| YouTube Channel

वक्ष (vakSa)

 
शब्दसागरः
English
वक्षः(क्ष)स्थल
n.
(-लं) The breast, the heart.
E.
वक्षस् and स्थल place.
Spoken Sanskrit
English
वक्ष vakSa
m.
chest
Wilson
English
वक्ष r. 1st cl. (वक्षति)
1 To be angry.
2 To accumulate.
Monier Williams Cologne
English
वक्षः in comp. for वक्षस्.
Hindi
Hindi
छाती
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
वक्ष्
मूलधातुः:
वक्ष
धात्वर्थः:
रोषे, सङ्घाते
गणः:
भ्वादिः
कर्मकत्वं:
अकर्मकः
इट्त्वं:
सेट्
उपग्रहः:
परस्मैपदी
रूपम्:
वक्षति
धातुप्रदीपः
Sanskrit
वक्षँ वक्ष रोषे
- वक्षति ववक्ष ।वक्षः क्रोडम् ।। 664।।
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
वक्ष, रोषसंहत्योः इति कविकल्पद्रुमः
(भ्वा०-पर०-रोषे अक०-संहतौ सक०-सेट् ।) वक्षति ।इति दुर्गादासः
वक्षः, [स्]
क्ली,
(उच्यतेऽनेनेति वच + “पचि-वचिभ्यां सुट् ।” उणा० २१९ इतिअसुन् सुट् वक्षतेरसुन् इति रमानाथः ।धातुप्रदीपश्च ।) अङ्गविशेषः तु हृदयोपरि-कण्ठादधोभागः वुक् इति भाषा तत्प-र्य्यायः क्रोडम् भुजान्तरम् उरः ४वत्सम् इत्यमरः
अङ्कः उत्सङ्गः ।इति जटाधरः
वक्षणम् गणपीठकम् ।इति शब्दचन्द्रिका
अपि ।“अथ वक्षश्च वत्सं स्यादुरो वक्षस्थले त्रयम् ।”इति शब्दरत्नावली
तस्य शुभाशुभलक्षणं यथा, --“अन्नवान् समवक्षाः स्यात् पीनैर्व्वक्षोभि-रूर्ज्जितः ।वक्षोभिर्व्विषमैर्निस्वः शस्त्रेण निधनस्तथा
”इति गारुडे ६६ अध्यायः
(पुं, वहतीति वह + “वहिहाधाञ्म्य-श्छन्दसि ।” उणा० २२० इति असुन् ।सुट् अनड्वान् इत्युज्ज्वलदत्तः
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
वक्ष रोषे
भ्वा०
पर०
सक०
सेट् वक्षति अवक्षीत्
क्षीरतरङ्गिणी
Sanskrit
वक्षँ वक्ष संघाते
- असुन् (दश0 उ0 949) वक्षः 644
धातुवृत्तिः
Sanskrit
वक्षँ वक्ष (अर्थः) रोषे
सङ्क्षातइत्येके ( वक्षतीत्यादि ) वक्षः असुन् 652
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“वक्ष रोषे”@} 2 ‘-- संघाते’ इति क्षीरस्वामी।
‘--रोषसंहत्योः’ इति वोपदेवः।
‘-- पालने’ इति पठित्वा वक्षते इति आत्मनेपदिनः इति काशकृत्स्नः।
इतः पूर्वं भ्वादौ ‘--रोषे’ 3 इति तत्र पठ्यते।
वक्षकः-क्षिका, वक्षकः-क्षिका, विवक्षिषकः-षिका, वावक्षकः-क्षिका
वक्षिता-त्री, वक्षयिता-त्री, विवक्षिषिता-त्री, वावक्षिता-त्री
इत्यादीनि रूपाणि सर्वाणि भौवादिकतक्षतिवत् 4 बोध्यानि।
असुन्- प्रत्यये--वक्षः इति।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
(१५२९)
02
=>
(१-भ्वादिः-६६३। अक। सेट्। पर।)
03
=>
(परस्मैपदिनः)
04
=>
(६९१)