| YouTube Channel

लेखकः (lekhakaH)

 
Apte
English
लेखकः [lēkhakḥ], [लिख्-ण्वुल्]
A writer, scribe, copyist.
A painter. -कम् Writing down, transcribing.
Comp.
 -दोषः, -प्रमादः a slip of the scribe, copyist's mistake.
Apte 1890
English
लेखकः [लिख् ण्वुल्] 1 A writer, scribe, copyist.
2 A painter.
कं Writing down, transcribing.
Comp.
दोषः
प्रमादः a slip of the scribe, copyist's mistake.
Apte Hindi
Hindi
लेखकः
पुं*
 - लिख्+ण्वुल्
"लिखने वाला, लिपिक, लिपिकार"
लेखकः
पुं*
 - लिख्+ण्वुल्
चितेरा
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 लिपिकारः, लेखकः, वोरकः, अक्षरचणः, अक्षरचञ्चुः
noun
यः वैधरूपेण लेखं प्रतिलिखति।
"कार्यालये लिपिकारस्य अनुपस्थित्या नैकानि कार्याणि न अभवन्।"
Synonyms:
 लेखिका, लेखकः, ग्रन्थकर्ता, ग्रन्थकर्त्री
noun
यः साहित्यं रचयति सः।
"महादेवीवर्मामहोदया हिन्दीभाषायाः एका प्रसिद्धा लेखिका अस्ति।"
Tamil
Tamil
லேக2க: : எழுதுபவன், பிரதிஎடுப்பவன், ஓவியன்.
अमरकोशः
Sanskrit
Word: लेखकः
Root: लेखक
Gender: पुं
Number: all
Meaning(s):
⇒ clerk
⇒ writer
⇒ author
⇒ scribe
⇒ copyist
⇒ secretary
⇒ one who delineates or paints
Shloka(s):
2|8|15|2 ► लिपिकारोऽक्षरचरणोऽक्षरचुञ्चुश्च लेखके॥ (क्षत्रियवर्गः)
Synonym(s):
➠ 2|8|15|2 ⇢ लिपिकारः (लिपिकार) (पुं)
➠ 2|8|15|2 ⇢ अक्षरचणः (अक्षरचण) (पुं)
➠ 2|8|15|2 ⇢ अक्षरचुञ्चुः (अक्षरचुञ्चु) (पुं)
➠ 2|8|15|2 ⇢ लेखकः (लेखक) (पुं) ⇒ clerk, writer, author, scribe, copyist, secretary, one who delineates or paints
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः ➡ सेवकः
स्व_स्वामीसंबन्धः ➡ राजा
उपजीव्य_उपजीवक_भावः ➡ लिपिः
जातिः ➡ मनुष्यः
उपाधि ➡ वृत्तिः
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
लेखकः,
पुं,
 (लिखतीति । लिख् + ण्वुल् ।)लेखनकर्त्ता । तत्पर्य्यायः । लिपिकरः २ अक्षर-चनः ३ अक्षरचुञ्चुः ४ । इत्यमरः । २ । ८ । १५ ॥
वोलकः ५ करकः ६ मसीपण्यः ७ करप्रणीः ८ ।इति शब्दरत्नावली ॥
वर्णी ९ । इति जटा-धरः ॥
* ॥
तस्य लक्षणानि यथा, --“सर्व्वदेशाक्षराभिज्ञः सर्व्वशास्त्रविशारदः ।लेखकः कथितो राज्ञः सर्व्वाधिकरणेषु वै ॥
शीर्षोपेतान् सुसंपूर्णान् समश्रेणिगतान्समान् ।अक्षरान् वै लिखेद्यस्तु लेखकः स वरः स्मृतः ॥
उपायवाक्यकुशलः सर्व्वशास्त्रविशारदः ।बह्वर्थवक्ता चाल्पेन लेखकः स्याद्भृगूत्तम ॥
वाक्याभिप्रायतत्त्वज्ञो देशकालविभागवित् ।अनाहार्य्यो नृपे भक्तो लेखकः स्याद्भृगूत्तम ॥
”इति मात्स्ये १८९ अध्यायः ॥
* ॥
अपि च ।“सकृदुक्तगृहीतार्थो लघुहस्तो जिताक्षरः ।सर्व्वशास्त्रसमालोकी प्रकृष्टो नाम लेखकः ॥
”इति चाणक्यसंग्रहः ॥
* ॥
राजलेखकलक्षणं यथा, --“ब्राह्मणो मन्त्रणाभिज्ञो राजनीतिविशारदः ।नानालिपिज्ञो मेधावी नानाभाषासमन्वितः ॥
मन्त्रणाचतुरो धीमान् नीतिशास्त्रार्थकोविदः ।सन्धिविग्रहभेदज्ञो राजकार्य्ये विचक्षणः ॥
सदा राजहितान्वेषी राजसन्निधिसंस्थितः ।कार्य्याकार्य्यविचारज्ञः सत्यवादी जितेन्द्रियः ॥
स्वरूपवादी शुद्धात्मा धर्म्मज्ञो राजधर्म्मवित् ।एवमादिगुणैर्युक्तः स एव राजलेखकः ॥
नृपानुवर्त्ती सततं नृपविश्वासरक्षकः ।नृपतेर्हितकान्वेषी स एव राजलेखकः ॥
”इति पत्रकौमुदी ॥
* ॥
लेख्यकर्म्म कायस्थेन कर्त्तव्यम् । यथा, --“लेखकानपि कायस्थान् लेख्यकृत्ये विचक्ष-णान् ॥
”कुर्य्यादितिशेषः । इति पराशरसंहितायाम् १०अध्यायः ॥
(गणेशस्तु महाभारतस्य लेखकः ।यथा, महाभारते । १ । १ ७८ -- ७९ ।“श्रुत्वैतत् प्राह विघ्नेशो यदि मे लेखनी क्षणम् ।लिखतो नावतिष्ठेत तदा स्यां लेखको ह्यहम् ॥
व्यासोऽप्युवाच तं देवमबुद्ध्वा मा लिख क्वचित् ।ओँमित्युक्त्वा गणेशोऽपि बभूव किल लेखकः ॥
”)