वयन्-न्ती (vayan-ntI)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit1 {@“वेञ् तन्तुसन्ताने”@} 2 यजादिः।
‘वयते वयतीत्येवं तन्तुसन्तान इष्यते।।’ 3 इति देवः।
‘व्याप्तौ छादने चाह भट्टिः’ इति धा।
का।
व्याख्या 4।
5 6 वायकः-यिका, 7 वायकः-यिका, 8 विवासकः-सिका, 9 वावायकः-यिका
वाता-त्री, वाययिता-त्री, विवासिता-त्री, वावायिता-त्री
10 वयन्-न्ती, वाययन्-न्ती, विवासन्-न्ती
-- इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि भौवादिककायतिवत् 11 ज्ञेयानि।
12 तन्तुवायः, 13 प्रवाणी-निष्प्रवाणिः, 14 उतम्-उतः-उतवान्, प्रोतः, 15 प्रवयणम्, उत्वा, 16 प्रवाय, 17 ऊतिः, 18 विः = पक्षी, वेमा।
19 आवायः, 20 पटोत्।
21
01 (१६४०)
02 (१-भ्वादिः-१००६। सक। अनि। पर।)
03 (श्लो। १०)
04 (२-४३)
05 [पृष्ठम्१२६३+ ३१]
06 [[१। ‘आदेच उपदेशे--’ (६-१-४५) इत्याकारः। ‘आतो युक्--’ (७-३-३३) इति युगागमः।]]
07 [[२। ण्यन्ते सर्वत्रादन्तलक्षणपुगपवादः ‘शाच्छासाह्वाव्यावेपां युक्’ (७-३-३७) इति युगागमः।]]
08 [[३। धातोरनिट्त्वात् रूपाण्येवम्। सन्नन्तेऽभ्यासस्येकारः।]]
09 [[४। यङन्ते सर्वत्र औपदेशिकस्य एकारस्य आकार इति विशेषः। नच वाच्यम्। ‘ग्रहिज्यावयि--’ (६-१-१६) इत्यनेन यङन्ते ङित्त्वात् कथं न सम्प्रसारणमिति
\n\n यतोऽत्र ‘वयि’ ग्रहणात् ‘वेञो वयिः’ (२-४-४१) इति प्राप्तस्य वय्यादेशवि- शिष्टस्य वेञ एव ग्रहणम्
\n\n न त्वस्येति यङन्ते ङित्त्वेऽपि प्रत्ययस्य न सम्प्रसारण- मिति ज्ञेयम्। क्त्वादिषु तु यजादित्वात् सम्प्रसारणमिति विशेषः।]]
10 [[५। ‘-- अशिति’ (६-१-४५) इत्युक्तत्वात् शतरि न आकारः। अयादेशः।]]
11 (२६३)
12 [[६। तन्तून् वयति इति तन्तुवायः। ‘ह्वावामश्च’ (३-२-२) इति कर्मणि उपपदे अण् प्रत्ययः। ‘आतोऽनुपसर्गे कः’ (३-२-३) इत्यस्यापवादः। “आत्वभाविन एजन्तात् आकारान्तनिमित्तकः। प्रत्ययो ज्ञाप्यते सर्वो “ह्वावामश्चे” (३-२-२) त्यणा पुनः।।” इति पदमञ्जरी (६-१-४५)।]]
13 [[७। नवं वासः प्रवयन्त्यस्यामिति प्रवाणी तन्तुवायशलाका। ‘ल्युट् च’ (३-३-११५) इति अधिकरणे ल्युट्। टित्त्वात् स्त्रियां ङीप्।]]
14 [[८। निष्ठायाम् ‘वचिस्वपियजादीनाम् किति’ (६-१-१५) इति सम्प्रसारणे, पूर्वरूपे च रूपमेवम्। एवं क्त्वाप्रभृतिष्वपि ज्ञेयम्।]]
15 [[९। प्रवयणम् इत्यत्र ल्युट्। ‘कृत्यचः’ (८-४-२९) इति णत्वम्।]]
16 [[१०। ‘न ल्यपि’ (६-१-४९) इति सम्प्रसारणनिषेधः।]]
17 [[११। ‘ऊतियूति--’ (३-३-९७) इति क्तिन्नन्तो निपातितः। ऊतिः = वयनम्--इति क्षीरस्वामी। काशिकादिषु तु अवतेरूठि स्वरार्थं निपातनम् इत्युक्तम्।]]
18 [[१२। ‘वेञो डित्’ (द। उ। १-६२) इति इण्प्रत्ययः। प्रत्ययस्य डित्त्वात् टिलोपः। नीडं--वयतीति विः पक्षी
\n\n तन्तुवायो वा।]]
19 [[१३। ‘अवहाराधारावायानामुपसंख्यानम्’ (वा। ३-३-१२२) इति आर्ङ्पूवकादस्मात् घापवादो घञ्। आवयन्ति अस्मिन् इति आवायः = तन्तुवायवाटिका।]]
20 [[१४। पटं वयतीति पटोत्। ‘क्विप् च’ (३-२-७६) इति क्विप्। सम्प्रसारणे पूर्वरूपे च ‘ह्रस्वस्य पिति कृति--’ (६-१-७१) इति तुक्। इति प्रक्रियासर्वस्वम्।]]
21 [पृष्ठम्१२६४+ २८]
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.