लुट (luTa)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
Wilson
Englishलुट(ऌ)लुटॢ r. 1st cl. (लोटति-ते) r. 4th cl. (लुट्यति)
1 To stir, to agitate.
2 To be joined or connected with.
3 To roll upon the ground. r. 1st cl. (लोटति)
1 To resist or oppose.
2 To strike again.
3 To shine. r. 6th cl. (लुटति) To embrace. r. 10th cl. (लोटयति)
1 To speak.
2 To shine. (इ) लुटि r. 1st and 10th
cls. (लुण्टति
लुण्टयति)
1 To steal, to rob or plunder.
2 To disregard, to disobey or disrespect.
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit लुट्
लुट
विलोडने
भ्वादिः
सकर्मकः
सेट्
परस्मैपदी
लोटति
लुट्
लुट
प्रतिघाते
भ्वादिः
सकर्मकः
सेट्
आत्मनेपदी
लोटते
द्युतादिः
लुट्
लुट
विलोडने
दिवादिः
सकर्मकः
सेट्
परस्मैपदी
लुट्यति
पुषादिः
लुट्
लुट
संश्लेषणे
तुदादिः
सकर्मकः
सेट्
परस्मैपदी
लुटति
कुटादिः
लुट्
लुट
भाषायाम्
चुरादिः
सकर्मकः
सेट्
उभयपदी
लोटयति-ते
धातुप्रदीपः
Sanskritलुटँ लुट विलोडने
- लोटति । लोटः । दिवादिष्वप्ययं पठ्यते । लुट्यति ।। 312 ।।
लुटँ लुट विलोडने
- लुट्यति अलुटत् लोटतीति भौवादिकस्य लोट्यतीति धात्वन्तरे दर्शितम् (25) 116
Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritलुट, विलोटविलोडनयोः । इति कविकल्पद्रुमः ॥
(भ्वा०-पर०-विलोटे अक०-विलोडने सक०-सेट् ।) लोटति । इति दुर्गादासः ॥
लुट, इ ह्रुतौ । इति कविकल्पद्रुमः ॥
(भ्वा०-पर०-सक०-सेट् ।) इ, लुण्ट्यते । हृतिश्चौर्य्यम् ।इति दुर्गादासः ॥
लुट, ऌ ॠ य विलोटविलोडनयोः । इति कवि-कल्पद्रुमः ॥
(दिवा०-पर०-विलोटे अक०-विलो-डने सक०-सेट् ।) ऌ, अलुटत् । ॠ, अलूलु-टत् अलुलोटत् । य, लुट्यति । विलोटः सम्बन्धी-भावः । तत्र लुट्यन् सशोको भुवि रीरुदावान् ।इति भट्टिः ॥
विलोडने लुट्यत्यट्टालकान् दुर्गान्कवाटानि च लोटति । इति हलायुधः । इतिदुर्गादासः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskritक्षीरतरङ्गिणी
Sanskritलुटँ लुट विलोटने
- विलोडन इति दुर्गः लोटति दिवादित्वात् (4116) लुट्यति लुट भासार्थः (10197) लोटयति लुड इति द्रमिडाः आलोडितः, व्यालोलः 306
लुटँ लुट विलोटने
- लुट्ययति, अलुटत् भ्वादौ (1213) लोटति, अलोटीत् चुरादौ भासार्थः (10197)-लोटयति 110
धातुवृत्तिः
Sanskritलुटँ लुट (अर्थः) विलोडने
एतदादयः पाठत्यन्ताष्टवर्गतृतीयान्ता इति कौशिककाश्पनन्दिद्रविडाः ते चास्मादनन्तरे पिटहटी च पेठुः लोटति लुलोट लोटिता लुलुटिषति लुलोटिषति लुटित्वा लोटित्वा लोटित्वा लोटयति अलूलुटत् अलुलोटत् ) काण्यादित्वादुषधाह्रस्वविकल्पः लूसूत्रे सुधाकरः, लुल विलोडन इति लान्तोपि दृश्यते लोलद्भुजाकारबृहत्तरङ्गमिति माघः डलयोरेकत्वस्मरणमिति वा प्रतिविधेयमिति अयं दिवादावपि भाषार्थश्चुरादौ प्रतिघाते द्युतादौ इति स्तेयार्थः परस्मैपदिषु लुठितः चुरादौ 311
लुटँ लुट (अर्थः) विलोडने
( लुट्यति अलुटत् ) इत्यादि भूवादिपाठात् ( अलोटीत् ) इति सिजप्यस्ति प्रतिघाते तु द्युतादिपाठादङप्यस्ति, (अलुटत् अलोटिष्ट) इति लोट्यतीति कण्डवादियगन्तः 114
लुटँ लुट (अर्थः) संश्लेषणे
( लुटति लुलोट ) लुण्टतीत्यालस्यप्रतिघातयोः शपि लोटति लुट्यतीति विलोडने शपि श्यनि च लोटतीत्युपघाते शपि प्रतिघाते लोटते इति द्युतादौ लण्टतीति स्तेये शपि गतावपि लुण्टतीति शपि लुड इत्येके अयमपि शपि गतौ 99
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit1 {@“लुट विलोटने”@} 2 ‘णौ लोटयति भाषार्थे लुट्येल्लोटति लोटने।।’ लोटते प्रतिघातेऽर्थे स्तेये लुण्टति लुण्टयेत्।’ 3 इति देवः।
लोटकः-टिका, लोटकः-टिका, लुलुटिषकः-लुलोटिषकः-षिका, लोलुटकः-टिका
लुटिता-त्री, लोटयिता-त्री, लुलुटिषिता-लुलोटिषिता-त्री, लोलुटिता-त्री
इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि भौवादिककुकतिवत् 4 ऊह्यानि।
“लुड-- इति टवर्गतृतीयान्तः इति कौशिककाश्यपनन्दिद्रमिडाः” इति मा।
धा।
वृत्तौ।
‘-- विलोडने’ इति दुर्गः।
‘लुट--’ इत्यत्र ‘लुल-- इति अन्ये’ इति धा।
का।
व्याख्याने 5।
“भूवादिसूत्रे 6 सुधाकरः- ‘लुल--’ इति लान्तोऽपि दृश्यते, ‘आश्लिष्टभूमिं रसितारमुच्चैर्लोलद्- भुजाकारबृहत्तरङ्गम्’ शि।
व।
7 इति।
डलयोरेकत्वस्मरणमिति वा प्रतिविधेयम्” इति मा।
धा।
वृत्तौ।
इत्युक्तमत्र स्मरणीयम्।
8 लोलमानः 9।
10
01 (१४९७)
02 (१-भ्वादिः। ३१४। सक। सेट्। पर।)
03 (श्लो। ७३-७४)
04 (१९७)
05 (२-१)
06 (१-३-१)
07 (३-७२)
08 [[१। ‘ताच्छील्यवयोवचनशक्तिषु चानश्’ (३-२-२९) इति ताच्छील्ये चानश्प्रत्यये रूपमेवम्।]]
09 [[आ। ‘आमृशद्भिरभितो वलिवीचीर्लोलमानवितताङ्गुलिहस्तैः।’ शि। व। १०-५९।]]
10 [पृष्ठम्११६९+ २५]
1 {@“लुट प्रतीघाते”@} 2 ‘लोटते प्रतिघातेऽर्थे स्तेये लुण्टति लुण्टयेत्।’ 3 इति देवः।
अयं पाठो देवमैत्रेयादीनाम्।
क्षीरस्वामी तु द्वितीयान्तं पठित्वा ‘लुट’ इत्येके, इति वदति।
लोटकः-टिका, लोटकः-टिका, लुलुटिषकः-लुलोटिषकः-षिका, लोलुटकः-टिका
लुटिता-त्री, लोटयिता-त्री, लुलुटिषिता-लुलोटिषिता-त्री, लोलुटिता-त्री
इत्यादीनि रूपाणि सर्वाण्यपि भौवादिककुकतिवत् 4 ऊह्यानि।
01 (१४९८)
02 (१-भ्वादिः-७४९। सक। सेट्। आत्म।)
03 (श्लो। ७४)
04 (१९७)
1 {@“लुट विलोडने”@} 2 ‘-- विलोटने’ इति क्षीरस्वामी।
‘लुठ--’ इति द्वितीयान्तः पठितः सि।
कौमुद्याम्।
धातुकाव्येऽपि 3 एवमेव।
शतरि-लुठ्यन् इति अस्य प्रयोगोऽपि दृश्यते।
‘णौ लोटयति भाषार्थे, लुट्येल्लोटति लोटने।।’ 4 इति देवः।
लोटकः-टिका, लोटकः-टिका, लुलुटिषकः-लुलोटिषकः-षिका, लोलुटकः-टिका
लोटिता-त्री, लोटयिता-त्री, लुलुटिषिता-लुलोटिषिता-त्री, लोलुटिता-त्री
इत्यादीनि रूपाणि सर्वाण्यपि दैवादिकगुध्यतिवत् 5 ऊह्यानि।
01 (१४९९)
02 (४-दिवादिः-१२२२। सक। सेट्। पर।)
03 (२-६६)
04 (श्लो। ७३)
05 (४०५)
1 {@“लुट संश्लेषणे”@} 2 कुटादिः।
‘लुठ--’ इति धा।
का।
व्याख्याने 3, ‘लुड इत्येके’ इति च तत्रोपात्तम्।
क्षीरतरङ्गिण्यां धातुरयं न पठितः।
अपि तु ‘पुट संश्लेषणे’ इत्यत्र ‘लुट विलोडने इति दुर्गः’ इत्युपात्तम्।
तत्र टिप्पन्यां “कातन्त्र- धातुपाठे ‘लुट संश्लेषणे’ इति पाठः, काशकृत्स्ने लुठ--” इत्येवं दृश्यते।
‘णौ लोटयति भाषार्थे लुट्येत् लोटति लोटने।।’ 4 इति देवः।
लोटकः-टिका, लोटकः-टिका, लुलुटिषकः-षिका, लोलुटकः-टिका
लुटिता-त्री, लोटयिता-त्री, लुलुटिषिता-त्री, लोलुटिता-त्री
इत्यादीनि रूपाणि सर्वाण्यपि तौदादिककुटतिवत् 5 बोध्यानि।
6
01 (१५००)
02 (६-तुदादिः-१३८१। सक। सेट्। पर।)
03 (२-८१)
04 (श्लो। ७३)
05 (२०४)
06 [पृष्ठम्११७०+ २६]
1 {@“लुट भाषार्थः”@} 2 आस्वदीयः।
‘णौ लोटयति भाषार्थे लुट्येल्लोटति लोटने।।’ 3 इति देवः।
लोटकः-टिका, लुलोटयिषकः-षिका
लोटयिता-त्री, लुलोटयिषिता-त्री
इत्यादिकानि रूपाणि सर्वाण्यपि चौरादिककोटयतिवत् 4 बोध्यानि।
01 (१५०१)
02 (१०-चुरादिः-१७५५। सक। सेट्। उभ।)
03 (श्लो। ७३)
04 (२०५)
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.