लूता (lUtA)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 लूता f.
  (-ता)
	 1. A spider.
	 2. An ant.
	 3. Local inflammation produced
by the urine of a spider.
 E.
  लू to cut,  तक् aff.
  

Capeller Eng

English

 लूता f.
  spider. 

Yates

English

 लूता (ता) 1.
f.
  A spider
 an ant
 in-
flammation from a spider's urine.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

लूता 	-	 lUtA 	-	 f.
  	-	 spider
लूतिका 	-	 lUtikA 	-	 f.
  	-	 spider
तन्तुनाभ 	-	 tantunAbha 	-	 m.
  	-	 spider
जालिका 	-	  jAlikA 	-	 f.
  	-	 spider
मर्कडिका 	-	  markaDikA 	-	 f.
  	-	 spider
मूषिका 	-	  mUSikA 	-	 f.
  	-	 spider
ऊर्णनाभ 	-	  UrNanAbha 	-	 m.
  	-	 spider
ऊर्णनाभि 	-	  UrNanAbhi 	-	 m.
  	-	 spider
अष्टपद् 	-	  aSTapad 	-	 m.
  	-	 spider
अष्टापद 	-	  aSTApada 	-	 m.
  	-	 spider
ऊर्णपट 	-	  UrNapaTa 	-	 m.
  	-	 spider
ऊर्णायु 	-	  UrNAyu 	-	 m.
  	-	 spider
ऊर्णावत् 	-	  UrNAvat 	-	 m.
  	-	 spider
कृमि 	-	  kRmi 	-	 m.
  	-	 spider
कृशाक्ष 	-	  kRzAkSa 	-	 m.
  	-	 spider
जालकार 	-	  jAlakAra 	-	 m.
  	-	 spider
जालिक 	-	  jAlika 	-	 m.
  	-	 spider
तन्त्रवाय 	-	  tantravAya 	-	 m.
  	-	 spider
तन्तुवाय 	-	  tantuvAya 	-	 m.
  	-	 spider
माक्षीक 	-	  mAkSIka 	-	 m.
  	-	 spider

लूता 	-	 lUtA 	-	 f.
  	-	 spider
लूता 	-	 lUtA 	-	 f.
  	-	  ant
लूता 	-	 lUtA 	-	 f.
  	-	  kind of cutaneous disease

Wilson

English

 लूता
f.
  (-ता)
1 A spider.
2 An ant.
3 Local inflammation produced by the urine of a spider.
E.
  लू to cut,  क्तन् aff.
  

Apte

English

लूता [lūtā],  [लू-तक् Uṇ.*
  3.9]

A spider.

An ant. Comp.
   -तन्तुः a cobweb
 लूतातन्तुवितानसंवृतमुखी झिल्ली चिरं रोदिति Sūkti.19. -पट्टः a spider's egg.

मर्कटकः an ape.

a kind of jasmine.

Apte 1890

English

 लूता [लू-तक्] 1 A spider. 
2 An ant 
Comp. 
तंतुः a cobweb. 
मर्कटकः {1} an ape. {2} a kind of jasmine. 

Monier Williams Cologne

English

 लूता f.
  a spider,  Mn.
  
 Var.
 
 Suśr.
  &c.
  

 an ant,  L.
 

 a kind of cutaneous disease (said to be produced by the moisture from a spider),  Rājat.
 

Monier Williams 1872

English

 लूता लूता,  f. a spider
 an ant
 a kind of
cutaneous disease (said to be produced by moisture
from a spider).
—लूता-तन्तु,  उस्,  m. a spider's web, 
cobweb.
—लूता-मर्कटक,  अस्,  m. an ape
 Arabian
jasmine
 = पुत्री.
—लूतारि (°ता-अरि),  इस्,  m. ‘spider-
enemy,  ‘a kind of shrub (= दुग्ध-फेनी).

Macdonell

English

 लूता lūtā,  f.
  spider
 kind of skin disease.

Benfey

English

 लूता लूता,  f.
 
 1. A spider,  Man.  12, 
57
 Vedāntas. in Chr. 206,  13.
 2. An ant.

Apte Hindi

Hindi

लूता
स्त्री*
  - लू+तक्+टाप्
मकड़ी

लूता
स्त्री*
  - -
चींटी

L R Vaidya

English

 lUtA {% f. %} 1. A spider
 2. an ant.

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  ऊर्णनाभः,  लूता,  तन्तुवायः,  तन्तुनाभः,  मर्कटकः
noun
 
कीटविशेषः,  ऊर्णा नाभौ यस्य सः।
 "नाचारेण विना सृष्टिः ऊर्णनाभेः अपीष्यते न च निःसाधनः कर्ता कश्चित् सृजति किञ्चन ।"

Sanskrit Tibetan

Tibetan

grog
पिपीलक / लूता

grog ma
पिपीलक / लूता

grog mo
पिपीलक / लूता

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
ऊर्णनाभस्तन्तुवायो जालिको जालकारकः ।
कृमिर्मर्कटको लूता लालास्रावोष्टपाच्च सः ॥ १२१० ॥
-wordlist-
 
ऊर्णनाभ (पुं),  तन्तुवाय (पुं),  जालिक (पुं),  जालकारक (पुं),  कृमि (पुं),  मर्कटक (पुं),  लूता (स्त्री),  लालास्राव (पुं),  अष्टपाद् (पुं)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

लूता
लूता,  ऊर्णनाभ,  मर्कट,  जालिक,  कृमि
लूतोर्णनाभमर्कटजालिककृमयश्च तुल्यार्थाः ॥ २५६ ॥
verse 2.1.1.256
page 0031

Tamil

லூதா : சிலந்தி,  எறும்பு.

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 लूता,  स्त्री,
   (लूनातीति । लू + बाहुलकात् तन् ।गुणाभावश्च ।) कीटविशेषः । माकड्सा इतिभाषा । तत्पर्य्यायः । तन्तुवायः २ ऊर्णनाभः ३मर्कटकः ४ । इत्यमरः ॥
 मर्कटः ५ लूतिका ६ऊर्णनाभिः ७ शनकः ८ तन्त्रवायः ९ । इतिशब्दरत्नावली ॥
 (यथा,  आर्य्यासप्तशत्याम् ।५०४ ।“लूतातन्तुनिरुद्धद्वारः शून्यालयः पतत्पतगः ।पथिके तस्मिन्नञ्चलपिहितमुखो रोदितीवसखि ! ॥
”)पिपीलिका । रोगविशेषः । इति मेदिनी । ते, ५२ ॥
 शेषस्य पर्य्यायः । मर्म्मव्रणः २ वृक्का ३ ।इति राजनिर्घण्टः ॥
 तद्रोगस्य निदानादिलूतानां जन्तुबिशेषाणामुत्पत्तिं संख्याञ्चाह ।“यस्माल्लूनतृणं प्राप्ता मुनेः प्रस्वेदबिन्दवः ।तेभ्यो जातास्ततो लूता इति ख्यातास्तुषोडश ॥
”अत्र सुश्रुतः ।“विश्वामित्रो नृपवरः कदाचिदृषिसत्तमम् ।वशिष्ठं कोपयमास गत्वाश्रमपदं किल ॥
कुपितस्य मुनेस्तस्य ललाटे स्वेदबिन्दवः ।अपतन् दर्शनादेव ह्यधस्तात्तीव्रवर्च्चसः ॥
लूते तृणे महर्षेस्तु धेन्वर्थे संभृतेऽपि च ।ततो जातास्त्विमा घोरा नानारूपा महा-विषाः ।तासामष्टौ कष्टसाध्या वर्ज्यास्तावत्य एव हि ॥
”तत्र तृणमण्डलाप्रभृतयोऽष्ट कष्टसाध्याः ।सौवर्णिकाप्रभृतयोऽष्टावसाध्याः । तासां सामा-न्यतो दंशलक्षणमाह ।“ताभिर्दष्टे दंशकोऽप्यप्रवृत्तिः क्षतजस्य च ।ज्वरो दाहोऽतिसारश्च गदाः स्युश्च त्रिदो-षजाः ॥
पिडिका विविधाकारा मण्डलानि महान्ति च ।शोथा महान्तो मृदवो रक्ताः श्यावाश्चला-स्तथा ।सामान्यं सर्व्वलूतानामेतद्दंशस्य लक्षणम् ॥
”दंशकोऽप्यदंशमध्ये पूतिभावः ।“दंशमध्ये तु यत् कृष्णं श्यावं वा जालकावृ-तम् ।दग्धाकृति भृशं पाकं क्लेदशोथज्वरान्वितम् ।दूषीविषाभिर्लूताभिस्तद्दष्टमिति निर्द्दिशेत् ॥
”सौवर्णिकादयोऽष्टावसाध्यप्राणहरास्तासांलक्षणमाह ।“शोथः श्वेतासिता रक्ता पीता च पिडिकाज्वरः ।प्राणान्तिको भवेद्दाहः श्वासो हिक्का शिरो-ग्रहः ॥
 * ॥
तस्यौषधं यथा,  --“रजनीयुग्मपत्तङ्गमञ्जिष्ठानागकेशरैः ।शीताम्बुपिष्टैरालेपः सद्यो लूतां विनाशयेत् ॥
”अपि च ।“अभयां रोचनां कुष्ठमर्कपुष्पं तथोत्पलम् ।नलवेतसमूलानि गरलं सुरसां तथा ॥
सकलिङ्गं समञ्जिष्ठामनन्ताञ्च शतावरीम् ।शृङ्गाटकं समङ्गाञ्च पद्मकेशरमित्यपि ॥
कल्कीकृत्य पचेत् सर्पिः पयो दद्याच्चतुर्गुणम् ।सम्यक् पक्वेऽवतीर्णे च शीते तस्मिन् विनिः ।क्षिपेत् ॥
सर्पिस्तुल्यं भिषक् क्षौद्रं कृतरक्षं निधापयेत् ।विषाणि हन्ति दुर्गाणि गरदोषकृतानि च ॥
स्पर्शाद्धन्ति विषं सर्व्वं गरैरुपहतां त्वचाम् ।योगजन्तमकं कण्डुं मांससादं विसंज्ञताम् ॥
नाशयत्यञ्जनाभ्यङ्गं पानवस्तिषु योजितम् ।सर्पकीटाखुलूतादिदष्टानां विषहृत् परम् ॥
”मृत्युपाशच्छेदि घृतम् । इति भावप्रकाशः ॥
(तथा च ।“कोटिभ्यो दारुणतरा लूताः षोडश ता जगुः ।अष्टाविंशतिरित्येके ततोऽप्यन्ये तु भूयसीः ॥
सहस्ररश्म्यनुचरा वदन्त्यन्ये सहस्रशः ।बहूपद्रवरूपा तु लूतैकैव विषात्मिका ॥
रूपाणि नामतस्तस्या दुर्ज्ञेयान्यतिसङ्करात् ।नास्ति स्थानव्यवस्था च दोषतोऽतः प्रचक्षते ॥
कृच्छ्रसाध्या पृथग्दोषैरसाध्या निचयेन सा ।तद्दंशः पैत्तिको दाहतृट्स्फोटज्वरदाहवान् ॥
भृशोष्मा रक्तपीताभः क्लेदी द्राक्षाफलोपमः ।श्लैष्मिकः कठिनः पाण्डुः परूषकफलाकृतिः ॥
निद्रां शीतज्वरं कासं कण्डूञ्च कुरुते भृशम् ।वातिकः परुषः श्यावः पर्व्वभेदज्वरप्रदः ॥
तद्विभागं यथास्वञ्च दोषलिङ्गैर्विभावयेत् ।असाध्यायान्तु हृन्मोहश्वासहिक्काशिरो-रुजाः ॥
श्वेताः पीताः सिता रक्ताः पिटिकाः श्वयथू-द्भवाः ॥
वेपथुर्व्वमथुर्दाहस्तृडान्ध्यं वक्रनासता ।श्यावोऽष्ठवक्त्रदन्तत्वं पृष्ठग्रीवावभञ्जनम् ॥
पक्वजम्बूसवर्णञ्च दंशात् स्रवति शोणितम् ।सर्व्वापि सर्व्वजा प्रायो व्यपदेशस्तु भूयसा ॥
तीक्ष्णमध्यावरत्वेन सा त्रिधा हन्त्युपेक्षिताः ।सप्ताहेन दशाहेन पक्षेण च परं क्रमात् ॥
लूतादंशश्च सर्व्वोऽपि दद्रुमण्डलसन्निभः ।सितोऽसितोऽरुणः पीतः श्यावो वा मृदुरु-न्नतः ॥
मध्ये कृष्णोऽथवा श्यावः पर्य्यन्ते जाल-कावृतः ।विसर्पवान् शोफयुतस्तप्यते बहुवेदनः ॥
ज्वराशुपाकविक्लेदकोदावदरणान्वितः ।क्लेदेन यत् स्पृशत्यङ्गं तत्रापि कुरुते व्रणम् ॥
श्वासदंष्ट्राशकृन्मूत्रशुक्रलालानखार्त्तवैः ।अष्टाभिरुद्वमत्येषा विषं वक्त्रैर्व्विशेषतः ॥
लूता नाभेर्द्दशत्यूर्द्ध्वमूर्द्ध्वं वाधश्च कीटकाः ।तद्दूषितञ्च वस्त्रादिदेहे पृक्तं विकारकृत् ॥
दिनार्द्ध लक्ष्यते नैव दंशो लूताविषोद्भवः ।सूचीव्यधवदाभाति ततोऽसौ प्रथमेऽहनि ॥
अव्यक्तवर्णः प्रचलः किञ्चित् कण्डूरुजान्वितः ।द्वितीयेऽभ्युन्नतोऽन्तेषु पिटकैरिव वाचितः ॥
व्यक्तवर्णो नतो मध्ये कण्डूमान् ग्रन्थिसन्निभः ।तृतीये सज्वरो रोमहर्षकृद्रक्तमण्डलः ॥
शरावरूपस्तोदाढ्यो रोमकूपेषु सस्रवः ।महांश्चतुर्थे श्वयथुस्तापश्वासभ्रमप्रदः ॥
विकारान् कुरुते तांस्तान् पञ्चमे विषकोपजान् ।षष्ठे व्याप्नोति मर्म्माणि सप्तमे हन्ति जीवितम् ॥
इति तीक्ष्णं विषं मध्यं हीनञ्च विभजेदतः ।एकविंशतिरात्रेण विषं शाम्यति सर्व्वथा ॥
अथाशु लूतादष्टस्य शस्त्रेणादंशमुद्धरेत् ।दहेच्च जाम्बवौष्ठाद्यैर्न तु पित्तोत्तरं दहेत् ॥
कर्कशं भिन्नरोमाणं मर्म्मसन्ध्यादिसंश्रितम् ।प्रसृतं सर्व्वतो दंशं नच्छिन्दीत दहेन्न च ॥
लेपयेद्दग्धमगदैर्म्मधुसैन्धवसंयुतैः ।सुशीतः सेचयेच्चानुकषायैः क्षीरिवृक्षजः ॥
सर्व्वतोऽपहरेद्रक्तं शृङ्गाद्यैः सिरयापिवा ।सेका लेपास्ततः शीता बोधिश्लेष्मान्तकाक्षरैः ॥
फलिनीद्विनिशाक्षौद्रसर्पिर्भिः पद्मकाह्वयः ।अशेषलूताकीटानामगदः सर्व्वकार्म्मिकः ॥
”“रोध्रं सेव्यं पद्मकं पद्मरेणुःकालीयाख्यं चन्दनं यच्च रक्तम् ।कान्ता पुष्पं दुग्धिनीका मृणालंलूताः सर्व्वा घ्नन्ति सर्व्वक्रियाभिः ॥
”इति वाग्भटे उत्तरस्थाने ३७ अध्यायः ॥
)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 लूता स्त्री लू--तक् । कीटभेदे (माकड्सा) अमरः । स्वार्थेक अत इत्त्वम् । तत्रैव । २ पिपीलिकायां ३ रोगभेदे(मर्म्मव्रणे) मेदि० ।

Capeller

German

 लूता f.
  Spinne.

Burnouf

French

 लूता लूता f.
  araignée
		 fourmi.
		 Piqûre
d'araignée,  de fourmi.

Stchoupak

French

 लूता-
 f.
  araignée.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.