वक्तव्य (vaktavya)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 वक्तव्य mfn.
   (-व्यः-व्या-व्यं)
	 1. Fit or proper to be said or spoken,  to be
spoken or uttered.
	 2. To be spoken about or against.
	 3. Vile,  bad, 
reprehensible.
	 4. Subject,  dependent.
	 5. Low,  base.
	 n.
  (-व्यं)
	 1. A
rule,  a dictum,  a sentence.
	 2. Speech.
	 3. Reproach.
 E.
  वच् to
speak,  and तव्य aff.
  ,  of the future participle.

Capeller Eng

English

 वक्त॑व्य a.
  to be said or uttered,  to be spoken to, 
of,  or against
 blamable,  reprehensible,  accountable,  responsible
 n.
 
impers.
   ,  as subst.  reproach,  censure. Abstr.  °ता† f.
 ,  °त्व† n.
 

 वक्तव्य॑ a.
  to be said or uttered,  to be spoken to,  of, 
or against
 blamable,  reprehensible,  accountable,  responsible
 n.
 
impers.
   ,  as subst.  reproach,  censure. Abstr.  °ता† f.
 ,  °त्व† n.
 

Yates

English

 वक्तव्य (व्यः-व्या-व्यं)
a. That may or
should be spoken
 vile
 depen-
dant.
n.
  A rule,  saying,  speak.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

वक्तव्य 	-	 vaktavya 	-	 adj.
  	-	 fittobesaid
वक्तव्य 	-	 vaktavya 	-	 n.
  	-	 statement
वक्तव्य 	-	 vaktavya 	-	 adj.
  	-	  liable to be called to account
वक्तव्य 	-	 vaktavya 	-	 adj.
  	-	  to be named or called
वक्तव्य 	-	 vaktavya 	-	 adj.
  	-	  reprehensible
वक्तव्य 	-	 vaktavya 	-	 adj.
  	-	  accountable or answerable or responsible or subject to
वक्तव्य 	-	 vaktavya 	-	 adj.
  	-	  to be spoken to or addressed
वक्तव्य 	-	 vaktavya 	-	 adj.
  	-	  vile
वक्तव्य 	-	 vaktavya 	-	 adj.
  	-	  to be said or spoken
वक्तव्य 	-	 vaktavya 	-	 adj.
  	-	  dependent on
वक्तव्य 	-	 vaktavya 	-	 adj.
  	-	  to be told
वक्तव्य 	-	 vaktavya 	-	 adj.
  	-	  low
वक्तव्य 	-	 vaktavya 	-	 adj.
  	-	  to be spoken or said or uttered or declared
वक्तव्य 	-	 vaktavya 	-	 adj.
  	-	  to be spoken about or against
वक्तव्य 	-	 vaktavya 	-	 adj.
  	-	  bad
वक्तव्य 	-	 vaktavya 	-	 adj.
  	-	  fit to be said or spoken
वक्तव्य 	-	 vaktavya 	-	 adj.
  	-	  objectionable
वक्तव्य 	-	 vaktavya 	-	 n.
  	-	  blame
वक्तव्य 	-	 vaktavya 	-	 n.
  	-	  censure
वक्तव्य 	-	 vaktavya 	-	 n.
  	-	  rule
वक्तव्य 	-	 vaktavya 	-	 n.
  	-	  speaking
वक्तव्य 	-	 vaktavya 	-	 n.
  	-	  dictum
वक्तव्य 	-	 vaktavya 	-	 n.
  	-	  speech
वक्तव्य 	-	 vaktavya 	-	 n.
  	-	  aphorism

Wilson

English

 वक्तव्य
mfn.
   (-व्यः-व्या-व्यं)
1 Fit or proper to be said or spoken,  to be spoken or uttered.
2 Vile,  bad,  reprehensible.
3 Subject,  dependant.
4 Low,  base.
n.
  (-व्यं)
1 A rule,  a dictum,  a sentence.
2 Speech.
E.
  वच to speak,  and तव्य aff.
  ,  of the future participle.

Apte

English

वक्तव्य [vaktavya],  pot. p.  [वच्-तव्य]

Fit to be said,  told,  spoken or declared
 तत्तर्हि वक्तव्यं न वक्तव्यम् (frequently occurring in Mbh.)

To be spoken about.

Reprehensible,  blamable,  censurable.

Low,  vile,  base.

Accountable,  responsible.

Dependent
 कामवक्तव्य- हृदया भर्तृनाथाश्चरन्ति याः Rām.*
  2.117.26.

व्यम् Speaking,  speech.

A precept,  rule,  dictum. 

Blame,  censure,  reproach
 एवमेतत् । वक्तव्यं परिहर्तव्यं च Pañcharātram 2
 वक्तव्यं किञ्चिदस्मासु Pratimā 3.6. Comp.
   -हृदय a.
  one whose heart is dependent on. 

Apte 1890

English

 वक्तव्य pot. p. [वच्-तव्य] 1 Fit to be said,  told,  spoken or declared
 तत्तर्हि वक्तव्यं न वक्तव्यं (frequently occurring in Mbh.). 
To be spoken about. 
Reprehensible,  blameable,  censurable. 
Low,  vile,  base. 
Accountable,  responsible. 
Dependent. 
व्यं 1 Speaking,  speech. 
A precept,  rule,  dictum. 
Blame,  censure,  reproach. 

Monier Williams Cologne

English

 वक्तव्य a वक्तृ,  वक्त्र &c.
   See p.
  912,  cols. 1,  2.

 वक्तव्य᳡ b mf(आ)n.  to be (or being) spoken or said or uttered or declared,  fit to be said or spoken &c.
  ,  ŚBr.
   &c.
   &c.
   (n.  impers.
  ‘it should be said’ &c.
  )

 to be named or called,  VarBṛS.
 

 to be spoken to or addressed,  to be told (with acc.
   of thing),  MBh.
  
 Kāv.
  &c.
  

 to be spoken about or against,  objection.  able,  reprehensible,  vile,  low,  bad,  Mn.
  
 MBh.
   &c.
  

 liable to be called to account,  accountable or answerable or responsible or subject to,  dependent on (gen.   or comp. ),  MBh.
  
 R.

 वक्तव्य᳡ n.
  speaking,  speech,  Pañcat.
 

 blame,  censure,  Mṛcch.

 a rule,  dictum,  aphorism,  W.
 

Monier Williams 1872

English

 वक्तव्य वक्तव्य,  वक्त्र। See p. 877,  col. 3.

 वक्तव्य,  अस्,  आ,  अम्,  to be spoken or uttered,  fit
or proper to be said
 to be named or called
 to be
spoken to or addressed
 to be spoken about or
against,  having a bad name or reputation,  blam-
able,  reprehensible,  vile,  low,  base,  bad
 liable to be
called upon for an account,  answerable,  accountable, 
responsible
 subject,  dependent
 (अम्),  n. a rule, 
precept,  sentence,  dictum,  aphorism,  speech
 speak-
ing
 reproach,  censure.
—वक्तव्य-ता,  f. or वक्-
तव्य-त्व,  अम्,  n. the state of being fit or proper
to be said or spoken about,  the state of being spoken
against,  the having a bad name or reputation,  re-
proachableness,  blamableness,  reprehension,  blame
responsibility
 subjection,  dependence.

Macdonell

English

 वक्तव्य vak-távya,  (or yâ),  fp. to be said,  🞄spoken,  uttered,  stated,  or declared (w. g. or 🞄[Page266a-2] 🞄lc. of prs.)
 — spoken to or addressed (w. ac. 🞄of object)
 — blamed,  reprehensible
 responsible 🞄to,  dependent on (g.,  —°): vaktavyasya 🞄kālaḥ,  time to speak
 n.
  blame,  censure: 🞄-tā,  f.
  censure
 responsibility.

Apte Hindi

Hindi

वक्तव्य
सं* कृ* - वच् + तव्यत्
"कहे जाने या बोले जाने के योग्य,  बात किये जाने या प्रकथन के योग्य"

वक्तव्य
सं* कृ* - -
किसी विषय में कहे जाने के योग्य

वक्तव्य
सं* कृ* - -
"गर्हणीय,  दूषणीय,  निन्दनीय"

वक्तव्य
सं* कृ* - -
"नीच,  दुष्ट,  कमीना"

वक्तव्य
सं* कृ* - -
"स्पष्टव्य,  उत्तरदायी"

वक्तव्य
सं* कृ* - -
आश्रित

वक्तव्यम्
नपुं*
   - -
"बोलना,  भाषण"

वक्तव्यम्
नपुं*
   - -
"विधि,  नियम,  सिद्धान्त वाक्य"

वक्तव्यम्
नपुं*
   - -
"कलंक,  निन्दा,  भर्त्सना"

L R Vaidya

English

 vaktavya {% (I) a. (f. व्या) %} 1. Proper to be said
to be spoken about or against
reprehensible,  low,  vile
dependant.

 vaktavya {% (II) n. %} 1. Reproach,  censure
 2. a dictum,  an aphorism.

Lanman

English

 vaktavyà,  grdv. to be said or spoken
see 999 end. [√vac,  964.]

Kridanta Forms

Sanskrit

ब्रू (ब्रू꣡ञ् व्यक्तायां वाचि - अदादिः - सेट्)
ल्युट् =  वचनम्
अनीयर् =  वचनीयः - वचनीया
ण्वुल् =  वाचकः - वाचिका
तुमुँन् =  वक्तुम्
तव्य =  वक्तव्यः - वक्तव्या
तृच् =  वक्ता - वक्त्री
क्त्वा =  उक्त्वा
ल्यप् =  प्रोच्य
क्तवतुँ =  उक्तवान् - उक्तवती
क्त =  उक्तः - उक्ता
शतृँ =  ब्रुवन् - ब्रुवती
शानच् =  ब्रुवाणः - ब्रुवाणा

वच् (व॒चँ꣡ परिभाषणे - अदादिः - अनिट्)
ल्युट् =  वचनम्
अनीयर् =  वचनीयः - वचनीया
ण्वुल् =  वाचकः - वाचिका
तुमुँन् =  वक्तुम्
तव्य =  वक्तव्यः - वक्तव्या
तृच् =  वक्ता - वक्त्री
क्त्वा =  उक्त्वा
ल्यप् =  प्रोच्य
क्तवतुँ =  उक्तवान् - उक्तवती
क्त =  उक्तः - उक्ता
शतृँ =  वचन् - वचती

Abhyankara Grammar

English

वक्तव्य  that which ought to be stated - or prescribed
 the word is fre- quently found used by the Vartti- kakāra when he suggests any addition to,  or modification in Panini's rules. Sometimes, the word is added by the author of the Mahabhasya in the explanation of a Varttika after stating what is lack- ing in the Varttika. 40

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  कथनीय,  कथ्य,  वाच्य,  अभिभाष्य,  वक्तव्य,  आख्यातव्य
adjective
 
प्रतिपादनयोग्यम्।
 "किमर्थं एतद् डिण्डिमायते एतद् न कथनीयम् अस्ति।"

Sanskrit Tibetan

Tibetan

brjod dgos
वक्तव्य

brjod pa
१) अनुव्याहरत् २) अभिधान ३) अभिधायिन् ४) अभिधीयते ५) आभिलाप ६) अभिलाप्य ७) अभिहित ८) आख्यान ९) आचक्षते १०) आम्नात ११) आम्नायते १२) आरोचन १३) आह १४) इरित १५) उक्त १६) उच्चारण १७) उच्चारयितव्य १८) उच्यते १९) उच्यमान २०) उदाहार २१) उदीरयति २२) उद्दिष्ट २३) उद्भावक २४) उद्भावन २५) उद्भावना २६) उद्भावित २७) उपदिश्यमान २८) कथयत् २९) कथ्यते ३०) कीर्ति ३१) ख्याप्यते ३२) जल्प ३३) जल्पते ३४) निश्चारयति ३५) पठन्ति ३६) पर्याय ३७) पाठ ३८) प्रकाशित ३९) प्रभावना ४०) प्रयुक्त ४१) प्रलाप ४२) प्रव्याहार ४३) प्रशंसा ४४) भणामि ४५) भाषते ४६) भाषिन् ४७) मत ४८) मन्त्रणा ४९) युक्त ५०) लपति ५१) वक्तव्य ५२) वक्ति ५३) वक्तुम् ५४) वचन ५५) वर्ण ५६) वर्णित ५७) वाचक ५८) वाचना ५९) वाचिन् ६०) वाद ६१) व्यपदेश ६२) व्याहरमाण ६३) व्याहार ६४) सूचयसि ६५)

brjod par bgyi
१) भाषिष्यामि २) वक्तव्य

brjod par bya
१) उदीरयेत् २) कथयिष्यामि ३) निरुच्यते ४) प्रवक्ष्यामि ५) ब्रबीति ६) भणिष्यामि ७) वक्तव्य

brjod par bya dgos pa
१) दर्शनीय २) वक्तव्य ३) व्याख्येय

brjod par bya ba
१) आभिधीयमान २) अभिधेय ३) अभिहित ४) उच्यते ५) प्रभाव्यते ६) वक्तव्य ७) वाच्य ८) व्याख्येय ९) व्युत्पादयितव्य

Tamil

வக்தவ்ய : சொல்லத்தகுந்த,  பேசத்தகுந்த,  நிந்திக்கத்தக்க,  மட்டரகமான.

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 वक्तव्यः,  त्रि,  (ब्रू वच् वा + तव्यः ।) कुत्सितः ।हीनः । (यथा,  मनुः । ८ । ६६ ।“नाध्यधीनो न वक्तव्यो न दस्युर्न विकर्म्मकृत् ॥
”)वचनार्हः । इति मेदिनी । ये,  १०३ ॥
 (यथा, महाभारते । १४ । ७६ । २३ ।“वक्तव्याश्चापि राजानः सर्व्वे सह सुहृज्जनैः ।युधिष्ठिरस्याश्वमेधो भवद्भिरनुभूयताम् ॥
”वच् + भावे तव्य ।) वचने,  क्ली ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 वक्तव्य त्रि०
  वच--तव्य । १ कुत्सिते २ हीने ३ दुष्टे च मेदि०“दिवा वक्तव्यता पाले” स्मृतिः । ४ कथनीये च । भावेक्त । ५ कथने ६ दूषणे च न०
  ।

Capeller

German

 वक्त॑व्य o. वक्तव्यृ zu sprechen,  zu sagen, 
auszusagen,  anzureden
 hervorzuheben, 
anzuführen
 zu tadeln.  n.
  impers.,  auch
Tadel,  Vorwurf. 

Burnouf

French

 वक्तव्य वक्तव्य (pf.  ps. de वच्) qu'il faut ou qu'on
peut dire.
		 Blâmable
 vil,  bas
		 qqf.  sujet,  dépendant. -- S. n.
 
sentence,  apophthegme
		 discours.

Stchoupak

French

 वक्तव्य-
 a. v. qui doit ou peut être dit 
 à qui l'on doit,  peut
parler 
 à quoi il y a à redire 
 responsable,  dont qqch. dépend (ifc.) 
 nt.
blâme,  réprobation 
 -ता- f.
  -त्व- nt. fait de devoir ou pouvoir
être dit 
 fait d'être répréhensible 
 -तां गम्- या- व्रज्- encourir
le blâme.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.