| YouTube Channel

वर् (var)

 
शब्दसागरः
English
वर् r. 10th cl. (वरयति-ते) To desire, to obtain, to covet or ask.
Apte
English
वर् [var], 1
U.
 (वरयति-ते, strictly caus. of वृ, or वॄ of class 1) To ask for, choose, seek to get
see वृ.
Apte 1890
English
वर् {c10c} U. (व रयति-ते, strictly caus. of वृ, or वॄ of class {c10c}) To ask for, choose, seek to get
see वृ.
Monier Williams 1872
English
वर् वर्, the form assumed by the rt.
वृ (q. v.) in cl. 10. and causal, and in the
following derivatives.
Benfey
English
वर् वर्, see वृ।
Apte Hindi
Hindi
वर्
"चुरा* उभ* , , वृ या वृ का प्रेर* रूप" - -
"माँगना, चुनना, छाँटना, खोच करना"
L R Vaidya
English
var {% vt. 10U (pres. वरयति-ते) %} To wish to obtain, to choose, e.g. वरं वरयते कन्या माता वित्तं पिता श्रुतम्.
Bopp
Latin
वर् 10. P. A. वरयामि, °ये.
1) eligere. N. 4. 30.: त्वां व-
रयिष्यामि
SA. 1. 24.: ताम्…न कश्चिद् वरयामास.
Cum. 2. acc. R. Schl. I. 1. 48.: सहायं वरयामास मारी-
चिम्. Cum locat. nominis abstracti. N. 2. 61.: तेषाम्
अन्यतमन् देवम् पतित्वे वरयस्व
cum dat. R. Schl.
I. 11. 2.: तं विप्रं यज्ञाय वरयामास.
2) in matrimo-
nium petere aliquam ab aliquo, c. 2. acc. R. Schl. I. 36.
16.: ज्येष्ठाम्…सुराः सर्वे शैलेन्द्रं वरयामासुः
MAH.
3. 8571.: वरये त्वाम्…लोपामुद्राम् प्रयच्छ मे. (Huc
vel ad 2. वृ, quod correptum est e वर् (v. gr. min. 12.),
pertinent lat. volo, gr. βούλομαι, ἐϱάω, ἔϱαμαι, goth.
vil-ja volo, praet. vil-da, ga-val-ja eligo, wähle
lith.
wálế voluntas, wéliju malo, wélijimas desiderium
russ.
vólju volo, desidero, vólja voluntas, volítelj amator
vy-
bir-a-tj eligere, iζ-br-a-tj id., vy-bor electio
fortasse
lith. myliu amo et russ. miluju misereor, mutato v in m
sicut in lat. melior, v. वरीयस्.)
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
 वर्
मूलधातुः:
 वर
धात्वर्थः:
 ईप्सायाम्
गणः:
 चुरादिः
कर्मकत्वं:
 सकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 उभयपदी
रूपम्:
 वरयति-ते
अनुबन्धादिविशेषः:
 अदन्तः
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
1. वर् mit परि, °वृत R. ed. Bomb. 3, 71, 34 fehlerhaft für परिवृत्त.
2. वर् mit अव erwählen, vorziehen, MBh. 8, 28, 24. — Mit उद्, °उद्वारित = उच्छिष्ट, S I, 128, 10 v.u. (Ko.) — Mit प्र Kaus. 2. beschenken, bedenken mit (Instr.), Divyāvad. 116, 17
283, 5. — Mit संप्र Kaus. (°वारयति) bedienen (mit Speisen), 285, 5 ff.
310, 22.
Capeller
German
1. वर् वृणो॑ति, वृणुते॑, व॑रति, °ते (ऊणोति
s. bes.) verhüllen, bedecken, schließen,
versperren, zurückhalten, abwehren.
p. p. वृत॑ verhüllt, eingeschlossen, zurück-
gehalten
umringt, umgeben, bedeckt,
erfüllt, voll von (Instr. o. —°). Caus.
वार॑यति, °ते zurück-, abhalten, wehren,
hemmen, unterdrücken, ausschließen.
p. p. वरित zurückgehalten u. s. w. (versteckt
in— Instr.* ), verwehrt, verboten.
अप aufdecken, enthüllen. Caus. verstecken
अपवारितम् u. अपवार्य (d.)
s. bes. आ bedecken, verhüllen, versperren,
besetzen, erfüllen. p. p. आ॑वृत
erfüllt, versteckt, verschlossen, verwehrt
bedeckt, bezogen, erfüllt, voll
von, behaftet mit (Instr. o. —°).
अपा
öffnen, bloßlegen, offenbaren. प्रा be-
decken, verhüllen, umthun, anziehen,
erfüllen. p. p. प्रा॑वृत bedeckt mit, er-
füllt von (Instr. o. —°)
umgelegt, angethan.
समा bedecken, erfüllen, hem-
men. p. p. समावृत bedeckt, erfüllt, erfüllt
von, bedeckt mit (Instr. 0. —°)
verschlossen
vorenthalten (Gen. ). नि
abwehren
p. p. नि॑वृत zurück-, fest-
gehalten. Caus. (auch विनि) zurück-,
ab-, aufhalten, hemmen, verbieten,
unterdrücken, beseitigen, vertreiben
p. p.
निवारित। निस्, p. p. निर्वृत s. bes.
परि bedecken, verhüllen, umgeben
p. p. प॑रीवृत u. प॑रिवृत (s. auch bes.)
bedeckt, umgeben, erfüllt, begleitet von
(Instr. o. —°). Caus. umgeben, umringen
p. p. परिवारित umgeben von,
bedeckt mit (Instr. o. —°)। प्र abwehren
(auch Caus.). प्रति Caus. zurückhalten,
abwehren. वि aufdecken, öffnen, entfalten,
zeigen, offenbaren, kundthun
p. p. विवृत aufgedeckt u. s. w. सम् zu-
decken, verhüllen, verschließen, zu-
sammenlegen, in Ordnung bringen
hemmen, abwehren, p. p. संवृत zugedeckt,
verborgen, abwehren. p. p. सम्वृत zugedeckt,
verbrogen, verschlossen, versteckt
umgeben,
erfüllt, begleitet von (Instr. 0.
—°).
वर्, बृणीते॑, वृणाति, वृणोति, वृणुते
wählen
werben um—bei—, jemd. um
etw. bitten (2 Acc.)
vorzihen, lieber
wollen als (Abl.)
erbitten, wünschen,
gern haben, lieben, annehmen
jemd.
(Dat.) etw. (Acc.) gewähren, zukommen
lassen
p. p. वृत॑. Caus. वरयति, °ते erwählen,
jemd. um etw. bitten (2 Acc.),
werben um (Acc., auch mit) पतिम् o.
पत्नीम्)। आ erwählen, wünschen
gewähren,
erfüllen (Wunsch). निस् auswählen.
परि u. erwählen.