वज (vaja)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
Wilson
Englishधातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit वज्
वज
गतौ
भ्वादिः
सकर्मकः
सेट्
परस्मैपदी
वजति
धातुप्रदीपः
Sanskritवजँ वज
मानकरूपान्तरम् - व्रजँ
व्रज गतौ
- वजति । ववाज । एत्त्वाभ्यासलोपप्रतिषेधश्चास्य चान्द्रैरुदाहृतः । ववजतुः । ववजुः । अवजीत् । अवाजीत् । वाजः । व्रजति । वव्राज । अव्राजीत् । प्रव्रजितः । परिव्राट् । व्रजः । व्रज्या ।। 249, 250 ।।
Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritवाचस्पत्यम्
Sanskritक्षीरतरङ्गिणी
Sanskritवजँ वज
मानकरूपान्तरम् - व्रजँ
व्रज गतौ
- वजति वाजो वेगपक्षौ व्रजति, वव्राज वटव्रज (723) इति वृद्धिः-अव्राजीत् व्रजयजोर्भावे क्यप्-(3398) व्रज्या, परिव्रज्या गोचरादौ (द्र0 33119) व्रजः साधुः ण्यति (द्र0 31124) व्राज्यम् अजिव्रज्योश्च (7660) इति कुत्वाभावः क्विब् वचि (उ0 257) इति क्विब्दीर्घौ-परिव्राट्, व्रश्च (8236) इति षः परिव्राजकः चुरादौ वज मार्गसंस्कारगत्योः (1069) वाजयति 247, 248
वजँ वज मार्गसंस्कार, गत्योः
- मार्गसंस्कारे गतौ च मार्ग गतौ संस्कारगतौ चेत्येके द्वौ धातू इत्यन्ये वाजयति व्रजेति चन्द्रः अत एव भ्वादिना (1158) सिद्धेर्नापाठि मार्गयति मार्गः वच मार्गणसंस्कारे इति दुर्गः 79
धातुवृत्तिः
Sanskritवजँ वज
मानकरूपान्तरम् - व्रजँ
व्रज (अर्थः) गतौ
( वजति ववाज ववजतुः वजितेत्यादि ) "न शसददवादिगुण'' इत्येत्वाभ्यासलोपनिषेधः ( अवजीत् अवाजीत् ) "अतो हलादे'' इति वा वृद्धिः ( वाजः वाज्यम् ) घञ्ण्यतौ "अजिव्रज्योश्च'' इति चकारेण कुत्वनिषेधः ( व्रजति ) इत्यादि लुङि"वदव्रज''इतिनित्या वृद्धिः ( अव्राजीदिति व्रज्या)"व्रजयजोर्भावे क्यप्'' इतिक्यप् व्रजः "गोचरसंचरवहव्रजव्यजापणनिगमाश्च'' इति अधिकरण घञन्तो निपातितः परिव्राटः परिव्राट् ( सूत्रम्) परौ व्रजेःषः पदान्ते (इति सूत्रम्) इति क्विपि षत्वं दीर्घश्च एतौ चुरादावपि शुचादत्ता उदात्तेतः क्षिवर्जम् 250
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit1 {@“वज गतौ”@} 2 ‘-- गतौ वजति वाजयेत्।’ 3 इति देवः।
वाजकः-जिका, वाजकः-जिका, विवजिषकः-षिका, वावजकः-जिका
वजिता-त्री, वाजयिता-त्री, विवजिषिता-त्री, वावजिता-त्री
इत्यादीनि रूपाणि सर्वाण्यपि भौवादिकबन्धनार्थककचतिवत् 4 बोध्यानि।
5 वाज्यम्, शतरि-वजन् इति च विशेषः।
01 (१५३६)
02 (१-भ्वादिः-२५२। सक। सेट्। पर।)
03 (श्लो। ५८)
04 (१४४)
05 [[१। ण्यति प्रत्यये ‘अजिव्रज्योश्च’ (७-३-६०) इत्यत्र चकारात् अत्रापि कुत्वं नेति माधवः। वस्तुतस्तु ‘चजोः--’ (७-३-५२) इत्यत्र ‘निष्ठायामनिट इति वक्तव्यम्’ (वा। ७-३-५२) इति वार्तिकेन विषयविभागस्य कृतत्वेन यथोत्तरं मुनीनां प्रामाण्यात् अत्र प्रकृतस्थले कुत्वप्रसक्तिरेव नेति भाष्यादिसम्मतः पन्थाः।]]
1 {@“वज मार्गसंस्कारगत्योः”@} 2 ‘… गतौ वजति वाचयेत्।’ 3 इति देवः।
4 ‘व्रज--’ इति मा।
धा।
वृत्तिः, चन्द्रोऽपि।
क्षीरस्वामी तु वजिं पठित्वा मार्गेति द्वितीयं धातुमाह।
‘मार्गगतौ संस्कारगतौ च’ इत्येके।
‘वज’ ‘मार्ग’ द्वौ धातू इति सि।
कौमुद्याम्।
एवमेव पुरुषकारेऽपि 5।
‘वज मार्गणसंस्कारे’ इति दुर्गः।
‘--गतौ संस्कृतौ च’ इति वोपदेवः।
वाजकः-जिका, विवाजयिषकः-षिका
वाजयिता-त्री, विवाजयिषिता-त्री
इत्यादीनि रूपाणि सर्वाण्यपि चौरादिककाणयतिवत् 6 ऊह्यानि।
ण्यति- 7 अवाज्यम् इति।
01 (१५३७)
02 (१०-चुरादिः-१६१७। सक। सेट्। उभ।)
03 (श्लो। ५८)
04 [पृष्ठम्११८५+ २६]
05 (दैवश्लोके ५८)
06 (१५९)
07 [[आ। ‘इत्यादिवादिषु जनेषु विमोटितारिः पापप्रपण्डिपदपांसुरवाज्यधामा।’ धा। का। ३-२३।]]
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.