| YouTube Channel

लेखः (lekhaH)

 
Apte
English
लेखः [lēkhḥ], [लिख्-भावे घञ्]
A writing, document, written document (of any kind), a letter
लेखो$यं न ममेति नोत्तर- मिदं मुद्रा मदीया यतः
Mu.*
 5.18
निर्धारिते$र्थे लेखेन खलूक्त्वा खलु वाचिकम्
Śi.*
 2.7
अनङ्गलेख
Ku.*
 1.7
मन्मथलेख Ś3.26.
A god, A deity
ईशा दिशां नलभुवं प्रतिपद्य लेखाः
N.*
 13.49
रेखा लेखाभिवन्द्याः Viṣṇupāda.
S.*
 11.
A scratch
cf.
 लेखाकीर्ण (a gem covered with scratches) Kau.
A.
 2.11.Comp. -अक्षरम् writing (opp. आलेख्य). -अधिकारिन्
m.
 one in charge of writing letters, the secretary (of a king
&c.
 ). -अनुजीविन् the servant god
रत्नाकरादिव तुषारमयूखलेखां लेखानुजीविपुरुषा गिरिशोत्तमाङ्गम् (निन्यिरे)
N.*
 11.56. -अर्हः a kind of palm tree. -ऋषभः
N.
 of Indra.
पट्टम्, पत्रम्, पत्रिका an epistle, a letter, writing in general.
a deed, documement (legal)
कृष्णानिकारगणनालेख्यपट्टं स्तनस्थलम् Bm. 2.457. -प्रभुः Indra
लब्धं न लेखप्रभुणापि पातुं पीत्वा मुखेन्दोरधरामृतं ते
N.*
 22.118. संदेशः a written message. -हारः, हारिन्
m.
 a lettercarrier.
Apte 1890
English
लेखः [लिख्-भावे घञ्] 1 A writing, document, written document (of any kind), a letter
लेखोयं न ममेति नोत्तरमिदं मुद्रा मदीया यतः Mu. 5. 18
निर्धारितेऽर्थे लेखेन खलूक्त्वा खलु वाचिकं Śi. 2. 70
अनंगलेख Ku. 1. 7
मन्मथलेख Ś. 3. 26.
2 A god, deity.
Comp.
अक्षरं writing (opp. आलेख्य).
आधिकारिन् m. one in charge of writing letters, the secretary (of a king &c.).
अर्हः a kind of palm tree.
ऋषभः N. of Indra.
पत्रं,
पत्रिका {1} an epistle, a letter, writing in general. {2} a deed, document (legal).
संदेशः a written message.
हारः,
हारिन् m. a letter-carrier.
Apte Hindi
Hindi
लेखः
पुं*
 - लिख्+घञ्
"लिखावट, दस्तावेज, पत्र"
लेखः
पुं*
 - लिख्+घञ्
"देव, सुर"
लेखः
पुं*
 - लिख्+घञ्
"लेख, लिखित दस्तावेज"
लेखः
पुं*
 - लिख्+घञ्
"परमात्मा, देवता"
लेखः
पुं*
 - लिख्+घञ्
खरोंच
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 पञ्जिका, अभिलेखः, लेखः, वृतान्तः
noun
कस्य अपि कार्यस्य अथवा वस्तूनां विवरणम्।
"अस्य मन्दिरस्य पञ्जिका मुख्यपुरोहितस्य पार्श्वे अस्ति।"
Synonyms:
 हस्तलिखितम्, पुस्तकम्, काचनकी, पुस्तम्, लेखः
noun
हस्तेन लिखितं पत्रम्।
"सङ्ग्रहालयेऽस्मिन् बहूनि प्राचीनानि हस्तलिखितानि सन्ति।"
Synonyms:
 लेख्यम्, लेखः
noun
एकात् अधिकानां परिमाणानां परस्परसम्बन्धस्य द्योतकं चित्रम्।
"अदः लेख्यं जनसंख्यायाः वृद्धिं प्रतिपादयति।"
Synonyms:
 लेखः
noun
लिखितानि अक्षराणि।
"खननात् नैके लेखाः ज्ञाताः।"
Synonyms:
 लेखः
noun
लिखितम्।
"तस्मै साहित्यसम्बन्द्धाः लेखाः रोचन्ते।"
Synonyms:
 अभिलेखः, आलेखः, लेख्यम्, लेखः
noun
कस्मिञ्चित् विषये लिखितं वर्णनं सूचनं वा।
"अयम् अभिलेखः अष्टादशतमस्य वर्षशतस्य अस्ति।"
Synonyms:
 निबन्धः, लेखः
noun
कस्यचित् विषयस्य तुलनात्मकं तथा च पाण्डित्यपूर्णं विवरणम्।
"निबन्धकारेण अस्मिन् निबन्धे जातिवादस्य विवेचनं कृतम्।"
Synonyms:
 देवः, देवता, सुरः, अमरः, निर्जरः, त्रिदशः, सुपर्वा, सुमनाः, त्रिदिवेशः, दिवौकाः, आदितायः, दिविषत्, लेखः, अदितिनन्दनः, ऋभुः, अमर्त्यः, अमृतान्धाः, बर्हिर्मुखा, क्रतुभुक्, गीर्वाणः, वृन्दारकः, दनुजारिः, आदित्यः, विबुधः, सुचिरायुः, अस्वप्नः, अनिमिषः, दैत्यारिः, दानवारिः, शौभः, निलिम्पः, स्वाबाभुक्, दनुजद्विट्, द्युषत्, दौषत्, स्वर्गी, स्थिरः, कविः
noun
हिन्दुधर्मानुसारी यः सर्वभूतेभ्यः पूजनीयाः।
"अस्मिन् देवालये नैकाः देवताः सन्ति।"
Synonyms:
 अङ्कितः, लिखितः, लेखः, पत्रम्, ग्रन्थः, ग्रथितम्, रचना, लिपिः, लिबिः
noun
अक्षरविन्यासः।
"अधुना अङ्किताः संस्कृतग्रन्थाः उपलब्धाः सन्ति।"
Synonyms:
 लेखः
noun
कस्मिन्नपि विषये लिखित्वा प्रकटिताः विचाराः।
"अद्य वृत्तपत्रे तस्य अशिक्षणविषये लिखितः लेखः प्रसिद्धः।"
Synonyms:
 लेखः
noun
गणदेवताविशेषः ।
"लेखस्य उल्लेखः पुराणे वर्तते"
Synonyms:
 लेखः
noun
एकः कविः ।
"लेखस्य उल्लेखः कोशे वर्तते"
Synonyms:
 लेखः
noun
एकः पुरुषः ।
"लेखः शिवादिगणे परिगण्यते"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
लेखः,
पुं,
 (लिख्यते इति । लिख् + घञ् ।) देवः ।इत्यमरः ॥
लेख्यः । इति मेदिनी । खे, ४ ॥
(यथा, कुमारे । १ । ७ ।“व्रजन्ति विद्याधरसुन्दरीणा-मनङ्गलेखक्रिययोपयोगम् ॥
”)