लेखक (lekhaka)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दसागरः
EnglishCapeller Eng
EnglishHelp us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Spoken Sanskrit
Englishलेखक - lekhaka - - author
लेखक - lekhaka - - texteditor [ computer ]
लेखक - lekhaka - - clerk
लेखक - lekhaka - - writer
लेखक - lekhaka - - one who delineates or paints
लेखक - lekhaka - - copyist
लेखक - lekhaka - - secretary
लेखक - lekhaka - - scribe
लेखक - lekhaka - - writing
लेखक - lekhaka - - calculation
लेखक - lekhaka - - written message
लेखक lekhaka one who delineates or paints
लेखक lekhaka copyist
लिपिकार lipikAra copyist
वोरक voraka copyist
ग्रामलेखक grAmalekhaka village copyist
वोलक volaka whirlpool a copyist
लेखकप्रमाद lekhakapramAda mistake of a copyist
लेखक lekhaka one who delineates or paints
लेखक lekhaka scribe
लिपिक lipika scribe
अक्षरचञ्चु akSaracaJcu scribe
अक्षरचण akSaracaNa scribe
अक्षरचुञ्चु akSaracuJcu scribe
अक्षरजीवक akSarajIvaka scribe
अक्षरजीविक akSarajIvika scribe
अक्षरजीविन् akSarajIvin scribe
किरक kiraka scribe
लिपिकर lipikara scribe
लिविकर livikara scribe
वर्णिक varNika scribe
वर्णिन् varNin scribe
शिखक zikhaka scribe
करण karaNa scribe
कारण kAraNa number of scribes
लेखकमुक्तामणि lekhakamuktAmaNi pearl-gem for scribes
Apte
Englishलेखकः [lēkhakḥ], [लिख्-ण्वुल्]
A writer, scribe, copyist.
A painter. -कम् Writing down, transcribing. -दोषः, -प्रमादः a slip of the scribe, copyist's mistake.
Apte 1890
EnglishMonier Williams Cologne
EnglishMonier Williams 1872
Englishलेखक, अस्, m. a writer, scribe, copyist, clerk,
amanuensis, secretary
one who delineates or paints
writing down, transcribing, (in this sense perhaps
अम्, n.)
—लेखक-प्रमाद, अस्, m. an error or
mistake of a copyist.
—लेखक-मुक्ता-मणि, इस्,
m. ‘pearl-gem for scribes, ’ N. of a treatise on the
art of writing by Hari-dāsa (especially intended for
scribes belonging to a royal court).
Apte Hindi
Hindiलेखकः
- लिख्+ण्वुल्
"लिखने वाला, लिपिक, लिपिकार"
लेखकः
- लिख्+ण्वुल्
चितेरा
Indian Epigraphical Glossary
EnglishLekhaka (CII 3, etc.), a writer
a technical term for one
who wrote a record [on copper plates, stone slabs, etc., in
order to facilitate its correct engraving by an artisan], as
opposed to the composer of the document (see also likhita).
(IE 8-3
EI 28, 30
LL
HD), a writer, scribe or clerk
(see Bomb. Gaz., Vol. XVI, pp. 582 and 605
Viṣṇudharmottara,
II. 24. 26-28
Śukranītisāra, II. 120).
(LP), a record or document
mistake for lekhana.
Kridanta Forms
Sanskritलिख् (लि꣡खँ꣡ गत्यर्थः इत्यपि केचित् - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् = लेखनम्
अनीयर् = लेखनीयः - लेखनीया
ण्वुल् = लेखकः - लेखिका
तुमुँन् = लेखितुम्
तव्य = लेखितव्यः - लेखितव्या
तृच् = लेखिता - लेखित्री
क्त्वा = लेखित्वा / लिखित्वा
ल्यप् = प्रलिख्य
क्तवतुँ = लिखितवान् - लिखितवती
क्त = लिखितः - लिखिता
शतृँ = लेखन् - लेखन्ती
लिख् (लि꣡खँ꣡ अक्षरविन्यासे - तुदादिः - सेट्)
ल्युट् = लेखनम्
अनीयर् = लेखनीयः - लेखनीया
ण्वुल् = लेखकः - लेखिका
तुमुँन् = लेखितुम्
तव्य = लेखितव्यः - लेखितव्या
तृच् = लेखिता - लेखित्री
क्त्वा = लेखित्वा / लिखित्वा
ल्यप् = प्रलिख्य
क्तवतुँ = लिखितवान् - लिखितवती
क्त = लिखितः - लिखिता
शतृँ = लिखन् - लिखन्ती / लिखती
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
Germanअभिधानचिन्तामणिः
Sanskritलेखकेऽक्षरपूर्वाः स्युश्चणजीवकचञ्चवः ॥ ४८३ ॥
लेखक (पुं), अक्षरचण (पुं), अक्षरजीवक (पुं), अक्षरचञ्चु (पुं), वार्णिक (पुं), लिपिकर (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskritलेखक
लेखक, लिपिकर, कायस्थ, अक्षरजीवक
लेखकः स्याल्लिपिकरः कायस्थोऽक्षरजीवकः ॥ ५८६ ॥
verse 2.1.1.586
page 0066
अमरकोशः
SanskritWord: लेखकः
Root: लेखक
Gender: पुं
Number: all
Meaning(s):
⇒ clerk
⇒ writer
⇒ author
⇒ scribe
⇒ copyist
⇒ secretary
⇒ one who delineates or paints
Shloka(s):
2|8|15|2 ► लिपिकारोऽक्षरचरणोऽक्षरचुञ्चुश्च लेखके॥ (क्षत्रियवर्गः)
Synonym(s):
➠ 2|8|15|2 ⇢ लिपिकारः (लिपिकार) (पुं)
➠ 2|8|15|2 ⇢ अक्षरचणः (अक्षरचण) (पुं)
➠ 2|8|15|2 ⇢ अक्षरचुञ्चुः (अक्षरचुञ्चु) (पुं)
➠ 2|8|15|2 ⇢ लेखकः (लेखक) (पुं) ⇒ clerk, writer, author, scribe, copyist, secretary, one who delineates or paints
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः ➡ सेवकः
स्व_स्वामीसंबन्धः ➡ राजा
उपजीव्य_उपजीवक_भावः ➡ लिपिः
जातिः ➡ मनुष्यः
उपाधि ➡ वृत्तिः
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritलेखकः, (लिखतीति । लिख् + ण्वुल् ।)लेखनकर्त्ता । तत्पर्य्यायः । लिपिकरः २ अक्षर-चनः ३ अक्षरचुञ्चुः ४ । इत्यमरः । २ । ८ । १५ ॥
वोलकः ५ करकः ६ मसीपण्यः ७ करप्रणीः ८ ।इति शब्दरत्नावली ॥
वर्णी ९ । इति जटा-धरः ॥
* ॥
तस्य लक्षणानि यथा, --“सर्व्वदेशाक्षराभिज्ञः सर्व्वशास्त्रविशारदः ।लेखकः कथितो राज्ञः सर्व्वाधिकरणेषु वै ॥
शीर्षोपेतान् सुसंपूर्णान् समश्रेणिगतान्समान् ।अक्षरान् वै लिखेद्यस्तु लेखकः स वरः स्मृतः ॥
उपायवाक्यकुशलः सर्व्वशास्त्रविशारदः ।बह्वर्थवक्ता चाल्पेन लेखकः स्याद्भृगूत्तम ॥
वाक्याभिप्रायतत्त्वज्ञो देशकालविभागवित् ।अनाहार्य्यो नृपे भक्तो लेखकः स्याद्भृगूत्तम ॥
”इति मात्स्ये १८९ अध्यायः ॥
* ॥
अपि च ।“सकृदुक्तगृहीतार्थो लघुहस्तो जिताक्षरः ।सर्व्वशास्त्रसमालोकी प्रकृष्टो नाम लेखकः ॥
”इति चाणक्यसंग्रहः ॥
* ॥
राजलेखकलक्षणं यथा, --“ब्राह्मणो मन्त्रणाभिज्ञो राजनीतिविशारदः ।नानालिपिज्ञो मेधावी नानाभाषासमन्वितः ॥
मन्त्रणाचतुरो धीमान् नीतिशास्त्रार्थकोविदः ।सन्धिविग्रहभेदज्ञो राजकार्य्ये विचक्षणः ॥
सदा राजहितान्वेषी राजसन्निधिसंस्थितः ।कार्य्याकार्य्यविचारज्ञः सत्यवादी जितेन्द्रियः ॥
स्वरूपवादी शुद्धात्मा धर्म्मज्ञो राजधर्म्मवित् ।एवमादिगुणैर्युक्तः स एव राजलेखकः ॥
नृपानुवर्त्ती सततं नृपविश्वासरक्षकः ।नृपतेर्हितकान्वेषी स एव राजलेखकः ॥
”इति पत्रकौमुदी ॥
* ॥
लेख्यकर्म्म कायस्थेन कर्त्तव्यम् । यथा, --“लेखकानपि कायस्थान् लेख्यकृत्ये विचक्ष-णान् ॥
”कुर्य्यादितिशेषः । इति पराशरसंहितायाम् १०अध्यायः ॥
(गणेशस्तु महाभारतस्य लेखकः ।यथा, महाभारते । १ । १ ७८ -- ७९ ।“श्रुत्वैतत् प्राह विघ्नेशो यदि मे लेखनी क्षणम् ।लिखतो नावतिष्ठेत तदा स्यां लेखको ह्यहम् ॥
व्यासोऽप्युवाच तं देवमबुद्ध्वा मा लिख क्वचित् ।ओँमित्युक्त्वा गणेशोऽपि बभूव किल लेखकः ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskritलेखक लिख--ण्वुल् । लिपिकरे अमरः । लेखकलक्षणादिमत्स्यपु० १८९ अ० उक्तं यथा“सर्वदेश क्षराभिज्ञः सर्वशास्त्रविशारदः । लेखकः कथितोराज्ञः सर्वाधिकरणेषु वै । शीर्षोपेतान् सुसम्पूर्णान्समश्रेणिगतान् समान् । अक्षरान् वै लिखेद् यस्तु लेखकःस वरः स्मृतः । उपायवाक्यकुशलः सर्वशास्त्रविशारदः ।बह्वर्थवक्ता चाल्पेन लेखकः स्याद् भृगूत्तम! । वाक्या-भिप्रायतत्त्वज्ञो देशकालविभागवित् । अनाहार्य्यो नृपेभक्तो लेखकः स्याद् भृगूद्वह” । “सकृदुक्तगृहीतार्थो लघु-हस्तो जिताक्षरः । सर्वशास्त्रसमालोकी प्रकृष्टो नामलेखकः” चाणक्यः राजलेखकलक्षणं तु पत्रकौमुद्यामुक्तंयथा “ब्राह्मणो मन्त्रणाभिज्ञो राजनीतिविशारदः ।नानालिपिज्ञो मेधावी नानाभाषासमन्वितः । मन्त्रणा-चतुरो धीमान् नीतिशास्त्रार्थकोविदः । सन्धिविग्रह-भेदज्ञो राजकार्य्ये विचक्षणः । सदा राज्ञो हितान्वेषीराजसन्निधिसंस्थितः । कार्य्याकार्य्यविचारज्ञः सत्यवादीजितेन्द्रियः । स्वरूपवादी शुद्धात्मा धर्मज्ञो राजधर्मवित् ।एवमादिगुणैर्युक्तः स एव नृपलेखकः । नृपानुवर्त्ती सततंनृपविश्वासरक्षकः । नृपतेर्हितकान्वेषी स एव राज-लेखकः” । “लेखकानपि कायस्थान् लेख्यकृत्ये विचक्ष-णान्” पराशरेणोक्तं कायस्थस्य लेखकत्वं विवादान्तर्गत-विषयलेखने एव न पुस्तकादौ अब्राह्मणलिखितपुस्तकस्यपाठनिषेधात् ।
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.
