| YouTube Channel

वञ्च् (vaJc)

 
शब्दसागरः
English
वञ्च्(उ)वञ्चु r. 1st cl. (वञ्चति)
1. To go.
2. To go secretly. r. 1st and
10th cls. (वञ्चते वञ्चयते) To delude, to cheat, to trick or deceive.
Caus. (वञ्चयति-ते)
1. To shun, to evade.
2. To beguile, to defraud.
Capeller Eng
English
वञ्च् व॑ञ्चति totter, go crookedly, sneak
P.
 वच्य॑ते
move to and fro (lit. &
fig.
 ), rock, roll, hurry along.
C.
 वञ्चयति,
°ते,
pp.
 वञ्चित (q.v. ) mislead, deceive, cheat of (instr. or
abl.
 ),
escape. — अच्छ roll or move towards (acc. ). अभि
C.
 deceive,
cheat. आ
P.
 roll or spring forth. उप
C.
 & निस्
M.
 deceive, cheat.
परि sneak about
C.
 cheat. प्र
C.
 escape. सम् totter.
Apte
English
वञ्च् [vañc], 1
P.
 (वञ्चति)
To go, to arrive at
ववञ्चुश्चाहव- क्षितिम्
Bk.*
 14.74
7.16.
To wander over.
To go slyly or secretly, sneak.
To go crookedly.
Ved.
 To shake, totter, tremble.
Caus.
 (वञ्चयति-ते)
To aviod, escape from, evade, shun
अहिं वञ्चयति
अवञ्चयत मायाश्च स्वमायाभिर्नरद्विषाम्
Bk.*
 8.43
आधावमानं मुसलं कार्त- वीर्यस्तदार्जुनः । निपुणं वञ्चयामास गदया गतविक्लवः ॥
Rām.*
 7.32. 45.
To cheat, deceive, defraud (said to be Ā. only, but
oft
 en
P.
 also)
मूर्खास्त्वामववञ्चन्त
Bk.*
 15.15
कथमथ वञ्चयसे जनमनुगतमसमशरज्वरदूनम्
Gīt.*
 8
(बन्धनम्) वञ्चयन् प्रणयिनीरवाप सः
R.*
 19.17
Ku.*
 4.1
5.49
R.*
 12.53.
To deprive of, leave (one) destitute of
विलोचनं दक्षिणमञ्जनेन संभाव्य तद्वञ्चितवामनेत्रा
R.*
 7.8.
Apte 1890
English
वंच् {c1c} P. (वंचति) 1 To go, to arrive at
ववंचुश्चाहवक्षितिं Bk. 14. 74, 7. 106.
2 To wander over.
3 To go slyly or secretly, sneak.
4 To go crookedly.
5 Ved. To shake, totter, tremble.
Caus. (वंचयति-ते) 1 To avoid, escape from, evade, shun
अहिं वंचयति
अवंचयत मायाश्च स्वमायाभिर्नरद्विषां Bk. 8. 43.
2 To cheat, deceive, defraud (said to be A. only, but often P. also)
मूर्खास्त्वामववंचंत Bk. 15. 15
कथमथ वंचयसे जनमनुगतमसमशरज्वरदूनं Gīt. 8
(बंधनं) वंचयन् प्रणयिनरिवाप सः R. 19. 17
Ku. 4. 10, 5. 49
R. 12. 53.
3 To deprive of, leave (one) destitute of
R. 7. 8.
Monier Williams Cologne
English
वञ्च् (cf. √ 2. वक्)
cl.
 1.
P.
 (Dhātup. vii, 7) व॑ञ्चति (Gr. also pf. ववञ्च
fut. वञ्चि॑त, °चिष्यति
aor.
 अवञ्चीत्
Prec. वच्यात्
inf.
 वञ्चि॑तुम्
ind.
p.
 वञ्चित्वा, वचित्वा, or वक्त्वा),
to move to and fro, go crookedly, totter, stagger, waver,
AV.
VS.
ŚBr.
ŚāṅkhŚr.
to go, go to, arrive at (acc. ),
Bhaṭṭ.
to go slyly or secretly, sneak along,
VS.
to pass over, wander over, go astray,
MW.
 :
Pass.
 वच्य॑ते, to move or rock to and fro, hurry along, speed,
RV.
AV.
to be moved (in the heart), be poured forth, issue forth (as hymns or prayers),
RV.
 :
Caus.
 वञ्चयति, °ते (aor. अववञ्चत्), to move or go away from, avoid, shun, escape (mostly
P.
 and with
acc.
 ),
MBh.
Kāv.
&c.
to cause to go astray, deceive, cheat, defraud of (instr. or
abl.
in these senses more properly Ā., but sometimes also
P.
Pass.
 वञ्च्यते), ib. :
Desid.
 विवञ्चिषते
Gr.
 :
Intens.
 वनीवच्यते, वनीवञ्चीति, ib.
Monier Williams 1872
English
वञ्च् वञ्च् (probably connected with rt.
वङ्क्), cl. 1. P. वञ्चति, ववञ्च, Prec.
वच्यात्, वञ्चितुम्, to move to and fro, shake,
vibrate, tremble, totter, rock about, waver (Ved.)
to go crookedly
to go slyly or secretly, sneak along
to go, go to, arrive at
to pass over, wander over,
go astray: Pass. वच्यते, Ved. to move or rock to
and fro, roll, hurry along, (but according to Sāy. on
Ṛg-veda I. 46, 3. वच्यन्ते = उच्यन्ते, as if fr. rt.
वच्, to speak, proclaim, address, &c.): Caus. P.
वञ्चयति, &c., to move or go away from,
avoid, escape, shun, evade (generally P. and with
acc.): Caus. A. वञ्चयते, &c., to cause to go
astray, deceive, defraud, delude, trick, cheat, (in these
senses properly A., but sometimes also P.): Pass. of
Caus. वञ्च्यते, to be deceived: Desid. विवञ्चि-
षते: Intens. वनीवच्यते, वनीवञ्चीति
[cf. pro-
bably Gr. ἄτη, ἀτάω, ἀπάτη, ἀτάσθαλος, ἀτύξομαι
Lat. vafer.]
Macdonell
English
वञ्च् VAÑC, Ⅰ. P. váñca, totter, stagger, 🞄waver, go crookedly (V.)
go to, arrive 🞄at (ac.
C., very rare)
ps. vacyáte (V.), 🞄rock, roll
speed (of horses)
cs. vañcaya, 🞄P. Ā. escape from, elude, avoid (ac.)
deceive, 🞄cheat, defraud, of (in. , ab.)
ps. vañcyate, 🞄be deceived or cheated: pp. vañcita, escaped
🞄deceived, defrauded, of (in. , ab., —°)
🞄destitute of (—°). nis, Ā. deceive. pari, 🞄cs. pp. -vañcita, deceived, cheated.
Benfey
English
वञ्च् वञ्च्, i. 1, Par. (Ātm. , see
with निस्),
1. To go, to go to, Bhaṭṭ. 14, 74.
2. To pass over, Bhaṭṭ. 7, 106. Caus.
(properly, ‘To cause to go astray’),
1.
To avoid.
2. and i. 10, Ātm. (also Par.,
MBh. 1, 5794), To deceive, Pañc. 169,
1. Ptcple. of the fut. pass. किम् अर्-
थिनां वञ्चयितव्यम् अस्ति, ‘Why
must the poor ones be deceived?’ Hit.
i. d. 77, M.M. -- With the prop. अभि
अभि, Caus. To deceive, Chr. 59, 20. --
With उप उप, Caus. To disappoint,
Rām. 2. 52, 18. -- With निस् निस्, i. 1,
Ātm. To deceive, Śṛṅgārat. 10. --
With परि परि, परिवञ्चित, De-
ceived, Hit. iv. d. 101. -- Cf. Lat. vafer
probably ἄτη, ἀτάω (cf. विधिना वञ्-
चित, Kumāras. 4, 10), ἀπᾰ́τη, ἀτάσθαλος, ἀτύζομαι.
Apte Hindi
Hindi
वञ्च्
भ्वा* पर* - -
"जाना, पहुँचना"
वञ्च्
भ्वा* पर* - -
घूमना
वञ्च्
भ्वा* पर* - -
"चुपचाप चले जाना, खिसक जाना"
वञ्च्
"भ्वा* पर*, प्रेर* , " - -
"टालना, बचना, खिसकना, बिदकना"
वञ्च्
"भ्वा* पर*, प्रेर* , " - -
"ठगना, धोखा देना, जालसाजी करना"
वञ्च्
"भ्वा* पर*, प्रेर* , " - -
"वंचित करना, दरिद्र करना"
L R Vaidya
English
vaMc {% (I) vt. 1P (pp. वंचति) %} 1. To go, ववंचुश्चाहक्षितिम् Bt.xiv.74
2. to go secretly.
vaMc {% (II) vt. 10A (pres. वंचयते) %} To deceive, to beguile.
vaMc {% Caus. (वंचयति-ते) %} 1. to shun, to evade, अवंचयत मायाश्च स्वमायाभिर्नरद्विषाम् Bt.viii.43
2. to deceive, to cheat, to defraud, कथमथ वंचयसे जनमनुगतसमशरज्वरदूनम् Git.G.viii., K.S.iv.10.
Bopp
Latin
1. वञ्च् 1. P. ire, adire. BHATT. 14. 74.: ववञ्चुर् आहव-
क्षितिम्. Transgredi. BHATT. 7. 106.: वञ्चित्वा ऽम्ब-
रन् टूरम् (schol. अतिक्रम्य). Cf. वङ्क्.
2. वञ्च् 10. A. decipere, fallere. R. Schl. II. 37. 21.: वञ्चयि-
त्वा तु राजानम्
RAGH. 12. 53.: रक्षसा मृगरूपेण व-
ञ्चयित्वा स राघवौ
BHATT. 8. 43.: अवञ्चयत मायाः
स्वमायाभिर् नरद्विषाम्
HIT. 120. 20.: वञ्च्यते धूर्तैः.
-- Part. praes. PAR. MAH. 1. 5794.: तञ्च पापं सुयोध-
नम् वञ्चयद्भिः. (Cf. वङ्क्, वक्र.)
c. परि i. q. simpl. HIT. 129. 19.: परिवञ्चितः deceptus.
Lanman
English
√vañc (váñcati
vañcáyati
vañcitá).
totter
go crookedly
caus. (cause to go
astray, i. e.) mislead, deceive
cheat. [cf.
Lat. vacillare, ‘totter, be unsteady’
AS.
wōh, ‘crooked, wrong, ’ whence Eng. woo,
‘incline to one's self, court.’]
+ upa, totter unto.
Kridanta Forms
Sanskrit
वञ्च् (व꣡ञ्चुँ꣡ गत्यर्थः - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् = वञ्चनम्
अनीयर् = वञ्चनीयः - वञ्चनीया
ण्वुल् = वञ्चकः - वञ्चिका
तुमुँन् = वञ्चितुम्
तव्य = वञ्चितव्यः - वञ्चितव्या
तृच् = वञ्चिता - वञ्चित्री
क्त्वा = वञ्चित्वा / वक्त्वा / वचित्वा
ल्यप् = प्रवच्य
क्तवतुँ = वक्तवान् - वक्तवती
क्त = वक्तः - वक्ता
शतृँ = वञ्चन् - वञ्चन्ती
वञ्च् (व꣡ञ्चुँ॒ प्रलम्भने - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् = वञ्चनम्
अनीयर् = वञ्चनीयः - वञ्चनीया
ण्वुल् = वञ्चकः - वञ्चिका
तुमुँन् = वञ्चयितुम् / वञ्चितुम्
तव्य = वञ्चयितव्यः / वञ्चितव्यः - वञ्चयितव्या / वञ्चितव्या
तृच् = वञ्चयिता / वञ्चिता - वञ्चयित्री / वञ्चित्री
क्त्वा = वञ्चयित्वा / वञ्चित्वा / वक्त्वा / वचित्वा
ल्यप् = प्रवच्य
क्तवतुँ = वञ्चितवान् / वक्तवान् - वञ्चितवती / वक्तवती
क्त = वञ्चितः / वक्तः - वञ्चिता / वक्ता
शानच् = वञ्चयमानः / वञ्चमानः - वञ्चयमाना / वञ्चमाना
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
 वञ्च्
मूलधातुः:
 वञ्चु
धात्वर्थः:
 गतौ
गणः:
 भ्वादिः
कर्मकत्वं:
 सकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 परस्मैपदी
रूपम्:
 वञ्चति
धातुः:
 वञ्च्
मूलधातुः:
 वञ्चु
धात्वर्थः:
 प्रलम्भने
गणः:
 चुरादिः
कर्मकत्वं:
 सकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 आत्मनेपदी
रूपम्:
 वञ्चयते
अनुबन्धादिविशेषः:
 आकुस्मीयः
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
वञ्च् Kaus. auch: bewahren vor (Abl.), Kāśīkh. 7, 71. — Mit वि, °वञ्चित betrogen, angeführt, Matsyap. 42, 203.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 वञ्च्, परिवञ्च्, छलेन हृ, छलेन अपहृ, प्रतॄ
verb
छलेन अन्यस्य धनं वस्तु वा आहरणानुकूलव्यापारः।
"ः जनान् नित्यं वञ्चति।"
Capeller
German
वञ्च्, व॑ञ्चति wanken, schleichen, krumm
gehen. Pass. वच्य॑ते sich schaukeln o.
tummeln. Caus. वञ्चयति, °ते ausweichen,
entrinnen, entwischen. p. p. वञ्चित angeführt,
betrogen, gekommen um (Instr.,
Abl. o. —°).
Grassman
German
√vañc, identisch mit vaṅk [vgl. Fi. 〔178〕], in bogenförmig auf- und abgehender Bewegung laufen, also galoppiren, wogen, quellen, rollen u. s. w.
auch bildlich 1〉 in bogenförmigen Sprüngen laufen, galoppiren (vom Rosse)
2〉 bildlich sich tummeln, eilen, geschäftig sein
3〉 bildlich hervorquellen, sprudeln von Gesängen, Gebeten.
ácha bildlich hineilen zu [A.].
úpa herbeieilen in upavañcana.
ā́ herbeiwogen, hervorquellen (vom Soma).
Stamm váñca:
-ati yás AV. 4, 16, 2 (vom Gange).
Stamm des Pass. vacyá (als Deponens):
-áte ácha tvā {142, 4} (matís).
-ánte 1〉 vām kakuhā́sas {46, 3}
vām kakuhā́s {184, 3}.
-asva ā́ {714, 2}
camúos {809, 2}
{820, 10}.
-ántām 1〉 te (agnés) váhnayas {240, 2}.
Part. vacyámāna:
-ās [m.] 2〉 (kārávas) {240, 1} (mananā́)
3〉 stómās {873, 7} (mánasā).
-ā [f.] 3〉 matís {273, 1} (hṛdás ā́).
Burnouf
French
*वञ्च् वञ्च्। वञ्चामि 1, etc.
gér.
वक्त्वा। Aller, parcourir, traverser, ac.
Stchoupak
French
वञ्च्-
{%vañcati
vañcyate vañcayati -te
vañcita- %} -- marcher de
travers
pass. être trompé ou déçu, être surpris (en mauvaise part)
caus.
tromper, fourvoyer
frustrer de (instr. abl.)
éviter, échapper à (acc.)
a.
v. trompé, berné.