वमन (vamana)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दसागरः
EnglishHelp us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Spoken Sanskrit
Englishवमन - vamana - - vomiting
वम - vama - - vomiting
उद्गारिन् - udgArin - - vomiting
वमिन् - vamin - - vomiting
स्नुह् - snuh - - vomiting
छर्दि - chardi - - vomiting
उद्गति - udgati - - vomiting
प्रच्छर्दि - pracchardi - - vomiting
प्रच्छर्दिका - pracchardikA - - vomiting
वमि - vami - - vomiting
उद्गार - udgAra - - vomiting
छर्द - charda - - vomiting
उत्क्षेप - utkSepa - - vomiting
उत्तार - uttAra - - vomiting
उद्गाल - udgAla - - vomiting
उल्लेख - ullekha - - vomiting
निरास - nirAsa - - vomiting
प्रसेक - praseka - - vomiting
उद्गिरण - udgiraNa - - vomiting
उत्क्षेपण - utkSepaNa - - vomiting
वमन - vamana - - vomiting
वम - vama - - vomiting
उद्गारिन् - udgArin - - vomiting
वमिन् - vamin - - vomiting
स्नुह् - snuh - - vomiting
छर्दि - chardi - - vomiting
उद्गति - udgati - - vomiting
प्रच्छर्दि - pracchardi - - vomiting
प्रच्छर्दिका - pracchardikA - - vomiting
वमि - vami - - vomiting
उद्गार - udgAra - - vomiting
छर्द - charda - - vomiting
उत्क्षेप - utkSepa - - vomiting
उत्तार - uttAra - - vomiting
उद्गाल - udgAla - - vomiting
उल्लेख - ullekha - - vomiting
निरास - nirAsa - - vomiting
प्रसेक - praseka - - vomiting
उद्गिरण - udgiraNa - - vomiting
उत्क्षेपण - utkSepaNa - - vomiting
वमन vamana ejecting
वम vama ejecting
उद्गारिन् udgArin ejecting
ष्ठीवि SThIvi ejecting
ष्ठीविन् SThIvin ejecting
उद्गार udgAra ejecting [ from the mouth ]
उत्तार uttAra ejecting
उद्गिरण udgiraNa ejecting [ from mouth ]
सञ्छर्दन saJchardana ejecting
ष्ठीवन SThIvana ejecting saliva
सूदन sUdana act of ejecting
उद्धान uddhAna act of ejecting
उद्वान udvAna act of ejecting
वामिन् vAmin ejecting from the mouth
ष्ठेविन् SThevin ejecting from the month
वान्ति vAnti ejecting from the mouth
वामिनी vAminI vulva ejecting the semen virile
सूदन sUdana act of ejecting or throwing away
वमन vamana act of vomiting or ejecting from the mouth
वमन vamana emetic
ऊर्ध्वभक्तिक Urdhvabhaktika emetic
ऊर्ध्वभाग UrdhvabhAga emetic
ऊर्ध्वभागहर UrdhvabhAgahara emetic
ऊर्ध्वभाज् UrdhvabhAj emetic
वामनीय vAmanIya emetic
वान्तिकृत् vAntikRt emetic
छर्दापनीका chardApanIkA emetic
वमि vami emetic
उल्लिखन ullikhana emetic
उल्लेखन ullekhana emetic
प्रच्छर्दन pracchardana emetic
वमनद्रव्य vamanadravya emetic
छर्दिघ्न chardighna anti-emetic
छर्दिकारिपु chardikAripu anti-emetic
वमनार्थीय vamanArthIya serving as an emetic
वामनीय vAmanIya to be cured with emetics
वाम्य vAmya to be cured with emetics
Wilson
EnglishApte
Englishवमनम् [vamanam], [वम्-ल्युट्]
Ejecting, vomiting.
Drawing out, taking or getting out as in स्वर्गाभिष्यन्दवमनम् 15.29
6.37.
An emetic
also वमनद्रव्यम्.
Offering oblations.
Pain. -नः Hemp.
नी A leech.
The cotton shrub.
Apte 1890
EnglishMonier Williams Cologne
EnglishMonier Williams 1872
EnglishBenfey
EnglishApte Hindi
Hindiवमनम्
- वम् + ल्युट्
"कै करना, उलटी"
वमनम्
- -
"बाहर खींचना, बाहर निकालना"
वमनम्
- -
उलटी लानेवाली
वमनम्
- -
आहुति देना
वमनः
- -
गांजा
वमनः
- वम्+ल्युट्
रुई का छीजन
वमनः
- वम्+ल्युट्
"सन, सुतली, पटुआ"
Kridanta Forms
Sanskritवम् (टुव꣡मँ꣡ उद्गिरणे मित् अनुपसर्गाद्वा १९४८ - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् = वमनम्
अनीयर् = वमनीयः - वमनीया
ण्वुल् = वमकः - वमिका
तुमुँन् = वमितुम्
तव्य = वमितव्यः - वमितव्या
तृच् = वमिता - वमित्री
क्त्वा = वमित्वा
ल्यप् = प्रवम्य
क्तवतुँ = वमितवान् - वमितवती
क्त = वमितः - वमिता
शतृँ = वमन् - वमन्ती
Sanskrit Tibetan
Tibetanskyugs sman
वमन
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskritछर्दौ प्रच्छर्दिका छर्दिर्वमथुर्वमनं वमिः ।
छर्दि (स्त्रीक्ली), प्रच्छर्दिका (स्त्री), छर्दिस् (स्त्री), वमथु (पुं), वमन (क्ली), वमि (स्त्री)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritवमनं, (वम् + भावे ल्युट् ।) छर्द्दनम् ।(यथा, सुश्रुते । १ । १२ ।“मधुराम्लौ रसौ वापि वमनाय प्रदापयेत् ॥
”वमनद्रव्यमपि । यथा, कथासरित्सागरे६४ । १७ ।“स दत्त्वा वमनं कृच्छ्रात् मृतकल्पमजी-वयत् ॥
”)अर्द्दनम् । इति मेदिनी । ने, १२३ ॥
आहुतिः ।इति विश्वः ॥
(आहरणम् । यथा, रघुः ।१५ । २९ ।“या सौराज्यप्रकाशाभिर्बभौ पौरविभूतिभिः ।स्वर्गाभिष्यन्दवमनं कृत्वेवोपनिवेशिता ॥
” * ॥
अथ वमनकल्पीयविधिः ।“वमने मदनं श्रेष्ठं त्रिवृन्मूलं विरेचने ।नित्यमन्यस्य तु व्याधि विशेषेण विशिष्टता ॥
फलानि तानि पाण्डूनि न चातिहरितान्यपि ।आदायाह्रि प्रशस्तर्क्षे मध्ये ग्रीष्मवसन्तयोः ॥
प्रमृज्य कुशमुत्तोल्यां क्षिप्त्वा वद्ध्वा प्रलेपयेत् ।गोमयेनानुमुत्तोलीं धान्यमध्ये निधापयेत् ॥
मृदुभूतानि मध्विष्टगन्धानि कुशवेष्टनात् ।निष्कृष्य निर्गतेऽष्टाहे शोषयेत्तान्यथातपे ॥
तेषां ततः सुशुष्काणामुद्धृत्य फलपिप्पलीः ।दधिमध्वाज्यपललैर्मृदित्वा शोषयेत् पुनः ॥
ततः सुगुप्तं संस्थाप्य कार्य्यकाले प्रयोजयेत् ।अथादाय ततो मात्रां जर्ज्जरीकृत्य वासयेत् ॥
शर्व्वरीं मधुयष्ट्या वा कोविदारस्य वा जले ।कर्व्वुदारस्य विम्ब्या वा नीपस्य विदुलस्य वा ॥
शणपुष्प्याः सदा पुष्प्याः प्रत्यक्पुष्प्युदकेऽथवा ।ततः पिबेत् कषायं तं प्रातर्मुदितगालितम् ॥
सूत्रोदितेन विधिना साधु तेन तथा वमेत् ।श्लेष्मज्वरप्रतिश्यायगुल्भान्तर्व्विद्रधीषु च ॥
”“पित्ते कफस्थानगते जीमूतादिजलेन तत् ।हृद्दाहेऽधोऽस्रपित्ते च क्षीरं तत्पिप्पलीशृतम् ॥
क्षैरेयीं वा कफच्छर्दिप्रसेकतमकेषु च ।दध्युत्तरं वा दधि वा तत्स्रुतक्षीरसम्भवम् ॥
फलादिक्वाथकल्काभ्यां सिद्धं तत् सिद्धदुग्ध-जम् ।सर्पिः कफाभिभूतेऽग्नौ शुष्यद्देहे च वा मतम् ॥
”“वत्सकादिप्रतीवापः कषायः फलमज्जजः ।निम्बार्कान्यतरक्वाथसमायुक्तो नियच्छति ॥
बद्धमूलानपि व्याधीन् सर्व्वान् सन्तर्पणोद्भवान् ।वाटपुष्पफलश्लक्ष्णचूर्णैर्म्माल्यं सुरूक्षितम् ॥
वमेन्मण्ड वसादीनां तृप्तो जिघ्रन् सुखं सुखी ॥
”“इक्ष्वाकुर्व्वमने शस्तः प्रताम्यति च मानवे ।फलपुष्पविहीनस्य प्रवालैस्तस्य साधितम् ।पित्तश्लेष्मज्वरे क्षीरं पित्तोद्रिक्ते प्रयोजयेत् ॥
”“सक्तुभिर्व्वा पिबेन्मन्थं तुम्बीस्वरसभावितैः ।कफोद्भवे ज्वरे कासे गलरोगेष्वरोचके ॥
गुल्मे ज्वरे प्रसक्ते च कल्कं मांसरसैः पिबेत् ।नरः साधु वमत्येवं न च दौर्ब्बल्यमश्नुते ॥
”“जीवकर्षभकौवीरा कपिकच्छूः शतावरी ।काकोलीश्रावणी मेदा महामेदा मधूलिका ॥
तद्रजोभिः पृथग्लेहा धामार्गवरजोऽन्विताः ।कासे हृदयदाहे च शस्ता मधुसिताहृताः ॥
”“सर्षपाणां मधूकानां तोयेन लवणस्य वा ।पाययेत् कौटजं बीजं युक्तं कृशरयाथवा ॥
सप्ताहं वार्कदुग्धाक्तं तच्चूर्णं पाययेत् पृथक् ।फलजीमूतकेक्ष्वाकु जीवन्तीजीवकोदनैः ॥
वमनौषधमुख्यानामिति कल्पदिगीरिता ।बीजेनानेन मतिमानन्यान्यपि च कल्पयेत् ॥
”इति वाभटे कल्पस्थाने प्रथमेऽध्याये ॥
)
वाचस्पत्यम्
SanskritNo entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.
