| YouTube Channel

वप्रः (vapraH)

 
Apte
English
वप्रः [vaprḥ] प्रम् [pram], प्रम् [उप्यते अत्र वप्-रन् Un. 2.27]
A rampart, earth-work, mud-wall
वेलावप्रवलयाम् (उर्वीम्)
R.*
 1.3
द्वितीयामिव मामत्र वप्रमालम्ब्य तिष्ठत Śiva B.
A bank or mound of any kind (against which bulls and elephants butt)
शृङ्गाग्रलग्नाम्बुदवप्रपङ्कः
R.*
 13.47
see वप्रक्रीडा below.
The slope or declivity of a hill or rocky place
बृहच्छिलावप्रघनेन वक्षसा
Ki.*
 14.4.
A summit, peak, table-land on a mountain
तीव्रं महाव्रतमिवात्र चरन्ति वप्राः
Śi.*
 4.58
3.37
Ki.*
 5.36
6.8.
The bank of a river, side, shore, bank in general
ध्वनयः प्रतेनुरनुवप्रमपाम्
Ki.*
 6. 4
7.11
17.58.
The foundation of a building.
The gate of a fortified town.
A ditch.
The circumference of a sphere.
A field in general
विकासि वप्राम्भसि गन्धसूचितम्
Ki.*
 4.26.
The butting of an elephant or bull.
Dust.
A multitude, a heap
L.
 D .B.
प्रः A father.
A Prajāpati.
प्रम् Lead.
Gold
L.
 D. B.
प्रा A flat bank of earth.
Garden-bed.
Comp.
 -अभिघातः butting against the bank or side (as of a hill, river
&c.
 )
वप्राभिघातपरि- मण्डलितोरुदेहः
Ki.*
 5.42
cf.
 तटाघात. -अवनी cultivated land. -क्रिया, -क्रीडा the palyful butting of an elephant (or bull) against a bank or mound
वप्रक्रियामृक्षवतस्तटेषु
R.*
 5.44
वप्रक्रीडापरिणतगजप्रेक्षणीयं ददर्श
Me.*
 2. -क्षेत्रफलम् the circumference of a sphere.
Apte 1890
English
वप्रः
प्रं [उप्यते अत्र वप्-रन्] 1 A rampart, earth-work, mud-wall
वेलावप्रवलयां (उर्वीं) R. 1. 30.
2 A bank or mound of any kind (against which bulls and elephants butt)
R. 13. 47
see वप्रक्रीडा below.
3 The slope or declivity of a hill or rocky place
बृहच्छिलावप्रघनेन वक्षसा Ki. 14. 40.
4 A summit, peak, table-land on a mountain
तीव्रं महाव्रसमिवात्र चरंति वप्राः Śi. 4. 58, 3. 37
Ki. 5. 36, 6. 8.
5 The bank of a river, side, shore, bank in general
ध्वनयः प्रतेनुरनुव प्रमपां Ki. 6. 4, 7. 11, 17. 58.
6 The foundation of a building.
7 The gate of a fortified town.
8 A ditch.
9 The circumference of a sphere.
10 A field in general.
11 The butting of an elephant or bull.
12 Dust.
प्रः 1 A father.
2 A Prajāpati.
प्रं Lead.
Comp.
अभिघातः butting against the bank or side (as of a hill, river &c.)
Ki. 5. 42
cf. तटाघात.
क्रिया,
क्रीडा the playful butting of an elephant (or bull) against a bank or mound
वप्रक्रियामृक्षवतस्तटेषु R. 5. 44
वप्रक्रीडापरिणतगजप्रेक्षणीयं ददर्श Me. 2.
Apte Hindi
Hindi
वप्रः
पुं*
 - उप्यते अत्र वप् + रन्
"दुर्गाप्राचीर, मिट्टी की दीवार, गारे की भित्ति"
वप्रः
पुं*
 - उप्यते अत्र वप् + रन्
तटबंध या टीला (जिसमें कि साँड या हाथी टक्कर लगाते हैं)
वप्रः
पुं*
 - उप्यते अत्र वप् + रन्
किसी पहाड़ या चट्टान का ढलान
वप्रः
पुं*
 - उप्यते अत्र वप् + रन्
"चोटी, शिखर, अधित्यका"
वप्रः
पुं*
 - उप्यते अत्र वप् + रन्
"नदीतट, पार्श्व, किनारा, वेलातट"
वप्रः
पुं*
 - उप्यते अत्र वप् + रन्
किसी भवन की नींव
वप्रः
पुं*
 - उप्यते अत्र वप् + रन्
शहरपनाह या दुर्गप्राचीर से युक्त नगर का फाटक
वप्रः
पुं*
 - उप्यते अत्र वप् + रन्
खाई
वप्रः
पुं*
 - उप्यते अत्र वप् + रन्
वृत्त का व्यास
वप्रः
पुं*
 - -
खेत
वप्रः
पुं*
 - -
मिट्टी का टीला
वप्रः
पुं*
 - -
पिता
वप्रः
पुं*
 - वप्+रन्
"फसील, परिवार, परकोटा"
वप्रः
पुं*
 - वप्+रन्
ढलान
वप्रः
पुं*
 - वप्+रन्
समुच्चय
वप्रः
पुं*
 - वप्+रन्
भवन की नींव
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 वप्रः, वप्रम्, प्रवत्
noun
क्रमेण निम्नगा भूमिः।
"मया वप्रे आगते द्विचक्रिकायाः पादिलं न चालयितम्।"
Synonyms:
 पिता, तातः, जनकः, वप्ता, जनयिता, जन्मदः, गुरु, जन्यः, जनिता, बीजी, वप्रः
noun
पाति रक्षति अपत्यम् यः।
"मम पिता अध्यापकः अस्ति। / जनको जन्मदाता च रक्षणाच्च पिता नृणाम्।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
वप्रः,
पुं,
 (वपति बीजमिति । वप् + रन् ।)तातः । इति मेदिनी । रे, ८२ ॥
प्राकारः ।इति विश्वः ॥
प्रजापतिः । इति संक्षिप्तसारो-णादिवृत्तिः ॥