| YouTube Channel

वक्षण (vakSaNa)

 
शब्दसागरः
English
वक्षण
n.
 (-णं) The breast: see वक्षस् ।
Capeller Eng
English
व॑क्षण (f. ई) &
n.
 strengthening, refreshing.
Yates
English
वक्षण (णं) 1.
n.
 The breast
the chest.
Wilson
English
वक्षण
n.
 (-णं) The breast: see वक्षस्.
Apte
English
वक्षणम् [vakṣaṇam], 1 The breast.
Refreshment.
Fire.
f.
pl.
The stomach or abdomen.
The sides, flank.
The bed of a river.
A river.
Apte 1890
English
वक्षणं 1 The breast.
2 Refreshment.
3 Fire.
f. pl. 1 The stomach or abdomen.
2 The sides
flank.
3 The bed of a river.
4 A river.
Monier Williams Cologne
English
1. व॑क्षण mf(ई)n. strengthening, refreshing, invigorating,
RV.
 x, 64, 9 (cf. वि- and वीर-व्°)
व॑क्षण
n.
 refreshment, invigoration, ib. vi, 23, 6
the breast,
L.
 (cf. वक्षस्)
2. वक्षण
m.
 (√ वह्), prob. ‘rushing along’,
N.
 of Agni (See next).
Monier Williams 1872
English
वक्षण, अस्, ई, अम्, Ved. (perhaps) strengthen-
ing, refreshing
(अम्), n. the breast
(perhaps)
refreshment, strengthening, (according to Sāy. on
Ṛg-veda VI. 23, 6. वक्षणानि = वाहकानि स्तो-
त्राणि, as if fr. rt. 1. वह्)
fire (according to Sāy.
on Ṛg-veda V. 19, 5)
(आस्), f. pl. the stomach,
abdomen, interior, (perhaps connected with rt.
1. वह्)
the sides, flank
the bed of a river
(ac-
cording to Naigh. I. 13) = नदी, a river.
—वक्-
षणे-स्था, आस्, आस्, अम्, Ved. being in fire, (Sāy. =
वह्नौ स्थित।)
Macdonell
English
वक्षण vákṣ-aṇa, (ī) strengthening, invigorating 🞄(RV.¹)
n.
 invigoration (RV.¹)
🞄-áṇā,
f.
 (V.) [nourisher], belly
cavity (of 🞄mountains or heaven)
bed (of a river)
🞄-átha,
m.
 invigoration, growth (RV.)
🞄(vákṣ) -as,
n.
 sg. &
pl.
 breast, chest.
Kridanta Forms
Sanskrit
वक्ष् (व꣡क्षँ꣡ रोषे सङ्घात इत्येके - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् = वक्षणम्
अनीयर् = वक्षणीयः - वक्षणीया
ण्वुल् = वक्षकः - वक्षिका
तुमुँन् = वक्षितुम्
तव्य = वक्षितव्यः - वक्षितव्या
तृच् = वक्षिता - वक्षित्री
क्त्वा = वक्षित्वा
ल्यप् = प्रवक्ष्य
क्तवतुँ = वक्षितवान् - वक्षितवती
क्त = वक्षितः - वक्षिता
शतृँ = वक्षन् - वक्षन्ती
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
वक्षणं,
क्ली,
 (वक्षत्यनेनेति । वक्षरोषसंहत्योः +ल्युट् ।) वक्षः । इति शब्दचन्द्रिका ॥
(बाहके, त्रि । यथा, ऋग्वेदे । ६ । २३ । ६ ।“क्रियास्म वक्षणानि यज्ञैः ।”“वक्षणानि वाहकानि स्तोत्राणि क्रियास्मकरवाम ।” इति तद्भाष्ये सायणः ॥
)
Capeller
German
व॑क्षण,
f.
 stärkend, erfrischend
n.
 Stärkung,
Erfrischung.
Grassman
German
vákṣaṇa, a., n. [von vakṣ], 1〉 a., stärkend, [Page1190] erfrischend
2〉 n., Stärkung, Erfrischung. — Vgl. vi-vákṣaṇa und vīrá-vakṣaṇa.
-āni 2〉 {464, 6}.
-īs [N. p. f.] 1〉 mahī́s (síndhavas) {890, 9}.
Burnouf
French
वक्षण वक्षण
n.
 (sfx. अन) poitrine.