| YouTube Channel

वम् (vam)

 
शब्दसागरः
English
वम्(टु, उ)टुवमु r. 1st cl. (वमति) To vomit, to eject from the mouth.
Capeller Eng
English
वम् व॑मिति & वमति
pp.
वान्त (q.v. ) vomit, spit out,
give forth (व॑चस् repent).
C.
वामयति & वमयति cause to vomit.
अभि spit at. उद् & निस् spit out, eject.
Yates
English
वम् (टु-उ) वमति 1.
a. To vomit.
Apte
English
वम् [vam], 1
P.
(वमति, वान्त
caus. वामयति, वमयति
but with prepositions only वमयति)
To vomit, spit out, eject from the mouth
रक्तं चावमिषुर्मुखैः
Bk.*
15.62
9.1
14.3.
To send forth or out, pour out, give out, give off, give forth, emit (fig. also)
किमाग्नेयग्रावा निकृत इव तेजांसि वमति
U.*
6.14
Ś.*
2.7
R.*
16.66
Me.*
2
अविदितगुणापि सत्कविभणितिः कर्णेषु वमति मधुधाराम् Vās.
To throw out or down
वान्तमाल्यः
R.*
7.6.
To reject
अथैतद्वचः पणयो वमन्नित् Ṛv.1.18.8.
Apte 1890
English
वम् {c1c} P. (वमति, वांत
caus. वामयति, वमयति
but with prepositions only वमयति) 1 To vomit, spit out, eject from the mouth
रक्तं चावमिषुर्मुखैः Bk. 15. 62, 9. 10, 14. 30.
2 To send forth or out, pour out, give out, give off, give forth, emit (fig. also)
किमाग्नेयग्रावा विकृत इव तेजांसि वमति U. 6. 14
Ś. 2. 7
R. 16. 66
Me. 20: अविदितगुणापि सत्कविभणितिः कर्णेषु वमति मधुधारां Vās.
3 To throw out or down
वांतमाल्यः R. 7. 6.
4 To reject.
Monier Williams Cologne
English
वम्
cl.
1.
P.
(Dhātup. xx, 19) वमति (Ved. also व॑मिति
impf.
अवमत् or अवमीत्
pf. ववाम, वेमुः,
MBh.
&c.
ववमुः,
Pāṇ.
vi, 4, 126
2. sg. वेमिथ or ववमिथ, ib.
Siddh.
3. sg. उवाम,
ŚBr.
aor.
अवान्,
ŚāṅkhBr.
fut. वमिता, वमिष्यति
Gr.
inf.
वमितुम्, ib.
ind.
p.
वमित्वा,
Mn.
iv, 121
वान्त्वा,
Vop.
),
to vomit, spit out, eject (lit. and fig.), emit, send forth, give out,
RV.
&c.
&c.
to reject i.e. repent (a word),
RV.
x, 108, 8 :
Pass.
वम्यते (aor. अवामि
Gr.
), to be vomited
&c.
:
Caus.
वामयति, वमयति (cf.
Dhātup.
xix, 68
aor.
अवीवमत्
Gr.
),
to cause to vomit,
Suśr.
:
Desid.
विवमिषति
Gr.
:
Intens.
वंवम्यते, वंवन्ति, ib.
वम् [cf. Gk. ἐμέω for ϝεμέω
Lat.
vomere
Lith.
vémti.]
Monier Williams 1872
English
वम् वम्, cl. 1. P. वमति (Ved. also
वमिति), ववाम (2nd sing. ववमिथ,
3rd pl. ववमुस् by Pāṇ. VI. 4, 126
according to
some वेमिथ, वेमुस्), वमिष्यति, अवमीत् (Pāṇ.
VII. 2, 5), वमितुम्, to vomit, eject from the
mouth, spit out
to eject, emit, send forth, give
forth, give out, give off, divulge
to reject: Pass.
वम्यते, Aor. अवामि (Part. वान्त and वमित):
Caus. वामयति, वमयति (with prepositions the
latter only is used), -यितुम्, Aor. अवीवमत्, to cause
to vomit, sicken: Desid. विवमिषति: Intens. वं-
वम्यते, वंवन्ति
[cf. Zend vam, ‘to vomit
Gr. ἐμ-έ-ω, ἔμ-ε-το-ς, ἔμ-εσι-ς
Lat. vom-o, vom-
i-tu-s, vom-i-tio
Goth. vamm, ana-vammjan
Angl. Sax. wemman
Old Norse vom-a, vœma
Lith. vem-j-u, vem-ti, vem-alai.]
Macdonell
English
वम् VAM, Ⅰ. P. váma, vomit, spit out
🞄give or send forth, emit
eject (a word) 🞄= repent (RV.): pp. vānta, vomited, spit 🞄out
discharged (rain), given forth
having 🞄vomited
dropped (garland)
cs. vā̆maya, 🞄P. cause to vomit. ud, vomit forth, spit out
🞄send forth, emit, discharge
contrive, accomplish.
Benfey
English
वम् वम्, i. 1, Par.
1. To vomit,
Man. 4, 121.
2. To spit out, Rām. 1,
28, 26.
3. To send forth, Utt. Rāmac.
148, 8. Ptcple. of the pf. pass. वान्त।
1. Vomited.
2. Effused, Megh. 20.
3.
One who has vomited, Man. 5, 144.
Comp.
दुर्वान्त, i. e.
दुस्-,
adj.
one who
has been wrongly treated with emetics,
Suśr. 2, 191, 15. Caus. वा̆मय
ptcple.
of the pf. pass. वमित, Made to vomit.
-- With the prep. उद् उद्, To spit out,
to vomit, MBh. 3, 15729
figuratively,
3, 1931. -- Cf. Lat. vomere
ἐμέω
Goth.
vamm, macula, ana-vammjan
A.S.
wemman, maculare.
Apte Hindi
Hindi
वम्
नपुं*
- -
वरुण
वम्
अव्य* - -
"की भांति, के समान ‘जैसा कि’"
वम्
"भ्वा* पर* , , प्रेर* , " - -
"वमन करना, थूक देना, मुँह से बाहर निकालना "
वम्
"भ्वा* पर* , , प्रेर* , " - -
"बाहर भेजना, उडेलना, बाहर करना, उद्गीरण करना, बाहर निकालना, उत्सर्जन करना"
वम्
"भ्वा* पर* , , प्रेर* , " - -
"बाहर फेंकना, नीचे डाल देना"
वम्
"भ्वा* पर* , , प्रेर* , " - -
अस्वीकृत करना
L R Vaidya
English
vam {% vt. 1P (pp. वांत
pres. वमति
caus. वमयति or वामयति) %} 1. To vomit, to eject from the mouth, Bt.xiv.30, xv.62
2. to put into, to drop, अविदितगुणापि सत्कविभणितिः कर्णेषु वमति मधुधाराम् Vas.D.
3. to emit, to send forth, to give out, Megh.i.20.With उद्-, 1. to give out, to emit, to disgorge, उद्ववामेंद्रसिक्ता भूर्बिलमग्नाविवोरगौ R.xii.5.
Bopp
Latin
वम् 1. P. vomere. R. Schl. I. 28. 26.: ववाम रुधिरम् भू-
रि
DEV. 2. 58.: वेमुश्च केचिद् रुधिरम् (v. gr. 441.)
DR. 5. 20.: क्रोधविषं वमन्तौ. -- वान्त qui vomuit.
MAN. 5. 144. (Lat. vomo, lith. wémju id., gr. ἐμέω,
germ. vet. wemmiu polluo.)
c. उत् evomere. N. 20. 30.: विषम्…मुखात् सततम्
उद्वमन्.
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
वम्
मूलधातुः:
टुवमु
धात्वर्थः:
उद्गिरणे
गणः:
भ्वादिः
कर्मकत्वं:
सकर्मकः
इट्त्वं:
सेट्
उपग्रहः:
परस्मैपदी
रूपम्:
वमति
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
1. वम् mit उद् mit intransit. Bed. = उत्सर्प्, Kir. 9, 27. Mit °अभ्युद् ausspeien, H XVIII, 50. + °प्रोद्, S I, 158, 5 (प्रोद्वान्ता = ऊर्ध्वम् उच्छलित). + °समुद् ausspeien, H XLV, 14.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
प्रष्ठीव्, ष्ठीव्, वम्, ष्ठु, निपत्, छृद्, क्षीब्, क्षीव्, उद्गॄ
verb
पुनः पुनः अभिनिष्ठीवनात्मकः व्यापारः।
"सः ताम्रकूटं संखाद्य प्रष्ठीवति।"
Synonyms:
वम्, छर्द्, उद्गॄ
verb
मुखात् भक्षितम् अन्नस्य उद्गिरणानुकूलव्यापारः।
"न जाने केन कारणेन वमति मोहनः।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
वम्,
व्य,
(उ + + म् ।) शिवपूजान्ते कपोल-वाद्यविशेषः तत्तु उकाराकारमकारात्मकंशिवप्रणवस्वरूपम् यथा, --“डिम् डिम् डिम् डिम् डिडिम् डिम् डिडिमरुडमरुं वादयन् सूक्ष्मनादंवम् वम् वम् वम् ववम् वम् भ्रमितदशशिरा-स्तालमानेन नृत्यन् ।कर्पूरासिक्तभस्मापटितपटुजटालम्बिरुद्राक्ष-मालोमायायोगी दशास्यो रघुरमणपुरः प्राङ्गणेप्रादुरासीत्
”इति रामलीलामृतकाव्यम्
*
वरुणबीजम् यथा नासापुटौ धृत्वा वमितिवरुणबीजस्य चतुःषष्टिवारजपेन कुम्भकं कृत्वातस्मात् ललाटस्थचन्द्राद्गलितसुधया मातृका-वर्णात्मिकया समस्तं देहं विरचय्य लमितिपृथ्वीबीजस्य द्वात्रिंशद्वारजपेन दहं सुदृढंविचिन्त्य दक्षिणेन वायुं रेचयेत् इति भूत-शुद्धिप्रकरणे तन्त्रसारः
Capeller
German
वम्, व॑मिति u. वमति erbrechen, von sich
geben (व॑चस् bereuen)
p. p. वान्त gebrochen
(habend). Caus. वामयति u.
वमयति brechen lassen. उद् = simpl. ,
p. p. उद्वान्त ausgespieen, (herausgefallen
aus —°*).
Grassman
German
√vam [Cu. 〔452〕], 1〉 ausspeien, ausbrechen [A.]
2〉 bildlich eine Rede (vácas) ausspeien, d. h. sie von sich thun, bereuen.
Stamm vama:
-an 2〉 etád vácas {934, 8} (paṇáyas).
Impf. avam (von Stamm vam, Pāṇ. 〔7, 2, 34〕):
-mīt 1〉 bildlich cátuḥśṛṅgas gaurás etád (ghṛtásya nā́ma = ghṛtám) {354, 2}.
Burnouf
French
*वम् वम्। वमामि 1 [Vd. वमिमि]
p.
ववाम, pp. वान्त [qui a vomi]. Vomir.
Au fig.
manifester, avouer.
Lat. vomo
gr.
ἐμέω
lith. wemju.
Stchoupak
French
वम्-
{%vamiti vamati
vavāma vemuḥ
vāmayati vamayati %} (avec
préverbes cette 2{^e^} forme seulement)
वान्त- वमित्वा -- vomir,
expectorer
émettre (fig. aussi).