| YouTube Channel

लोध्र (lodhra)

 
शब्दसागरः
English
लोध्र
m.
 (-ध्रः) A tree, the bark of which is used in dyeing, (Sym-
plocos racemosa.)
E.
 रुध् to hinder,
aff.
 रन्, and ल substituted for र ।
Capeller Eng
English
लोध्र
m.
 a kind of tree.
Yates
English
लोध्र (ध्रः) 1.
m.
 Idem.
Wilson
English
लोध्र
m.
 (-ध्रः) A tree, the bark of which is used in dyeing,
(Symplocos racemosa.)
E.
 रुध to hinder,
aff.
 रन्, and ल substituted for र.
Monier Williams Cologne
English
लोध्र
m.
=
 रोध्र, Symplocos Racemosa,
MBh.
Kāv.
&c.
Monier Williams 1872
English
लोध्र लोध्र, अस्, m. = रोध्र, a tree the
bark of which is used in dyeing, Symplocos Race-
mosa.
Macdonell
English
लोध्र lodhra,
m.
 (= rodhra) a tree (Symplocos 🞄racemosa): -prasava-rajas,
n.
 pollen 🞄of Lodhra blossoms.
Apte Hindi
Hindi
लोध्रः
पुं*
 - "रुनद्धि औष्ण्यम्, रुध्+रन्"
लाल या सफेद फूलों वाला वृक्ष विशेष
L R Vaidya
English
loDra {% m. %} Name of a tree with white or red flowers, लोध्रद्रुमं सानुमतः प्रफुल्लम् R.ii.29, K.S.vii.9, Sis.ix.46.
Bopp
Latin
लोध्र m. (pro रोध्र, a primitivâ formâ radicis रुह् crescere
q. v. suff. र) nomen arboris. N. 12. 4.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
लोध्रे तु गालवो रोध्रतिल्वशावरमार्जनाः ॥ ११५९ ॥
-wordlist-
लोध्र (पुं), गालव (पुं), रोध्र (पुं), तिल्व (पुं), शाबर (पुं), मार्जन (पुं)
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: लोध्रः
Root: लोध्र
Gender: पुं
Number: all
अर्थः ⇒
Meaning(s):
⇒ Lodh
Symplocus of which there are three kinds – white
red and black
Tamil Vel̤alotti
Shloka(s):
3|3|52|1 ► सिते लोध्रे महालोध्रः शवरश्चाथ लोहिते। (भूमिकाण्डः/वनाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 3|3|52|1 ⇢ लोध्रः (लोध्र) (पुं) ⇒ Lodh
Symplocus of which there are three kinds – white
red and black
Tamil Vel̤alotti ⇒
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः ➡ वृक्षः
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
लोध्रः,
पुं,
 (रुणद्धीति । रुध + बाहुलकात् रन् ।रस्य लः ।) लोधवृक्षः । (यथा, शिशुपाल-वधे । ९ । ४६ ।“अधरेष्वलक्तकरसः सुदृशांविशदं कपोलभुवि लोध्ररजः ।नवमञ्जनं नयनपङ्कजयो-र्विभिदे न शङ्खनिहितात् पयसः ॥
”)तत्पर्य्यायः । गालवः २ शावरः ३ तिरीटः ४तिल्वः ५ मार्जनः ६ । इत्यमरः ॥
षट् लोध्र-मात्रे लोध इति ख्याते । षट् श्वेतलोध्र इतिसुभूतिः ॥
आद्यपादः श्वेतलोध्रे शेषो रक्तलोध्रइति स्वामी ॥
तस्य पर्य्यायान्तरं यथा । लोध्रः ७भिल्लतरुः ८ तिल्वकः ९ काण्डकीलकः १०लोध्रकवृक्षः ११ शम्बरः १२ हस्तिरोध्रकः १३तिलकः १४ काण्डनीलकः १५ हेमपुष्पकः १६भिल्ली १७ शावरकः १८ । अस्य गुणाः ।कषायत्वम् । शीतत्वम् । वातकफास्रनाशित्वम् ।चक्षुष्यत्वम् । विषहृत्त्वम् । तत्र विशिष्टो वल्क-लोध्रकः । इति राजनिर्घण्टः ॥
अपि च ।“लोध्रस्तिल्वस्तिरीटश्च शावरो गालवस्तथा ।द्वितीयः पट्टिकालोध्रः क्रमुकः स्थूलवल्कलः ॥
जीर्णपत्रो बृहत्पत्रः पट्टीलाक्षाप्रसादनः ।लोध्रो ग्राही लघुः शीतश्चक्षुष्यः कफपित्तनुत् ।कषायो रक्तपित्तासृग्वातातीसारशोथहृत् ॥
”इति भावप्रकाशः ॥
(तथा च ।“तिल्वकस्तु मतो लोध्रो बृहत्पत्रस्तिरीटकः ।तस्य मूलत्वचं शुष्कामन्तर्वल्कलवर्ज्जिताम् ॥
चूर्णयेत्तु त्रिधा कृत्वा द्बौ भागौ श्च्योतयेत्ततः ।लोध्रस्यैव कषायेण तृतीयं तेन भावयेत् ॥
भागं तं दशमूलस्य पुनः क्वाथेन भावयेत् ।शुष्कं चूर्णं पुनः कृत्वा तत ऊर्द्धं प्रयोजयेत् ॥
दधितक्रसुरामण्डमूत्रैर्वदरशीधुना ।रसेनामलकानां वा ततः पाणितलं पिबेत् ॥
”“सुरां लोध्रकषायेण जातां पक्षस्थितां पिबेत् ॥
”इति चरके कल्पस्थाने नवमेऽध्याये ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
लोध्र
पु०
 रुध--रन् रस्य लः । (लोध) ख्याते वृक्षे अमरः ।“लोध्रो राही लघुः शीतश्चक्षुष्य कफपित्तनुत् ।कषायो रक्तपित्तासृग्वातातीसारशाथहृत्” भावप्र० ।
Capeller
German
लोध्र
m.
 ein best. Baum.
Burnouf
French
लोध्र लोध्र et लोध
m.
 symplocus racemosa, bot.
[dont l'écorce est employée en teinture].
Stchoupak
French
लोध्र-
m.
 Symplocos racemosa, arbre à feuilles jaune pâle.