचस्पत्यम्