| YouTube Channel

लुण्ठ (luNTha)

 
Capeller Eng
English
लुण्ठ
s.
a kind of grass.
Monier Williams Cologne
English
लुण्ठ
m.
a kind of grass,
Gobh.
Macdonell
English
लुण्ठ luṇṭh-a, kind of grass
-aka,
m.
plunderer
🞄-ana,
n.
plundering (—°)
-āka,
m.
🞄robber, plunderer (-tā,
f.
robbery)
-i,
f.
plundering, 🞄pillage.
धातुप्रदीपः
Sanskrit
लुण्ठँ लुण्ठ स्तेये
- लुण्ठयति षाकन्-लुण्ठाकः लुण्ठाकी 29
क्षीरतरङ्गिणी
Sanskrit
लुण्ठँ लुण्ठ स्तेये
- लुण्ठयति जल्पभिक्ष (33155) इति लुण्ठाकः भ्वादेर्लुटि (1225) इत्यादिदर्शनाल् लुण्ट इत्येके 25
धातुवृत्तिः
Sanskrit
लुण्ठँ लुण्ठ (अर्थः) स्तेये
( लुण्ठयति अलुकुण्ठत् ) लुण्ठतीति लुठि स्तेये इत्यस्य शपि ननु लुण्ठतेरिदित्पाठेनापि लुण्ठयति लुण्ठतीति रूपद्वयं भविष्यति, किं भ्वादीदित्पाठेन सत्यम् सिध्यतीदं रूपद्वयं, लुण्ठितेति ताच्छीलिकस्तृ ( 1 ) ( 1 ) लुण्ठीति ताच्छीइको णिनिर्न स्यादिति पुस्तकान्तरे पाठः न्न स्यात् "जल्पभिक्षकुट्टलुण्ठ' इति षाकना बाधात् लुठि पाठे तु प्रतिपदोक्तत्त्वादस्यैव तत्र ग्रहणमिति भौवादिकात्तृनि लुण्ठितेति भवतीत्युभयत्र पाठः कर्तव्यः अत एव न्यासे कुट्ट छेदे, लुण्ठ स्तेये चौरादिकावेतावित्युक्तम् ( लुण्ठाकः ) "जल्पभिक्ष'' इत्यादिना षाकन्, षित्त्वान्ङीष् ( लुण्ठाकी ) 29
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“लुण्ठ स्तेये”@} 2 ‘… स्तेये लुण्टति लुण्टयेत्।’ 3 इति देवः।
धातुकाव्ये 4 ‘--अनादरे द्रुमे’ इत्युपात्तम्।
‘लुण्ठ लुण्ट’ इति टवर्गप्रथमान्तः, द्वितीयान्त इति चात्र मतद्वयम्।
‘लुण्ड’ इत्यपि शाकटायनः।
पुरुषकारे टान्तपाठ एव साधुः, ठान्तो- ऽप्रामाणिक इति साग्रहं क्षीरस्वामिमतनिरासपूर्वकं प्रतिपादितम्।
माधव- प्रभृतयः ठान्तपाठमेव न्यासादिग्रन्थसंवादपुरस्सरं स्थापयामासुः।
‘जल्पभिक्ष- कुट्टलुण्ट--’ 5 इत्यत्र सूत्रकारैः टान्तोऽथ वा ठान्तः पठितोऽयं धातुरित्यत्र नियामकं किमपि दृश्यते।
उभयेऽपि स्वस्वमतानुसारेण टान्तं ठान्तं सूत्रेऽपि पठन्ति।
ईदृशस्थलेषु ‘प्रयोग एव भगवान् तान् व्यवस्थापयेत् पथि’ इत्युक्तदिशा शिष्टप्रयोगस्योभयधाऽप्युपलम्भाद् वयं तूष्णीकाः।
लुण्ठकः-ण्ठिका, लुलुण्ठयिषकः-षिका, लोलुण्ठकः-ण्ठिका
लुण्ठयिता-त्री, लुलुण्ठयिषिता-त्री, लोलुण्ठिता-त्री
इत्यादीनि रूपाणि सर्वाण्यपि चौरादिक- कुस्मयतिवत् 6 बोध्यानि।
7--’ 8 इति षाकन्प्रत्यये रूपमेवम्।
षित्त्वात् स्त्रियां ङीषि लुण्ठाकी इति रूपम्।]] लुण्ठाकः-ठाकी, लुण्टाकः- 9 टाकी।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
(१५०७)
02
=>
(१०-चुरादिः-१५६३। सक। सेट्। उभ।)
03
=>
(श्लो। ७४)
04
=>
(३-१६)
05
=>
(३-२-१५५)
06
=>
(२३६)
07
=>
[[१। तच्छीलादिषु कर्तृषु ‘जल्पभिक्षकुट्टलुण्ठ[ट]
08
=>
(३-२-१५५)
09
=>
[[आ। ‘त्रिभुवनतमोलुण्टाकीनामहो मिहिरत्विषा…।’ अनर्घराघवे २-७७।]]
Capeller
German
लुण्ठ eine Grasart.