| YouTube Channel

वटिका (vaTikA)

 
Spoken Sanskrit
English
वटिका vaTikA
f.
pawn
वट vaTa
m.
pawn [ chess ]
पदाति padAti
m.
pawn [ chess ]
वटिक vaTika
m.
pawn [ chess ]
उपन्यास upanyAsa
m.
pawn
प्रतिदेय pratideya
n.
pawn
आधीकरोति { आधीकृ } AdhIkaroti { AdhIkR } verb pawn
आधीकृत AdhIkRta
adj.
pawned
आहित Ahita
adj.
pawned
निक्षिप्त nikSipta
adj.
pawned
निक्षेप nikSepa
m.
anything pawned
निक्षेप्तृ nikSeptR
m.
pawner or pledger
Apte
English
वटिका [vaṭikā], [वट्-इन्
Uṇ.*
4.128]
A pill.
A chessman.
A kind of cake or bread (Mar. आंबोळी) made of rice and Māṣa.
Apte 1890
English
वटिका 1 A pill.
2 A chessman.
3 A kind of cake or bread (Mar. आंबोळी) made of rice and Māṣa.
Monier Williams Cologne
English
वटिका a
f.
id.,
Pañcat.
(B.),
Lalit.
a pawn (at chess),
L.
वटिका b
f.
See under वटक.
Macdonell
English
वटिका vaṭikā,
f.
kind of perforated rice 🞄cake.
Apte Hindi
Hindi
वटिका
स्त्री*
- वट् + इन् + कन् + टाप्
"टिकिया, गोली"
वटिका
स्त्री*
- -
शतरंज का मोहरा’
L R Vaidya
English
vawikA {% f. %} 1. A pill
2. a chessman.
Kridanta Forms
Sanskrit
वट (व꣡ट꣡ ग्रन्थे - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् = वटनम्
अनीयर् = वटनीयः - वटनीया
ण्वुल् = वटकः - वटिका
तुमुँन् = वटयितुम्
तव्य = वटयितव्यः - वटयितव्या
तृच् = वटयिता - वटयित्री
क्त्वा = वटयित्वा
ल्यप् = प्रवटय्य
क्तवतुँ = वटितवान् - वटितवती
क्त = वटितः - वटिता
शतृँ = वटयन् - वटयन्ती
शानच् = वटयमानः - वटयमाना
वट (व꣡ट꣡ विभाजने - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् = वटनम्
अनीयर् = वटनीयः - वटनीया
ण्वुल् = वटकः - वटिका
तुमुँन् = वटयितुम्
तव्य = वटयितव्यः - वटयितव्या
तृच् = वटयिता - वटयित्री
क्त्वा = वटयित्वा
ल्यप् = प्रवटय्य
क्तवतुँ = वटितवान् - वटितवती
क्त = वटितः - वटिता
शतृँ = वटयन् - वटयन्ती
शानच् = वटयमानः - वटयमाना
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
वटिका, वटी
noun
लघ्वी गुल्लिका।
"वैद्यः पीडिताय भेषजस्य द्वे वटिके दत्तवान्।"
Synonyms:
वटिका, वटः, गुली, गुलिका
noun
भेषजयुक्ता गुटिका।
"रोगनिवारणार्थे वटिका भक्षणीया।"
अभिधानचिन्तामणिपरिशिष्टम्
Sanskrit
--source--
इण्डेरिका तु वटिका शष्कुली त्वर्धलोटिका ९५
पर्पटास्तु मर्मराला घृताण्डी तु घृतौषणी
समिता खण्डाज्यकृतौ मोदको लड्डुकश्च सः ९६
एलामरिचादियुतः पुनः सिंहकेसरः
-wordlist-
इण्डेरिका (स्त्री), वटिका (स्त्री), शष्कुली (स्त्री), अर्धलोटिका (स्त्री), पर्पटा (स्त्री), मर्मराला (स्त्री), घृताण्डी (स्त्री), घृतौषणी (स्त्री), मोदक (पुं), लड्डुक (पुं), सिंहकेसर (पुं)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
वटिका,
स्त्री,
(वटिरेव स्वार्थे कन् टाप् ।)वटी वडी इति भाषा तत्पर्य्यायः निस्तली२ इति शब्दचन्द्रिका
अथ वटिकाविधिः ।“वटका अथ कथ्यन्ते तन्नामा वटिका वटी ।मोदको गुटिका पिण्डी गुडो वर्त्तिस्तथोच्यते
लेहवत् साध्यते वह्रौ गुडो वा शर्कराथवा ।गुग्गुलुर्वा क्षिपेत्तत्र चूर्णं तन्निर्म्मिता वटी
”तत्र वह्निसिद्धे गुडादौ ।“कुर्य्यादवह्रिसिद्धेन क्वचिद्गुग्गुलुना वटीम् ।द्रवेण मधुना वापि गुटिकां कारयेद्बुधः
सिता चतुर्गुणा देया वटीषु द्बिगुणो गुडः ।चूर्णे चूर्णसमः कार्य्यो गुग्गुलुर्मधु तत्समम्
”तत्समं चूर्णसमम् ।“द्रवन्तु द्विगुणं देयं मोदकेषु भिषग्वरैः
”द्रवं चतुर्गुणमिति वा पाठः द्रवं द्रवरूपं द्रव्यम् ।“कर्षप्रमाणा तन्मांत्रा बलं दृष्ट्वा प्रयुज्यते ।बलमिति कालादेरप्युपलक्षणम् इति भाव-प्रकाशः
*
व्यञ्जनोपयोगिद्रव्यम् अस्यापिवडी इति भाषा यथा, --“माषाणां पिष्टिका हिङ्गुलवणार्द्रकसंस्कृता ।तया विरचिता वस्त्रे वटिकाः साधु शोषिताः
तालितास्तप्ततैले ता अथवा सुप्रलेहिताः ।घटकस्य गुणैर्युक्ता ज्ञातव्या रुचिदा भृशम्
कुष्माण्डकवटी ज्ञेया पूर्व्वोक्तवटीकागुणा ।विशेषात् पित्तरक्तघ्नी लघ्वी कथिता बुधैः
मुद्गानां वटिका तद्वद्रचिता साधिता तथा ।पथ्या रुच्या ततो लघ्वी मुद्गसूपगुणा स्मृता
”इति भावप्रकाशः
Stchoupak
French
वटिका-
f.
boulette, pilule.