| YouTube Channel

वरूथं (varUthaM)

 
Apte 1890
English
वरूथं [वृ ऊथन् Uṇ. 2. 6] 1 A sort of wooden fence or fender with which a chariot is provided as a defence against collision (m. also in this sense)
वरूथो रथगुप्तिर्या तिरोधत्ते रथस्थितिम्.
2 An armour, a coat of mail.
3 A shield.
4 A group, multitude, an assemblage.
5 Protection.
6 A family.
7 A house, residence (Ved. in the last {3} senses).
थः 1 The cuckoo.
2 Time.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
वरूथं,
क्ली,
(व्रियते शरीरमनेनेति वृ परणे +“जॄवृञ्भ्यामूथन् ।” उणा० इतिऊथन् ।) तनुत्राणम् इति हेमचन्द्रः
चर्म्म ।इति मेदिनी थे, २१
तत्र पवर्गीयबकारादौगणितोऽयं शब्दः
(गृहम् इति निघण्टुः ।३
यथा, ऋग्वेदे ५८ ।“भवा वरूथं गृणते विभावोभवा मघवन् मघवद्भ्यः शर्म्म
”सैन्यम् यथा, भागवते १० २० ।“तेऽनीकपा रघुपतेरभिपत्य सर्व्वे-द्वन्द्वं वरूथमिभपत्तिरथाश्वयोधैः ।जघ्नुर्द्रुमैर्गिरिगदेषुभिरङ्गदाद्याःसीताभिमर्षहतमङ्गलरावणेशान्
”)