| YouTube Channel

लुड् (luD)

 
शब्दसागरः
English
लुड् r. 1st cl. (लोडति) To agitate, to stir, to churn. r. 1st and 6th cls.
(लोडति लुडति)
1. To be in connection or contact with anything,
to join, to adhere to, to rest in or on, &c.
2. To embrace. r. 6th
cl. (लुडति) To cover, to conceal.
2. To adhere. (इ) लुडि r. 10th cl.
(लुण्डयति)
1. To be agitated.
2. To plunder.
Capeller Eng
English
लुड्
C.
 लोडयति stir up, agitate. — अव rummage,
investigate. आ stir up, agitate, trouble, disturb, rummage, work one's
way through (acc. ). समा mix together, mingle with (instr. ), stir up
etc. =
prec.
 निस् investigate thoroughly. विप्र, प्रति, वि & सम् stir
up, trouble, disturb, confuse.
Yates
English
लुड् लोडति 1.
a. To agitate
to
churn. (श) लुडति 6.
a. To co-
ver
1st and 6th to be in con-
tact, adhere to, rest on. (क, इ)
लुण्डयति 10.
a. To be agitated
to plunder, to steal.
Apte
English
लुड् [luḍ], I. 1
P.
 (लोडति) To stir, agitate, churn, disturb.
Caus.
 (लोडयति-ते) To stir, churn, agitate. (used with वि in the same sense)
कलशिमुदधिगुर्वी बल्लवा लोडयन्ति
Śi.*
 11.8
गजः पृथुकराकृष्टशतपत्रमलोडयत् 19.69. -II. 6
P.
 (लुडति)
To adhere.
To cover.
Apte 1890
English
लुड् {vI.v} {c1c} P. (लोडति) To stir, agitate, churn, disturb.
Caus. (लोडयति-ते) To stir, churn, agitate. (used with वि in the same sense)
Śi. 11. 8, 19. 69. {vII.v} {c6c} P. (लुडति) 1 To adhere.
2 To cover.
Monier Williams Cologne
English
लुड् (connected with √ लुल् and √ 2. लुठ्)
cl.
 1.
P.
 लोडति, to agitate, move, stir,
Dhātup.
 ix, 27
cl.
 6.
P.
 लुडति, to adhere
to cover, xxviii, 87
to cover,
Vop.
 :
Caus.
 लोडयति (ind.
p.
 -लोड्य
Pass.
 लोड्यते),
to set in motion, agitate, disturb,
MBh.
R.
&c.
Monier Williams 1872
English
लुड् लुड् (= rt. लुल्, cf. rts. 2. लुट्, 2. लुठ्),
cl. 1. P. लोडति, &c., to agitate, move
about, stir, churn, disturb
cl. 6. P. लुडति, &c., to
adhere, be attached
to cover: Caus. लोडयति, &c.,
to set in motion, agitate, disturb.
Macdonell
English
लुड् LUḌ, cs. P. loḍaya, stir, agitate. 🞄ava, cs. stir up. ā, stir, — up, mingle
🞄agitate, trouble, confuse
rummage through, 🞄familiarise oneself with (a book
ac.). nis, 🞄cs. thoroughly investigate: pp. nirloḍita. 🞄pari, cs. throw into confusion, disturb. vi, 🞄stir up
mingle
toss about
agitate, disturb
🞄betake oneself into (ac.). sam, move hither 🞄and thither
agitate, disturb
ps. be destroyed.
Benfey
English
1. लुड् लुड्, and लुल् लुल्, i. 1,
Par. To agitate, to stir, to disturb.
Ptcple. of the pf. pass. लुलित।
1. Agi-
tated, Rām. 1, 42, 29.
2. Shaken,
Utt. Rāmac. 140, 3.
3. Heaving, panting,
Utt. Rāmac. 15, 15
Lass. 20, 20.
4.
Destroyed. Caus. लोडय, To agitate,
MBh. 1, 2833. Ptcple of the pf. pass.
I. लोडित, Troubled, Rām. 2, 95, 18.
II.
लोलित, Agitated, Śiś. 9, 4. -- With the
prep. अभि अभि, comp. ptcple. of the
pf. pass. अन्-अभि-लुलित, Without being
touched, Śāk. d. 61. -- With आ आ, Caus.
लोडय,
1. To trouble, MBh. 1, 7921
with जालैस्, Pañc. 78, 14 see my transl.
n.
 374, ‘To fish out, ’ cf. वि).
2. To
mix, MBh. 4, 689. -- With समा सम्-आ,
Caus. लोडय,
1. To mix, MBh. 3, 11471.
2. To reflect, Skandap. Kāśīkh. 10, 48.
-- With परि परि, Caus. लोडय, To
agitate, to disturb, MBh. 2, 389. -- With
वि वि, विलुलित,
1. Tremulous.
2. Falling,
shed fast (viz. tears), Utt. Rāmac. 68,
12. Caus. लोडय,
1. To disturb, MBh.
2, 11604.
2. To fish out, MBh. 12, 4901.
-- With सम् सम्, Caus. लोडय, To dis-
turb, MBh. 1, 1477.
† 2. लुड् लुड्, i. 6, Par.
1. To
adhere, to be attached.
2. To cover.
Apte Hindi
Hindi
लुड्
भ्वा* पर* - -
"हरकत देना, क्षुब्ध करना, बिलोना, आलोडित करना"
लुड्
"भ्वा* आ*, प्रेर*" - -
"हरकत करना, विलोना, वोलोडित करना"
लुड्
तुदा* पर* - -
"जुड़ना, चिपकना"
लुड्
तुदा* पर* - -
ढकना
L R Vaidya
English
luq {% (I) vt. 1P (लोडति) %} To stir, to churn, to disturb.
luq {% Caus. (लोडयति-ते) %} to set in motion, to agitate, (generally used with आ).
luq {% (II) vt. or vi. 6P (pres. लुडति) %} 1. To cover
2. to adhere.
Bopp
Latin
1. लुड् 1. P. agitare, perturbare. Caus. id. MAH. 1. 2833.:
तद् वनम्…लोडयामास दुष्यन्तः
R. Schl. II.
95. 18.: मृगयूथलोडिताम्. Cf. 1. लुट्, 1. लुठ्, लुल्.
c. आ Caus.
1) agitare. MAH. 1. 7921.: कामेना "लोड्य-
ते मनः.
2) miscere. R. Schl. II. 48. 24.: विषम् पिव-
ता "लोड्य
MAH. 4. 689.: विषम् आलोड्य पास्यामि
v. sq.
c. आ praef. सम् Caus. miscere. MAH. 3. 11477.: विषम्
एतत् समालोड्य प्राशितन् त्वया.
2. लुड् 6. P. (संवृतौ K. श्लिषि V.) tegere
amplecti.
Kridanta Forms
Sanskrit
लुड् (लु꣡डँ꣡ विलोडने इत्येके - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् = लोडनम्
अनीयर् = लोडनीयः - लोडनीया
ण्वुल् = लोडकः - लोडिका
तुमुँन् = लोडितुम्
तव्य = लोडितव्यः - लोडितव्या
तृच् = लोडिता - लोडित्री
क्त्वा = लोडित्वा / लुडित्वा
ल्यप् = प्रलुड्य
क्तवतुँ = लुडितवान् / लोडितवान् - लुडितवती / लोडितवती
क्त = लुडितः / लोडितः - लुडिता / लोडिता
शतृँ = लोडन् - लोडन्ती
लुड् (लु꣡डँ꣡ संश्लेषणे इत्यन्ये - तुदादिः - सेट्)
ल्युट् = लुडनम्
अनीयर् = लुडनीयः - लुडनीया
ण्वुल् = लोडकः - लोडिका
तुमुँन् = लुडितुम्
तव्य = लुडितव्यः - लुडितव्या
तृच् = लुडिता - लुडित्री
क्त्वा = लुडित्वा
ल्यप् = प्रलुड्य
क्तवतुँ = लुडितवान् - लुडितवती
क्त = लुडितः - लुडिता
शतृँ = लुडन् - लुडन्ती / लुडती
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
 लुड्
मूलधातुः:
 लुड
धात्वर्थः:
 विलोडने
गणः:
 भ्वादिः
कर्मकत्वं:
 सकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 परस्मैपदी
रूपम्:
 लोडति
धातुः:
 लुड्
मूलधातुः:
 लुड
धात्वर्थः:
 संश्लेषणे
गणः:
 तुदादिः
कर्मकत्वं:
 सकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 परस्मैपदी
रूपम्:
 लुडति
अनुबन्धादिविशेषः:
 कुटादिः
Capeller
German
लुड्, लोडयति aufrühren, beunruhigen.
आ u. समा dass., rühren, umrühren,
mengen. निस् durchwühlen, durchforschen.
परि verwirren. वि umrühren,
umstürzen, verwirren. सम् in Unordnung
bringen. Pass. zu Schaden
werden.
Burnouf
French
*लुड् लुड्। लोडामि 1. Agiter, troubler: वनम्
la forêt, मनस् le cœur
cf. लुल्।
*लुड् लुड्। लुडामि 6. Couvrir
s'attacher à,
embrasser.
Stchoupak
French
लुड्-
लोडयति (लोड्यते)
लोडित- °लोड्य -- mettre en
mouvement, remuer.