वटिका (vaTikA)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
Spoken Sanskrit
English वटिका vaTikA pawn
वट vaTa pawn [ chess ]
पदाति padAti pawn [ chess ]
वटिक vaTika pawn [ chess ]
उपन्यास upanyAsa pawn
प्रतिदेय pratideya pawn
आधीकरोति { आधीकृ } AdhIkaroti { AdhIkR } verb pawn
आधीकृत AdhIkRta pawned
आहित Ahita pawned
निक्षिप्त nikSipta pawned
निक्षेप nikSepa anything pawned
निक्षेप्तृ nikSeptR pawner or pledger
Apte
Englishवटिका [vaṭikā], [वट्-इन् 4.128]
A pill.
A chessman.
A kind of cake or bread (Mar. आंबोळी) made of rice and Māṣa.
Apte 1890
EnglishHelp us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Apte Hindi
Hindiवटिका
- वट् + इन् + कन् + टाप्
"टिकिया, गोली"
वटिका
- -
शतरंज का मोहरा’
Kridanta Forms
Sanskritवट (व꣡ट꣡ ग्रन्थे - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् = वटनम्
अनीयर् = वटनीयः - वटनीया
ण्वुल् = वटकः - वटिका
तुमुँन् = वटयितुम्
तव्य = वटयितव्यः - वटयितव्या
तृच् = वटयिता - वटयित्री
क्त्वा = वटयित्वा
ल्यप् = प्रवटय्य
क्तवतुँ = वटितवान् - वटितवती
क्त = वटितः - वटिता
शतृँ = वटयन् - वटयन्ती
शानच् = वटयमानः - वटयमाना
वट (व꣡ट꣡ विभाजने - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् = वटनम्
अनीयर् = वटनीयः - वटनीया
ण्वुल् = वटकः - वटिका
तुमुँन् = वटयितुम्
तव्य = वटयितव्यः - वटयितव्या
तृच् = वटयिता - वटयित्री
क्त्वा = वटयित्वा
ल्यप् = प्रवटय्य
क्तवतुँ = वटितवान् - वटितवती
क्त = वटितः - वटिता
शतृँ = वटयन् - वटयन्ती
शानच् = वटयमानः - वटयमाना
Wordnet
Sanskrit वटिका, वटी
लघ्वी गुल्लिका।
"वैद्यः पीडिताय भेषजस्य द्वे वटिके दत्तवान्।"
वटिका, वटः, गुली, गुलिका
भेषजयुक्ता गुटिका।
"रोगनिवारणार्थे वटिका भक्षणीया।"
अभिधानचिन्तामणिपरिशिष्टम्
Sanskritइण्डेरिका तु वटिका शष्कुली त्वर्धलोटिका ॥ ९५ ॥
पर्पटास्तु मर्मराला घृताण्डी तु घृतौषणी ॥
समिता खण्डाज्यकृतौ मोदको लड्डुकश्च सः ॥ ९६ ॥
एलामरिचादियुतः स पुनः सिंहकेसरः ।
इण्डेरिका (स्त्री), वटिका (स्त्री), शष्कुली (स्त्री), अर्धलोटिका (स्त्री), पर्पटा (स्त्री), मर्मराला (स्त्री), घृताण्डी (स्त्री), घृतौषणी (स्त्री), मोदक (पुं), लड्डुक (पुं), सिंहकेसर (पुं)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritवटिका, (वटिरेव । स्वार्थे कन् । टाप् ।)वटी । वडी इति भाषा । तत्पर्य्यायः । निस्तली२ । इति शब्दचन्द्रिका ॥
अथ वटिकाविधिः ।“वटका अथ कथ्यन्ते तन्नामा वटिका वटी ।मोदको गुटिका पिण्डी गुडो वर्त्तिस्तथोच्यते ॥
लेहवत् साध्यते वह्रौ गुडो वा शर्कराथवा ।गुग्गुलुर्वा क्षिपेत्तत्र चूर्णं तन्निर्म्मिता वटी ॥
”तत्र वह्निसिद्धे गुडादौ ।“कुर्य्यादवह्रिसिद्धेन क्वचिद्गुग्गुलुना वटीम् ।द्रवेण मधुना वापि गुटिकां कारयेद्बुधः ॥
सिता चतुर्गुणा देया वटीषु द्बिगुणो गुडः ।चूर्णे चूर्णसमः कार्य्यो गुग्गुलुर्मधु तत्समम् ॥
”तत्समं चूर्णसमम् ।“द्रवन्तु द्विगुणं देयं मोदकेषु भिषग्वरैः ॥
”द्रवं चतुर्गुणमिति वा पाठः । द्रवं द्रवरूपं द्रव्यम् ।“कर्षप्रमाणा तन्मांत्रा बलं दृष्ट्वा प्रयुज्यते ।बलमिति कालादेरप्युपलक्षणम् । इति भाव-प्रकाशः ॥
* ॥
व्यञ्जनोपयोगिद्रव्यम् । अस्यापिवडी इति भाषा । यथा, --“माषाणां पिष्टिका हिङ्गुलवणार्द्रकसंस्कृता ।तया विरचिता वस्त्रे वटिकाः साधु शोषिताः ॥
तालितास्तप्ततैले ता अथवा सुप्रलेहिताः ।घटकस्य गुणैर्युक्ता ज्ञातव्या रुचिदा भृशम् ॥
कुष्माण्डकवटी ज्ञेया पूर्व्वोक्तवटीकागुणा ।विशेषात् पित्तरक्तघ्नी लघ्वी च कथिता बुधैः ॥
मुद्गानां वटिका तद्वद्रचिता साधिता तथा ।पथ्या रुच्या ततो लघ्वी मुद्गसूपगुणा स्मृता ॥
”इति भावप्रकाशः ॥
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.
