| YouTube Channel

वर्णज्येष्ठ (varNajyeSTha)

 
शब्दसागरः
English
वर्णज्येष्ठ
m.
 (-ष्ठः) A Brāhmana.
E.
 वर्ण caste, ज्येष्ठ elder.
Capeller Eng
English
वर्ण°ज्येष्ठ (compar. &
superl.
 ) higher or highest
in caste.
Yates
English
वर्ण-ज्येष्ठ (ष्ठः) 1.
m.
 A
brāhman.
Wilson
English
वर्णज्येष्ठ
m.
 (-ष्ठः) A Brahman.
E.
 वर्ण caste, ज्येष्ठ elder.
Monier Williams Cologne
English
वर्ण—ज्येष्ठ mf(आ)n. highest in caste,
Hit.
 iv, 21 (v.l.)
वर्ण—ज्येष्ठ
m.
 a Brāhman,
L.
Apte Hindi
Hindi
वर्णज्येष्ठः
पुं*
 वर्ण-ज्येष्ठः -
ब्राह्मण
L R Vaidya
English
varRa-jyezWa {% m. %} a Brāhmaṇa.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
अवदानं कर्म शुद्धं ब्राह्मणस्तु त्रयीमुखः ॥ ८११ ॥
भूदेवो वाडवो विप्रो द्व्यग्राभ्यां जातिजन्मजाः ।
वर्णज्येष्ठः सूत्रकण्ठः षट्कर्मा मुखसंभवः ॥ ८१२ ॥
वेदगर्भः शमीगर्भः सावित्रो मैत्त्र एतसः ।
-wordlist-
अवदान (क्ली), शुद्धकर्मन् (क्ली), ब्राह्मण (पुं), त्रयीमुख (पुं), भूदेव (पुं), वाडव (पुं), विप्र (पुं), द्विजाति (पुं), द्विजन्मन् (पुं), द्विज (पुं), अग्रजाति (पुं), अग्रजन्मन् (पुं), अग्रज (पुं), वर्णज्येष्ठ (पुं), सूत्रकण्ठ (पुं), षट्कर्मन् (पुं), मुखसम्भव (पुं), वेदगर्भ (पुं), शमीगर्भ (पुं), सावित्र (पुं), मैत्त्र (पुं), एतस (पुं)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
वर्णज्येष्ठः,
पुं,
 (वर्णेषु चतुर्षु मध्ये ज्येष्ठः प्रथमोत्-पन्नात् गुणोत्कृष्टत्वाच्च ।) ब्राह्मणः । इतित्रिकाण्डशेषः ॥
वर्णज्येष्ठः, त्रि, (वर्णेन ज्योतिषोक्तपारिभाषिक-वर्णेन ज्येष्ठः श्रेष्ठः ।) स्ववर्णापेक्षोत्तमवर्णः ।पारिभाषिकहीनवर्णकर्त्तृकपारिभाषिकवर्ण-ज्येष्ठकन्याविवाहनिषेधो यथा, --“मीनकर्कटवृश्चिकविप्राःसिंहतुलाधनुः क्षत्त्रिय उक्तः ।कुम्भनरद्वयमेषविशः स्यु-र्म्मकरवृषस्त्री कथितावरजातिः ॥
वर्णज्येष्ठा च या नारी वर्णहीनश्च यः पुमान् ।तयोर्व्विवाहे मृत्युः स्यात् षण्मासान्नात्रसंशयः ॥
”इति ज्योतिस्तत्त्वे वर्णजोटनम् ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
वर्ण्णज्येष्ठ
पु०
 वर्णेषु ज्येष्ठः प्रथममुत्पन्नत्वात् । १ अग्रजेविप्रे । स्वस्वापेक्षया २ श्रेष्ठवर्णकूटयुते
त्रि०
 । “वर्ण-ज्येष्ठा च या नारी” स्मृतिः ।