लौह (lauha)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 लौह mfn.
   (-हः-ही-हं)
	 1. Iron,  made of iron,  copper,  &c.
	 2. Red,  copper-
coloured.
	 m.
  (-हः) Iron. 
	 f.
  (-ही) An iron vessel,  a pot.
 E.
  लौह iron, 
and अण् deriv.
  aff.
  

Capeller Eng

English

 लौह f.
  ई coppery,  metallic,  red
 n.
  metal,  esp.
    iron. 

Yates

English

 लौह (हः) 1.
m.
  Iron. 
f.
  (हा) Iron pot.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Wilson

English

 लौह
mfn.
   (-हः-ही-हं) Iron,  made of iron,  &c.
m.
  (-हः) Iron, 
f.
  (-हा) An iron vessel,  a pot.
E.
  लोह iron,  and अण् deriv.
  aff.
  

Apte

English

लौह [lauha],  a.
  (-ही f.
 ) [लोहमेव लोहस्य विकारः अण्]

Made of iron,  iron. 

Coppery.

Metallic.

Copper-coloured,  red.

हम् Iron
 लौहभारसहस्रेण निर्मिता निरकारि मे Bk.*
  15.54.

Meat of a red goat
 कालशाकं च लौहं चाप्यानन्त्यं छाग उच्यते Mb.
 *  13.88.1. -ही A kettle
 ददृशुर्विस्मिता- स्तत्र नरा लौहीः सहस्त्रशः Rām.*
  2.91.68. Comp.
   -आत्मन्m. ,  -भूः f.
  a boiler,  kettle,  caldron.  -कारः a blacksmith. -जम् rust of iron.  -बन्धः,  -न्धम् an iron fetter,  irons. -भाण्डम् an iron vessel. -मलम् rust of iron. -शास्त्रम् the science of treating metals. -शङ्कुः an iron spike.

Apte 1890

English

 लौह a. (ही f.) [लोहमेव लोहस्य विकारः अण्] 1 Made of iron,  iron. 
2 Coppery. 
3 Metallic. 
4 Coppercoloured,  red. 
हं Iron
 Bk. 15. 54. 
हा A kettle. 
Comp. 
आत्मन् m.,  
भूः f. a boiler,  kettle,  caldron. 
कारः a blacksmith. 
जं rust of iron. 
बंधः 
धं an iron fetter,  irons. 
भांडं an iron vessel. 
मलं rust of iron. 
शंकुः an iron spike. 

Monier Williams Cologne

English

 लौह mf(ई)n.  (fr.  लोह) made of copper or iron or any metal,  coppery,  iron,  metallic,  GṛŚrS.
  
 MBh.
   &c.
  

 red,  MBh.
  

 belonging to or coming from the red-coloured goat,  MārkP.
  

 लौह n.
  iron,  metal,  Bhaṭṭ.
 

Monier Williams 1872

English

 लौह लौह,  अस्,  ई,  अम् (fr. लोह),  made of
copper or metal,  coppery,  metallic
 made of iron, 
composed or consisting of iron,  belonging to iron, 
iron
 coming from or belonging to the red-coloured
goat
 copper-coloured,  red
 (आ),  f. a metal or iron
cooking-pot,  kettle,  pan
 (अम्),  n. iron,  metal.
—लौह-कार,  अस्,  m. = लोह-कार,  a blacksmith.
—लौह-चारक,  अस्,  m.,  N. of a hell
 [cf. लोह-
दारक।]
—लौह-ज,  अम्,  n. = लोह-ज,  the rust
of iron.
—लौह-प्रदीप,  अस्,  m.,  N. of a treatise
on metals.
—लौह-बन्ध,  अस्,  अम्,  m. n. an
iron chain,  iron fetters.
—लौह-भाण्ड,  अम्,  n.
an iron vessel,  metal mortar.
—लौह-भू,  ऊस्,  f. a
metal pan,  boiler,  caldron,  kettle.
—लौह-मल, 
अम्,  n. the rust of iron.
—लौह-शङ्कु,  उस्,  m. =
लोह-शङ्कु.
—लौह-शास्त्र,  अम्,  n. a Śāstra treat-
ing of metals.
—लौहाचार्य (°ह-आच्°),  अस्,  m. a
teacher of metallurgy or the art of working metals.
—लौहात्मन् (°ह-आत्°),  आ,  m. = लौह-भू।
—लौहेष (°ह-ईष्°),  अस्,  आ,  अम्,  having a metal
pole (said of a carriage).

Macdonell

English

 लौह lauha,  a.
  (ī) made of copper or metal
 🞄[Page266-3] 🞄red
 n.
  metal,  iron: -kāra,  m.
  blacksmith
 🞄-śāstra,  n.
  treatise on metals
 -ācārya,  m.
  🞄teacher of metallurgy
 -ayasa,  a.
  made of 🞄reddish metal or copper (loha‿ayasa).

Benfey

English

 लौह लौह,  i. e. लोह, 
 I. adj.
  Made
of iron,  Johns. Sel. 15,  55(?).
 II. m.
 
Iron,  Rām.  2,  59,  41. (Hit. ii. d. 38,  read
लोह
 cf.  Böhtl. Ind. Spr. 2771.)

Apte Hindi

Hindi

लौह
वि* - लोह्+अण्
"लोहे का बना हुआ,  लोहा"

लौह
वि* - लोह्+अण्
ताम्रमय

लौह
वि* - लोह्+अण्
धातु का बना

लौह
वि* - लोह्+अण्
"तांबे के रंग का,  लाल"

लौहम्
नपुं*
   - -
लोहा

L R Vaidya

English

 lOha {% (I) a. (f. ही) %} 1. Made of copper
 2. made of iron,  Yaj.ii.105
 3. red,  copper-coloured.

 lOha {% (II) n. %} Iron,  Bt.xv.54.

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
सर्वं च तैजसं लोहं विकारस्त्वयसः कुशी ।
-wordlist-
 
लौह (क्ली),  कुशी (स्त्री)

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 लौहः,  पुं,
   (लोह एव । प्रज्ञाद्यण् ।) लोहः ।इत्यमरटीकायां भरतः ॥
 स च पञ्चविधः ।यथा । काञ्चिः १ पाण्डिः २ कान्तः ३कालिङ्गः ४ वज्रकः ५ । अस्य त्रयोदशविध-संस्काराः । यथा । शालिघर्षणम् १ उद्वर्त्तनम् १अम्लभावनम् ३ आतपशोषः ४ निषेकः ५मारणम् ६ दलनम् ७ क्षालनम् ८ सूर्य्यपाकः ९स्थालीपाकः १० चूर्णनम् ११ पुटपाकः १२पाकनिष्पन्नः १३ । अस्य गुणाः । आयुर्ब्बल-वीर्य्यकामदातृत्वम् । रोगनाशित्वम् । श्रेष्ठ-तमरसायनत्वञ्च । कृष्णवर्णस्य तस्य गुणाः ।शोथशूलार्शःकुष्ठपाण्डुप्रमेहमेदवायु-नाशित्वम् ।वयःस्थैर्य्यचक्षुस्तेजःकारित्वम् । सारकत्वम् ।गुरुत्वञ्च । शोधितस्यास्य गुणौ । सर्व्वरोग-नाशित्वम् । मरणनाशित्वञ्च । अशुद्धस्य तस्यगुणाः । जारणायोग्यत्वम् । आयुर्नाशकत्वञ्च ।इति रत्नावल्यादयः ॥
 * ॥
 (अथास्य शोधनादि-नियमः ।“त्रिफलाष्टगुणे तोये त्रिफलाषोडशं पलम् ।ततः क्वाथे पादशेषे लौहस्य पलपञ्चकम् ॥
कृत्वा तप्ताणि पत्राणि सप्तवारं निषेचयेत् ।ध्रुवं प्रलीयते दोषो गिरिजे लोहसम्भवः ॥
”इति लोहशोधनम् ॥
 * ॥
“भानुपाकात्तथा स्थालीपाकाच्च पुटपाकतः ।निरुत्थो जायते लौहो यथोक्तफलदो भवेत् ॥
”इति संक्षिप्तलौहमारणम् ॥
 * ॥
“द्वादशांशेन दरदं तीक्ष्णचूर्णस्य मेलयेत् ।कन्यानीरेन संमर्द्द्य यामयुग्मञ्च संपुटे ।पुटेदेवं लौहचूर्णं सप्तधा मारणं व्रजेत् ॥
”इति वैद्यकरसेन्द्रसारसंग्रहे जारणमारणाधि-कारे ॥
”) अन्यत् लोहशब्दे द्रष्टव्यम् ॥
 (छाग-विशेषः । यथा,  महाभारते । १३ । ८८ । १३ ।“अजेन वापि लौहेन मघास्वेव यतव्रतः ।हस्तिच्छायासु विधिवत् कर्म्म व्यजनवीजितम् ॥
”लोहशब्दार्थोऽप्यत्र ॥
)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 लौह पु०
  लोहमेव स्वार्थे अण् । (लोया) १ धातुभेदे भरतः । २ धातुमात्रे च ।

Capeller

German

 लौह,  f.
  ई kupfern,  metallen,  rot. n.
  Metall, 
bes. Eisen. 

Burnouf

French

 लौह लौह a. (लोह) de fer. -- S. m.
  fer. -- S. f.
 
vase de fer.
लौहभाण्ड m.
  pilon et mortier de fer.
लौहभू f.
  chaudron de fer,  marmite,  casserole.
लौहात्मन् a. de fer. -- S. m.
  vase de fer.

Stchoupak

French

 लौह-
 -ई- a. de fer,  de cuivre,  métallique 
 rouge.
°कार- m.
  forgeron. 

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.