| YouTube Channel

वरीवृहकः-हिका (varIvRhakaH-hikA)

 
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“वृहू उद्यमने”@} 2 ‘उद्यमः = उद्धरणम्’ इति क्षीरस्वामी।
दन्त्योष्ठ्यादिः इति सर्वे।
केचित् ‘बृहू पवर्गादिः’ इति।
क्षीरतरङ्गिण्यामपि ‘बृहू’ इत्येव दृश्यते।
वर्हकः-र्हिका, वर्हकः-र्हिका, विवर्हिषकः- 3 विवृक्षकः-क्षिका, वरीवृहकः-हिका
वर्हिता-त्री, वर्हयिता-त्री, विवर्हिषिता-त्री, विवृक्षिता-त्री, वरीवृहिता-त्री
इत्यादिकानि रूपाणि सर्वाण्यपि भौवादिकदर्हतिवत् 4 ज्ञेयानि।
5 वृढः-वृढवान्, 6 वर्हित्वा-वृढ्वा इमानि रूपाण्यधिकान्यत्रेति विशेषः।
‘वृहु’ इति उदित्पक्षे क्त्वायामेवेड्विकल्पः इति विशेषः।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
(१६३७)
02
=>
(६-तुदादिः-१३४७। अक। वेट्। पर।)
03
=>
[[३। ऊदित्त्वात् ‘स्वरतिसूतिसूयतिधूञूदितो वा’ (७-२-४४) इति वलादेरार्द्धधातुकस्य विकल्पेन इडागमः। तेन सन्नन्ते सर्वत्र रूपद्वयं बोध्यम्। ‘हलन्ताच्च’ (१-२-१०) इति सनः कित्त्वान्न गुणः।]]
04
=>
(८६८)
05
=>
[[४। निष्ठायाम् ‘यस्य विभाषा’ (७-२-१५) इति इण्निषेधः।]]
06
=>
[[५। क्त्वायाम् ‘न क्त्वा सेट्’ (१-२-१८) इति कित्त्वनिषेधात् गुणः। इड्विकल्पात् रूपद्वयं ज्ञेयम्।]]