| YouTube Channel

वटुक (vaTuka)

 
शब्दसागरः
English
वटुक
m.
 (-कः)
1. A lad, a young man in general, or one fit to receive
the sacrificial thread.
2. A religious student.
3. A stupid fellow,
a blockhead.
E.
 कन् added to the preceding.
Yates
English
वटुक (कः) 1.
m.
 A lad, or youth fit
for investiture.
Wilson
English
वटुक
m.
 (-कः)
1 A lad, a young man in general, or one fit to receive the sacrificial thread.
2 A religious student.
3 A stupid fellow, a blockhead.
E.
 कन् added to the preceding.
Apte
English
वटुकः [vaṭukḥ], 1 A boy, lad.
A Brahmachārin.
(fig. ) A fool or blockhead.
Apte 1890
English
वटुकः 1 A boy, lad.
2 A Brahmachārin. fi3 A fool or blockhead.
Monier Williams 1872
English
वटुक, अस्, m. a boy, lad, youth
a young Brāh-
man or religious student
a stupid fellow, blockhead
N. of a class of priests
a form of Śiva (among the
Śāktas).
—वटुक-नाथ, अस्, m., N. of a pupil of
Śaṅkarācārya.
—वटुक-भैरव, अस्, m. a form
of Bhairava.
वटुक
for ‘form’ read youthful manifestation.
Benfey
English
वटुक वटु + क = वटु,
1. 3. 4.
Apte Hindi
Hindi
वटुकः
पुं*
 - वट् + कन्
"छोकरा, लड़का"
वटुकः
पुं*
 - -
ब्रह्मचारी
वटुकः
पुं*
 - -
"मूर्ख, बुद्धू"
L R Vaidya
English
vawuka {% m. %} 1. A boy, a lad
2. a fool, a blockhead
3. a Brahmachārin (q.v.).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
वटुकः,
पुं,
 (वटु + स्वार्थे संज्ञायां वा कन् ।)बालकः । इति शब्दरत्नावली ॥
(यथा, पाद्मेकृष्णचतुर्द्दशीकृत्ये ।“कुमारीवटुकान् पूज्य तथा शैवतपोधनान् ।राजसूयफलं तेन प्राप्यते नात्र संशयः ॥
”ब्रह्मचारी । यथा, भागवते । १० । ८८ । २७ ।“तं तथा व्यसनं दृष्ट्वा भगवान् वृजिनार्द्दनः ।दूरात् प्रत्युदियाद् भूत्वा वटुको योग-मायया ॥
”)भैरवविशेषः । (यथा, महानिर्व्वाणतन्त्रे । २ । २४ ।“भैरवाश्चैव वेताला वटुका नायिकागणाः ।शाक्ताः शैवा वैष्णवाश्च सौरा गाणपतादयः ॥
”)अस्य मन्त्रादिर्यथा, --“उद्धरेद्बटुकं ङेऽन्तमापदुद्धारणं तथा ।कुरुद्बयं पुनर्ङेऽन्तं वटुकञ्च समुद्धरेत् ।एकविंशत्यक्षरात्मा शक्तिरुद्धो महामनुः ॥
”अस्य पूजा । प्रातःकृत्यादिप्राणायामान्तंविधाय पीठन्यासं कुर्य्यात् । यथा । धर्म्मादि-अनैश्वर्य्यान्तं देहे विन्यस्य ऋष्यादिन्यासंकुर्य्यात् । यथा शिरसि ओँ बृहदारण्यकऋषयेनमः । मुखे गायत्त्रीच्छन्दसे नमः । हृदिवटुकभैरवाय देवतायै नमः । ततो मूर्त्ति-न्यासः । ह्रों वों ईशानाय नमोऽङ्गुष्ठयोः । ह्रेंवें तत्पुरुषाय नमस्तर्ज्जन्योः । हुं वु अघो-राय नमो मध्यमयोः । ह्रिं विं वामदेवायनमोऽनामिकयोः । ह्रं वं सद्योजाताय नमःकनिष्ठयोः । पुनस्तत्तदङ्गुलीभिः शिरोवदन-हृद्गुह्यपादेषु तत्तद्बीजादिकास्तत्तन्मूर्त्ती-र्न्यसेत् । तथोर्द्ध्वप्राग्दक्षिणोदीच्यपश्चिमेषु मुखेषुच तान् न्यसेत् । तथा च निबन्धे ।“अङ्गुलीदेहवक्त्रेषु मूर्त्तीर्न्यसेद्यथा पुरा ।सत्यादिपञ्चह्रस्वाढ्यशक्तिबीजपुरःसरम् ।वकारं पञ्चह्रस्वाढ्यमीशानादिषु योजयेत् ॥
”ततः कराङ्गन्यासौ । तद्यथा ओँ ह्रां वां अङ्गु-ष्ठाभ्यां नम इत्यादि । ओँ ह्रां वां हृदयाय नमइत्यादि च । षड्दीर्घबीजद्वयेन कुर्य्यात् । तथाच निबन्धे ।“षड्दीर्घयुक्तया शक्त्या वकारेणापि तद्वता ।अङ्गानि जातियुक्तानि प्रणवाद्येन कल्पयेत् ॥
”ततो ध्यानम् ।“तस्य ध्यानं त्रिधा प्रोक्तं सात्त्विकादिप्रभेदतः ॥
”सात्त्विकम् । यथा, --“वन्दे बालं स्फटिकसदृशं कुण्डलोद्भासिवक्त्रंदिव्याकल्पैर्नवमणिमयैः किङ्किणीनूपुराद्यैः ।दीप्ताकारं विषदवदनं सुप्रसन्नं त्रिनेत्रंहस्ताब्जाभ्यां वटुकमनिशं शूलदण्डौ दधा-नम् ॥
” १ ॥
राजसं यथा, --“उद्यद्भास्करसन्निभं त्रिनयनं रक्ताङ्गरागस्रजंस्मेरास्यं वरदं कपालमभयं शूलं दधानं करैः ।नीलग्रीवमुदारभूषणशतं शीतांशुचूडोज्ज्वलंबन्धूकारुणवाससं भयहरंदेवं सदा भावये ॥
” २ ॥
तामसं यथा, --“ध्यायेन्नीलाद्रिकान्तं शशिशकलधरं मुण्डमालंमहेशंदिग्वस्त्रं पिङ्गकेशं डमरुमथ सृणिं खड्ग-शूलाभयानि ।नागं घण्टां कपालं करसरसिरुहैर्व्विभ्रतंभीमदंष्ट्रंसर्पाकल्पं त्रिनेत्रं मणिमयविलसत्किङ्किणी-नूपुराढ्यम् ॥
” ३ ॥
“सात्त्विकं ध्यानमाख्यातमपमृत्युविनाशनम् ।आयुरारोग्यजननमपवर्गफलप्रदम् ॥
१ ॥
राजसं ध्यानमाख्यातं धर्म्मकामार्थसिद्धि-दम् । २ ॥
तामसं शत्रुशमनं कृत्याभूतगदापहम् ॥
” ३ ॥
एवं ध्यात्वा मानसैः संपूज्य शङ्खस्थापनंकुर्य्यात् ॥
* ॥
अस्य पूजायन्त्रम् ।“धर्म्माधर्म्मादिभिः कॢप्तपीठे पङ्कजशोभिते ।षट्कोणान्तस्त्रिकोणस्थे व्योमपङ्कजसंयुते ॥
”ततो मूलेन मूर्त्तिं सङ्कल्प्य पूर्व्ववत् ध्यात्वा-वाहनादिकं कुर्य्यात् । तत्र क्रमः । मूलेन सद्यो-जातमन्त्रेणावाहनम् । मूलादिवामदेवेन स्थाप-नम् । मूलेन सान्निध्यम् । अघोरेण सन्निबोध-नम् । तत्पुरुषेण योनिमुद्राप्रदर्शनम् । ईशा-नेन वन्दनमिति विशेषः । ततः कर्णिकायांदिक्षु कोणेषु ईशानादीन् यजेत् । ततो व्योम-पङ्कजदलेषु असिताङ्गादिभैरवान् यजेत् ।“असिताङ्गो रुरुश्चण्डः क्रोधोन्मत्तौ च मैरवौ ।कपाली भीषणश्चैव संहारोऽष्टौ च भैरवाः ॥
”एतैरष्टभैरवैर्द्वितीयावरणम् । ततः षट्कोणेषुह्रां वां हृदयाय नम इत्यनेन पूजयेत् ।ततः पूर्व्वादिडाकिनीराकिणीलाकिनीकाकिनी-साकिनीहाकिनीमालिनीपुत्त्रान् देवीपुत्त्रान्उमापुत्त्रान् रुद्रपुत्त्रान् मातृकापुत्त्रान् दक्षिणेयजेत् । ऊर्द्ध्वे ऊर्द्ध्वमुखीपुत्त्रान् अधोऽधोमुखी-पुत्त्रान् । तद्बहिरष्टपत्रेषु लोकेशान् वटुक-रूपान् पूजयेत् । तद्बहिः पूर्व्वे ओँ ब्रह्माणी-पुत्त्राय नमः । एवमीशाने माहेश्वरीपुत्त्राय ।उत्तरे वैष्णवीपुत्त्राय । अनिले कौमारीपुत्त्राय ।पश्चिमे इन्द्राणीपुत्त्राय । नैरृते महालक्ष्मी-पुत्त्राय । याम्ये वाराहीपुत्त्राय । अनलेचामुण्डापुत्त्राय । तथा च निबन्धे ।“ब्रह्माणीपुत्त्रकं पूर्व्वे माहेशीपुत्त्रमैश्वरे ।वैष्णवीपुत्त्रकं सौम्ये कौमारीपुत्त्रमानिले ॥
इन्द्राणीपुत्त्रकं भूयः पश्चिमे पूजयेत्ततः ।महालक्ष्मीसुतं पञ्चाद्रक्षोदिशि समर्च्चयेत् ।वाराहीपुत्त्रकं याम्ये चामुण्डापुत्त्रमानले ॥
”तद्बहिर्द्दशदिक्षु च । हेतुकं त्रिपुरान्तकं वेतालंवह्रिजिह्वं करालं कालान्तकं एकपादं भीम-रूपं अचलं चाटकेश्वरं पूजयेत् । ततोयोगिनीसहितदिव्ययोगीशाय नमः । एवंयोगिनीसहितान्तरीक्षयोगीशाय नमः । एवंयोगिनीसहितभूमिष्ठयोगीशाय नमः । ईशा-नाग्निनिरृतिषु पूजयेत् ॥
* ॥
अस्य पुर-श्चरणमेकविंशतिलक्षजपः ।“वर्णलक्षं जपेन्मन्त्रं हविष्याशी जितेन्द्रियः ।तद्दशांशं प्रजुहुयात्तिलैर्मधुरसंयुतैः ॥
” * ॥
अथ वलिदानम् ।“पूर्व्वं विघ्नं दुर्गां समाराध्य वलिं दद्यात् ।शाल्यन्नं पललं सर्पिर्लाजचूर्णानि शर्कराः ॥
गुडमिक्षुरसापूपैर्मध्वक्तैः परिमिश्रितैः ।कृत्वा कवलमाराध्य देवं प्रागुक्तवर्त्मना ।रक्तचन्दनपुष्पाद्यैर्निशि तस्मै वलिं हरेत् ॥
”यद्वा ।“अन्यूनाङ्गमजं हत्वा राजसं प्रागुदीरितम् ।वलिप्रदानसमये रिपूणां सर्व्वसैन्यकम् ।निवेदयेद्वलित्वेन वटुकाय विशिष्टधीः ॥
विदर्भयेच्छत्रुनाम्ना वलिमन्त्रं तथा सुधीः ।शत्रुपक्षस्य रुधिरं पिशितञ्च दिने दिने ॥
भक्षयस्व गणैः सार्द्धं सारमेयसमन्वितः ।वलिमन्त्रोऽयमाख्यातः सर्व्वेषां विजयप्रदः ॥
अनेन वलिना हृष्टो वटुकः परसैन्यकम् ।सर्व्वं गणेभ्यो विभजेच्चामिष क्रुद्धमानसः ॥
एवं कृते परबलं क्षीयते नात्र संशयः ॥
”इति तन्त्रसारः ॥
* ॥
अथ वटुकभैरवस्तोत्रम् ।“कैलासशिखरासीनं देवदेवं जगद्गुरुम् ।शङ्करं परिपप्रच्छ पार्व्वती परमेश्वरम् ॥
श्रीपार्व्वत्युवाच ।भगवन् सर्व्वधर्म्मज्ञ सर्व्वशास्त्रागमादिषु ।आपदुद्धारणं मन्त्रं सर्व्वसिद्धिप्रदं नृणाम् ॥
सर्व्वेषाञ्चैव भूतानां हितार्थं वाञ्छितं मया ।विशेषतस्तु राज्ञां वै शान्तिपुष्टिप्रसाधनम् ॥
अङ्गन्यासकरन्यासबीजन्याससमन्वितम् ।वक्तुमर्हसि देवेश मम हर्षविवर्द्धनम् ॥
श्रीभगवानुवाच ।शृणु देवि महामन्त्रमापदुद्धारहेतुकम् ।सर्व्वदुःखप्रशमनं सर्व्वशत्रुनिवर्हणम् ॥
अपस्मारादिरोगाणां ज्वरादीनां विशेषतः ।नाशनं स्मृतिमात्रेण मन्त्रराजमिमं प्रिये ॥
ग्रहराजभयानाञ्च नाशनं सुखवर्द्धनम् ।स्नेहाद्बक्ष्यामि ते मन्त्रं सर्व्वसारमिमं प्रिये ॥
सर्व्वकामार्थदं मन्त्रं राज्यभोगप्रदं नृणाम् ।प्रणवं पूर्व्वमुच्चार्य्य देवी प्रणवमुद्धरेत् ॥
वटुकायेति वै पश्चादापदुद्धारणाय च ।कुरुद्वयं ततः पश्चाद्वटुकाय पुनः क्षिपेत् ॥
देवी प्रणवमुद्धृत्य मन्त्रराजमिमं प्रिये ।मन्त्रोद्धारमिमं देवि त्रैलोक्यस्यापि दुर्लभम् ।अप्रकाश्यमिमं मन्त्रं सर्व्वशक्तिसमन्वितम् ॥
स्मरणादेव मन्त्रस्य भूतप्रेतपिशाचकाः ।विद्रवन्ति भयार्त्ता वै कालरुद्रादिव प्रजाः ॥
पठेद्वा पाठयेद्वापि पूजयेद्वापि पुस्तकम् ।नाग्निचौरभयं वापि ग्रहराजभयन्तथा ।न च मारीभयं तस्य सर्व्वत्र सुखवान् भवेत् ॥
आयुरारोग्यमैश्वर्य्यं पुत्त्रपौत्त्रादिसम्पदः ।भवन्ति सततं तस्य पुस्तकस्यापि पूजनात् ॥
श्रीपार्व्वत्युवाच ।य एष भैरवो नाम आपदुद्धारको मतः ।त्वया च कथितो देव भैरवः कल्प उत्तमः ॥
तस्य नामसहस्राणि अयुतान्यर्व्वुदानि च ।सारमुद्धृत्य तेषां वै नामाष्टशतकं वद ॥
* ॥
श्रीभगवानुवाच ।यस्तु संकीर्त्तयेदेतत् सर्व्वदुष्टनिवर्हणम् ।सर्व्वान् कामानवाप्नोति साधकः सिद्धिमेव च ॥
शृणु देवि प्रवक्ष्यामि भैरवस्य महात्मनः ।आपदुद्धारकस्येह नामाष्टशतमुत्तमम् ॥
सर्व्वपापहरं पुण्यं सर्व्वापद्बिनिवारकम् ।सर्व्वकामार्थदं देवि साधकानां सुखावहम् ॥
देहाङ्गन्यसनञ्चैव पूर्व्वं कुर्य्यात् समाहितः ।भैरवं मूर्द्ध्नि विन्यस्य ललाटे भीमदर्शनम् ॥
अक्ष्णोर्भूताश्रयं न्यस्य वदने तीक्ष्णदर्शनम् ।क्षेत्रपं कर्णयोर्मध्ये क्षेत्रपालं हृदि न्यसेत् ॥
क्षेत्राख्यं नाभिदेशे च कट्यां सर्व्वाघनाशनम् ।त्रिनेत्रमूर्व्वोर्विन्यस्य जङ्घयो रक्तपाणिकम् ॥
पादयोर्देवदेवेशं सर्व्वाङ्गे वटुकं न्यसेत् ।एवं न्यासविधिं कृत्वा तदनन्तरमुत्तमम् ॥
नामाष्टशतकस्यापि छन्दोऽनुष्टुबुदाहृतम् ।बृहदारण्यको नाम ऋषिश्च परिकीर्त्तितः ॥
देवता कथिता चेह सद्भिर्वटुकभैरवः ।धर्म्मार्थकाममोक्षेषु विनियोगः प्रकीर्त्तितः ॥
* ॥
ओँभैरवो भूतनाथश्च भूतात्मा भूतभावनः ।क्षेत्रदः क्षेत्रपालश्च क्षेत्रज्ञः क्षत्त्रियो विराट् ।श्मशानवासी मांसाशी खर्पराशी मखान्तकृत् ।रक्तपः प्राणपः सिद्धः सिद्धिदः सिद्धसेवितः ॥
करालः कालशमनः कलाकाष्ठातनुः कविः ।त्रिनेत्रो बहुनेत्रश्च तथा पिङ्गललोचनः ॥
शूलपाणिः खड्गपाणिः कङ्काली धूम्रलोचनः ।अभीरुर्भैरवो भीरुर्भूतपो योगिनीपतिः ॥
धनदो धनहारी च धनपः प्रतिभाववान् ।नागहारो नागकेशो व्योमकेशः कपालभृत् ॥
कालः कपालमाली च कमनीयः कलानिधिः ।त्रिलोचनो ज्वलन्नेत्रस्त्रिशिखी च त्रिलोकपात् ॥
त्रिवृत्तनयनो डिम्भः शान्तः शान्तजनप्रियः ।वटुको वटुकेशश्च खट्वाङ्गवरधारकः ॥
भूताध्यक्षः पशुपतिर्भिक्षुकः परिचारकः ।धूर्त्तो दिगम्बरः सौरिर्हरिणः पाण्डुलोचनः ॥
प्रशान्तः शान्तिदः शुद्धः शङ्करप्रियबान्धवः ।अष्टमूर्त्तिर्निधीशश्च ज्ञानचक्षुस्तमोमयः ॥
अष्टाधारः कलाधारः सर्पयुक्तः शशीशिखः ।भूधरो भूधराधीशो भूपतिर्भूधरात्मकः ॥
कङ्कालधारी मुण्डी च व्यालयज्ञोपवीतवान् ।जृम्भणो मोहनः स्तम्भी मारणः क्षोभणस्तथा ॥
शुद्धनीलाञ्जनप्रख्यदेहो मुण्डविभूषितः ।वलिभुक् वलिभूतात्मा कामी कामपराक्रमः ॥
सर्व्वापत्तारको दुर्गो दुष्टभूतनिषेवितः ।कामी कलानिधिः कान्तः कामिनीवशकृद्वशी ।सर्व्वसिद्धिप्रदो वैद्यः प्रभविष्णुः प्रभाववान् ॥
अष्टोत्तरशतं नाम भैरवस्य महात्मनः ।मया ते कथितं देवि रहस्यं सर्व्वकामिकम् ॥
य इदं पठति स्तोत्रं नामाष्टशतमुत्तमम् ।न तस्य दुरितं किञ्चन्न रोगेभ्यो भयं तथा ।न शत्रुभ्यो भयं किञ्चित् प्राप्नोति मानवः क्वचित् ॥
पातकानां भयं नैव पठेत् स्तोत्रमनन्यधीः ।मारीभये राजभये तथा चौराग्निजे भये ॥
औत्पातिके महाघोरे यथा दुःस्वप्नदर्शने ।बन्धने च तथा घोरे पठेत् स्तोत्रं समाहितः ॥
सर्व्वे प्रशमनं यान्ति भयाद्भैरवकीर्त्तनात् ।एकादशसहस्रन्तु पुरश्चरणमुच्यते ॥
त्रिसन्ध्यं यः पठेद्देवि संवत्सरमतन्द्रितः ।स सिद्धिं प्राप्नुयादिष्टां दुर्लभामपि मानुषः ॥
षण्मासान् भूमिकामस्तु स जप्त्वा लभते महीम् ।राजा शत्रुविनाशाय जपेन्मासाष्टकं पुनः ॥
रात्रौ वारत्रयञ्चैव नाशयत्येव शात्रवान् ।जपेन्मासत्रयं रात्रौ राजानं वशमानयेत् ॥
धनार्थी च सुतार्थी च दारार्थी यस्तु मानवः ।पठेद्बारत्रयं यद्बा वारमेकं तथा निशि ॥
धनं पुत्त्रांस्तथा दारान् प्राप्नुयान्नात्र संशयः ।रोगी रोगात् प्रमुच्येत बद्धो मुच्येत बन्धनात् ॥
भीतो भयात् प्रमुच्येत देवि सत्यं न संशयः ।यान् यान् समी हते कामांस्तांस्तानाप्नोतिनिश्चितम् ।अप्रकाश्यमिदं गुह्यं न देयं यस्य कस्यचित् ॥
सत्कुलीनाय शान्ताय ऋजवे दम्भवर्ज्जिते ।दद्यात् स्तोत्रमिदं पुण्यं सर्व्वकामफलप्रदम् ।ध्यानं वक्ष्यामि देवस्य यथा ध्यात्वा पठेन्नरः ॥
*ओँ शुद्धस्फटिकसङ्काशं सहस्रादित्यवर्च्चसम् ।अष्टबाहुं त्रिनयनं चतुर्बाहुं द्विबाहुकम् ॥
भुजङ्गमेखलं देवमग्निवर्णशिरोरुहम् ।दिगम्बरं कुमारीशं वटुकाख्यं महाबलम् ॥
खट्वाङ्गमसिपाशञ्च शूलञ्चैव तथा पुनः ।डमरुञ्च कपालञ्च वरदं भुजगन्तथा ॥
नीलजीमूतसङ्काशं नीलाञ्जनचयप्रभम् ।दंष्ट्राकरालवदनं नूपुराङ्गदभूषितम् ॥
आत्मवर्णसमोपेतसारमेयसमन्वितम् ।ध्यात्वा जपेत् सुसंहृष्टः सर्व्वान् कामानवाप्नुयात् ॥
एतच्छ्रुत्वा ततो देवी नामाष्टशतमुत्तमम् ।भैरवाय प्रहृष्टाभूत् स्वयञ्चैव महेश्वरी ॥
”इति विश्वसारोद्धारतन्त्रे आपदुद्धारकल्पे भैरव-स्तवराजः समाप्तः ॥
* ॥
अथ वटुकभैरवकवचम् ।श्रीभैरव उवाच ।“देवेशि देहरक्षार्थं कारणं कथ्यतां ध्रुवम् ।म्रियन्ते साधका येन विना श्मशानभूमिषु ॥
रणेषु चातिघोरेषु महावायुजलेषु च ।शृङ्गिमकरवज्रेषु ज्वरादिव्याधिवह्निषु ॥
श्रीदेव्युवाच ।कथयामि शृणु प्राज्ञ वटोस्तु कवचं शुभम् ।गोपनीयं प्रयन्तेन मातृजारोपमं यथा ॥
तस्य ध्यानं त्रिधा प्रोक्तं सात्त्विकादिप्रभेदतः ।सात्त्विकं राजसञ्चैव तामसं देव तत् शृणु ॥
वन्दे बालं स्फटिकसदृशं कुण्डलोद्भासिवक्त्रंदिव्याकल्पैर्नवमणिमयैः किङ्किणीनूपुराद्यैः ।दीप्ताकारं विषदवदनं सुप्रसन्नं त्रिनेत्रंहस्ताब्जाभ्यां वटुकमनिशं शूलखड्गौदधानम् ॥
१ ॥
उद्यद्भास्करसन्निभं त्रिनयनं रक्ताङ्गरागस्रजंस्मेरास्यं वरदं कपालमभयं शूलं दधानं करैः ।नीलग्रीवमुदारभूषणशतं शीतांशुचूडोज्ज्वलंवन्धूकारुणवाससं भयहरं देवं सदा भावये ॥
२ ॥
ध्यायेन्नीलाद्रिकान्तं शशिशकलधरं मुण्डमालंमहेशंदिग्वस्त्रं पिङ्गकेशं डमरुमथ सृणिं खड्ग-शूलाभयानि ।नागं घण्टां कपालं करसरसिरुहैर्विभ्रतंभीमदंष्ट्रंसर्पाकल्पं त्रिनेत्रं मणिमयविलसत्किङ्किणीनूपुराठ्यम् ॥
३ ॥
* ॥
अस्य वटुकभैरवकवचस्य महाकाल ऋषिरनु-ष्टुप्छन्दः श्रीवटुकभैरवो देवता वं बीजं ह्रींशक्तिरापदुद्धारणायेति कीलकं मम सर्व्वाभीष्ट-सिद्ध्यर्थे विनियोगः ।“ओँ शिरो मे भैरवः पातु ललाटं भीषणस्तथा ।नेत्रे च भूतहननः सारमेयानुगो भ्रुवौ ॥
भूतनाथश्च मे कर्णौ कपोलौ प्रेतवाहनः ।नासापुटौ तथोष्ठौ च भस्माङ्गः सर्व्वभूषणः ॥
भीषणास्यो ममास्यञ्च शक्तिहस्तो गलं मम ।स्कन्धौ दैत्यरिपुः पातु बाहू अतुलविक्रमः ॥
पाणी कपाली मे पातु मुण्डमालाधरो हृदम् ।वक्षःस्थलं तथा शान्तः कामचारी स्तनं मम ॥
उदरञ्च स मे तुष्टः क्षेत्रेशः पार्श्वतस्तथा ।क्षेत्रपालः पृष्ठदेशं क्षेत्राख्यो नाभितस्तथा ॥
कटीं पापौघनाशश्च वटुको लिङ्गदेशकम् ।गुदं रक्षाकरः पातु ऊरू रक्षाकरः सदा ॥
जानू च घुर्घुरारावो जङ्घे रक्षतु रक्तपः ॥
गुल्फौ च पादुकासिद्धः पादपृष्ठं सुरेश्वरः ॥
आपादमस्तकञ्चैव आपदुद्धारणस्तथा ।सहस्रारे महापद्मे कर्पूरधवलो गुरुः ॥
पातु मां वटुको देवो भैरवः सर्व्वकर्म्मसु ।पूर्व्वस्यामसिताङ्गो मे दिशि रक्षतु सर्व्वदा ॥
आग्नेय्याञ्च रुरुः पातु दक्षिणे चण्डभैरवः ।नैरृत्यां क्रोधनः पातु मामुन्मत्तस्तु पश्चिमे ॥
वायव्यां मे कपाली च नित्यं पायात् सुरेश्वरः ।भीषणो भैरवः पातूत्तरस्यां दिशि सर्व्वदा ॥
संहारभैरवः प तु दिश्यैशान्यां महेश्वरः ।ऊर्द्धे पातु विधाता वै पाताले नन्दिको विभुः ॥
सद्योजातस्तु मां पायात् सर्व्वतो देवसेवितः ।वामदेवोऽवतु प्रीतो रणे घोरे तथावतु ॥
जले तत्पुरुषः पातु स्थले पातु गुरुः सदा ।डाकिनीपुत्त्रकः पातु दारांस्तु लाकिनीसुतः ॥
पातु साकलको भ्रातॄन् श्रियं मे सततं गिरः ।लाकिनीपुत्त्रकः पातु पशूनश्वानजांस्तथा ॥
महाकालोऽवतु च्छत्रं सैन्यं वै कालभैरवः ।राज्यं राज्यश्रियं पायात् भैरवो भीति-हारकः ॥
रक्षाहीनन्तु यन् स्थानं वर्जितं कवचेन च ।तत् सर्व्वं रक्ष मे देव त्वं यतः सर्व्वरक्षकः ॥
एतत् कवचमीशान तव स्नेहात् प्रकाशितम् ।नाख्येयं नरलोकेषु सारभूतञ्च सुश्रियम् ॥
यस्मै कस्मै न दातव्यं कवचेशं सुदुर्लभम् ।न देयं परशिष्येभ्यः कृपणेभ्यश्च शङ्कर ॥
यो ददाति निषिद्धेभ्यः स वै भ्रष्टो भवेद्ध्रुवम् ॥
अनेन कवचेशेन रक्षां कृत्वा द्बिजोत्तमः ।विचरन् यत्र कुत्रापि विघ्नौघैः प्राप्यते न सः ॥
मन्त्रेण म्रियते योगी कवचं यन्न रक्षितः ।तस्मात् सर्व्वप्रयत्नेन दुर्लभं पापचेतसाम् ॥
भूर्जे रम्भात्वचे वापि लिखित्वा विधिवत् प्रभो ।धारयेत् पाठयेद्वापि सम्पठेद्वापि नित्यशः ।सम्प्राप्नोति प्रभावं वै कवचस्यास्य वर्णितम् ॥
नमो भैरवदेवाय सारभूताय वै नमः ।नमस्त्रैलोक्यनाथाय नाथनाथाय वै नमः ॥
”इति विश्वसारोद्धारतन्त्रे आपदुद्धारकल्पे भैरव-भैरवीसंवादे वटुकभैरवकवचं समाप्तम् ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
वटुक
पु०
 वट--उक । १ वालके शब्दर० २ भैरवभेदे च तन्त्रम्