लीला (lIlA)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 लीला f.
  (-ला)
	 1. A branch of feminine action,  proceeding from love
or the imitation of a lover's manner,  speech,  gait,  &c. by his mis-
tress,  to pass the time in his absence.
	 2. Play,  sport,  pastime in
general.
	 3. Amorous or wanton sport.
	 4. Fecility in doing anything.
5. Mien,  manner.
	 6. Grace,  charm. 
	 7. Pretence,  disguise,  sham. 
	 8.
A species of the Dandaka metre.
 E.
  ली to embrace,  क्विप् aff.
  ,  and
ला to get or give,  affs. क and टाप् ।

Capeller Eng

English

 लीला f.
  play,  sport,  amusement,  pastime
 wantonness,  grace, 
beauty,  charm
 mere play or sport,  i.e.
  either ease or facility in doing
anything
 or appearance,  semblance,  pretence. °— & instr.
   for sport, 
without effort
 feignedly.

Yates

English

 लीला (ला) 1.
f.
  A branch of fe-
minine action proceeding from
love
 play,  sport,  dalliance.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

ataHadyasaHpAdakandukaspardhAyAMnakrIDiSyati 	-	 sent.
  	-	 Heissick.Sohewillnotplayinfootballmatchtoday.
प्रतिवेशी किमर्थं अर्धरात्रसम्ये वीनां वादयति ? उचितसमयं न प्रातवान् किम्? 	-	 prativezIkimarthaMardharAtrasamyevInAMvAdayati?ucitasamayaMnaprAtavAnkim? 	-	 sent.
  	-	 Whyis[our]neighborplayingVeenainthemiddleofthenight?Didhenotfindanappropriatetime[forthat]?

लीला 	-	 lIlA 	-	 f.
  	-	 amusement
विनोद 	-	 vinoda 	-	 m.
  	-	 amusement
मनोरज्जन 	-	 manorajjana 	-	 n.
  	-	 amusement
उन्मन्दति  { उन्मन्द् } 	-	  unmandati  { unmand } 	-	 verb 	-	 amuse
विनोदयति  { वि- नुद् } 	-	  vinodayati  { vi- nud } 	-	 verb caus. 	-	 amuse
अभिरोचयति  { अभिरुच् } 	-	  abhirocayati  { abhiruc } 	-	 verb caus. 	-	 amuse
विलोभयति  { विलुभ् } 	-	  vilobhayati  { vilubh } 	-	 verb caus. 	-	 amuse
विनोदित 	-	  vinodita 	-	 adj.
  	-	 amused
रत 	-	  rata 	-	 adj.
  	-	 amused
क्रीडा 	-	  krIDA 	-	 f.
  	-	 amusement
लीलारति 	-	  lIlArati 	-	 f.
  	-	 amusement
केलिकिला 	-	  kelikilA 	-	 f.
  	-	 amusement
विपञ्ची 	-	  vipaJcI 	-	 f.
  	-	 amusement
हास्य 	-	  hAsya 	-	 m.
  	-	 amusement
विलास 	-	  vilAsa 	-	 m.
  	-	 amusement
उपमाद  { उप - मद् } 	-	  upamAda  { upa - mad } 	-	 m.
  	-	 amusement
केलि 	-	  keli 	-	 m.
 f.
  	-	 amusement
आश्चर्य 	-	  Azcarya 	-	 n.
  	-	 amusement
परिचारित 	-	  paricArita 	-	 n.
  	-	 amusement
केलीकलित 	-	  kelIkalita 	-	 n.
  	-	 amusement

लीला 	-	 lIlA 	-	 f.
  	-	 pastime
नर्म 	-	 narma 	-	 m.
  	-	 pastime
विहार 	-	 vihAra 	-	 m.
  	-	 pastime
केलि 	-	 keli 	-	 m.
  f.
  	-	 pastime
देला 	-	  delA 	-	 f.
  	-	 pastime
एला 	-	  elA 	-	 f.
  	-	 pastime
क्रीडा 	-	  krIDA 	-	 f.
  	-	 pastime
देवना 	-	  devanA 	-	 f.
  	-	 pastime
नरिष्टा 	-	  nariSTA 	-	 f.
  	-	 pastime
नरिष्ठा 	-	  nariSThA 	-	 f.
  	-	 pastime
विहृति 	-	  vihRti 	-	 f.
  	-	 pastime
हेला 	-	  helA 	-	 f.
  	-	 pastime
विलास 	-	  vilAsa 	-	 m.
  	-	 pastime
केलिमुख 	-	  kelimukha 	-	 m.
  	-	 pastime
प्रक्रीड 	-	  prakrIDa 	-	 m.
  	-	 pastime
विनोद 	-	  vinoda 	-	 m.
  	-	 pastime
खेलन 	-	  khelana 	-	 n.
  	-	 pastime
कौतुक 	-	  kautuka 	-	 n.
  	-	 pastime
क्रीडाकौतुक 	-	  krIDAkautuka 	-	 n.
  	-	 pastime
देवन 	-	  devana 	-	 n.
  	-	 pastime
नर्मन् 	-	  narman 	-	 n.
  	-	 pastime
नर्मायित 	-	  narmAyita 	-	 n.
  	-	 pastime
विलसित 	-	  vilasita 	-	 n.
  	-	 pastime
विनोदन 	-	  vinodana 	-	 n.
  	-	 pastime
विलसित 	-	  vilasita 	-	 n.
  	-	  wanton pastime
विलास 	-	  vilAsa 	-	 m.
  	-	  amorous pastime
ललित 	-	  lalita 	-	 n.
  	-	  amorous pastime
निर्विनोद 	-	  nirvinoda 	-	 adj.
  	-	  having no pastime
रक्त 	-	  rakta 	-	 adj.
  	-	  engaging in pastime
कन्दुकोत्सव 	-	  kandukotsava 	-	 m.
  	-	 pastime consisting in playing at ball

ataHadyasaHpAdakandukaspardhAyAMnakrIDiSyati 	-	 sent.
  	-	 Heissick.Sohewillnotplayinfootballmatchtoday.
प्रतिवेशी किमर्थं अर्धरात्रसम्ये वीनां वादयति ? उचितसमयं न प्रातवान् किम्? 	-	 prativezIkimarthaMardharAtrasamyevInAMvAdayati?ucitasamayaMnaprAtavAnkim? 	-	 sent.
  	-	 Whyis[our]neighborplayingVeenainthemiddleofthenight?Didhenotfindanappropriatetime[forthat]?

लीला 	-	 lIlA 	-	 f.
  	-	 play
लीला 	-	 lIlA 	-	 f.
  	-	 sport
लीला 	-	 lIlA 	-	 f.
  	-	 amusement
लीला 	-	 lIlA 	-	 f.
  	-	 pastime
लीला 	-	 lIlA 	-	 f.
  	-	  mere sport or play
लीला 	-	 lIlA 	-	 f.
  	-	  semblance
लीला 	-	 lIlA 	-	 f.
  	-	  elegance
लीला 	-	 lIlA 	-	 f.
  	-	  mere appearance
लीला 	-	 lIlA 	-	 f.
  	-	  beauty
लीला 	-	 lIlA 	-	 f.
  	-	  kind of metre
लीला 	-	 lIlA 	-	 f.
  	-	  sham
लीला 	-	 lIlA 	-	 f.
  	-	  child's play
लीला 	-	 lIlA 	-	 f.
  	-	  charm
लीला 	-	 lIlA 	-	 f.
  	-	  loveliness
लीला 	-	 lIlA 	-	 f.
  	-	  disguise
लीला 	-	 lIlA 	-	 f.
  	-	  diversion
लीला 	-	 lIlA 	-	 f.
  	-	  grace
लीला 	-	 lIlA 	-	 f.
  	-	  maiden's playful imitation of her lover
लीला 	-	 lIlA 	-	 f.
  	-	  pretence
लीला 	-	 lIlA 	-	 f.
  	-	  ease or facility in doing anything
लीला 	-	 lIlA 	-	 f.
  	-	  comeliness

लीला 	-	  lIlA 	-	 f.
  	-	  child's play
शकटिका 	-	  zakaTikA 	-	 f.
  	-	  child's cart
शिशुक्रीडा 	-	  zizukrIDA 	-	 f.
  	-	  child's play
कुमारागार 	-	  kumArAgAra 	-	 m.
  	-	  child's room
विक्रीडित 	-	  vikrIDita 	-	 n.
  	-	  child's play
बालामय 	-	  bAlAmaya 	-	 m.
  	-	  child's disease
बालव्याकरण 	-	  bAlavyAkaraNa 	-	 n.
  	-	  child's grammar
बालजातक 	-	  bAlajAtaka 	-	 n.
  	-	  child's nativity
शिशुप्रमाण 	-	  zizupramANa 	-	 adj.
  	-	  of a child's size
बालवत्स 	-	  bAlavatsa 	-	 m.
  	-	  child's favourite
वालुकाचैत्यक्रीडा 	-	  vAlukAcaityakrIDA 	-	 f.
  	-	  kind of child's game
बालक्रीडनक 	-	  bAlakrIDanaka 	-	 m.
  	-	  child's toy or plaything
पितृ 	-	  pitR 	-	 m.
  	-	  particular child's-demon
बालकेलि 	-	  bAlakeli 	-	 f.
  	-	  child's play or amusement
षष्ठिका 	-	  SaSThikA 	-	 f.
  	-	  sixth day after a child's birth personified
मलधात्री 	-	  maladhAtrI 	-	 f.
  	-	  nurse who attends to a child's bodily necessities
अन्नप्राश 	-	  annaprAza 	-	 m.
  	-	  putting rice into a child's mouth for the first time
अन्नप्राशन 	-	  annaprAzana 	-	 n.
  	-	  putting rice into a child's mouth for the first time

लीला 	-	 lIlA 	-	 f.
  	-	 amusement
विनोद 	-	 vinoda 	-	 m.
  	-	 amusement
मनोरज्जन 	-	 manorajjana 	-	 n.
  	-	 amusement
क्रीडा 	-	  krIDA 	-	 f.
  	-	 amusement
लीलारति 	-	  lIlArati 	-	 f.
  	-	 amusement
केलिकिला 	-	  kelikilA 	-	 f.
  	-	 amusement
विपञ्ची 	-	  vipaJcI 	-	 f.
  	-	 amusement
हास्य 	-	  hAsya 	-	 m.
  	-	 amusement
विलास 	-	  vilAsa 	-	 m.
  	-	 amusement
उपमाद  { उप - मद् } 	-	  upamAda  { upa - mad } 	-	 m.
  	-	 amusement
केलि 	-	  keli 	-	 m.
 f.
  	-	 amusement
आश्चर्य 	-	  Azcarya 	-	 n.
  	-	 amusement
परिचारित 	-	  paricArita 	-	 n.
  	-	 amusement
केलीकलित 	-	  kelIkalita 	-	 n.
  	-	 amusement
नर्मन् 	-	  narman 	-	 n.
  	-	 amusement
लीलायित 	-	  lIlAyita 	-	 n.
  	-	 amusement
विनोदन 	-	  vinodana 	-	 n.
  	-	 amusement
कौतुक 	-	  kautuka 	-	 n.
  	-	  for amusement
लीलारति 	-	  lIlArati 	-	 f.
  	-	 amusement with
कौतुकात् 	-	  kautukAt 	-	 indecl.
  abl. 	-	   for amusement

लीला 	-	  lIlA 	-	 f.
  	-	 semblance
व्याज 	-	  vyAja 	-	 m.
  	-	 semblance
आभास 	-	  AbhAsa 	-	 m.
  	-	 semblance
भ 	-	  bha 	-	 m.
  	-	 semblance
अनुभवनीयत्व 	-	  anubhavanIyatva 	-	 n.
  	-	 semblance
छल 	-	  chala 	-	 n.
  	-	 semblance
दर्शन 	-	  darzana 	-	 n.
  	-	 semblance
प्रतिभासन 	-	  pratibhAsana 	-	 n.
  	-	 semblance
वासना 	-	  vAsanA 	-	 f.
  	-	 semblance of
सत्त्र 	-	  sattra 	-	 n.
  	-	  illusive semblance
आभास 	-	  AbhAsa 	-	 m.
  	-	 semblance of a reason
न्यायाभास 	-	  nyAyAbhAsa 	-	 m.
  	-	 semblance of a reason
गुणाभास 	-	  guNAbhAsa 	-	 m.
  	-	 semblance of qualities
काशिन् 	-	  kAzin 	-	 adj.
  	-	  having the semblance of
विभङ्गि 	-	  vibhaGgi 	-	 f.
  	-	  mere semblance of anything
विभङ्गि 	-	  vibhaGgi 	-	 f.
  	-	  mere appearance or semblance
उत्तराभासता 	-	  uttarAbhAsatA 	-	 f.
  	-	 semblance without the reality
उत्तराभासत्व 	-	  uttarAbhAsatva 	-	 n.
  	-	 semblance without the reality
भङ्गी 	-	  bhaGgI 	-	 f.
  	-	  mere appearance or semblance of
विरोधाभास 	-	  virodhAbhAsa 	-	 m.
  	-	 semblance of opposite qualities
हेत्वाभास 	-	  hetvAbhAsa 	-	 m.
  	-	  fallacious semblance of an argument
सदपदेश 	-	  sadapadeza 	-	 adj.
  	-	  possessing reality only in semblance
अपदेशिन् 	-	  apadezin 	-	 adj.
  	-	  assuming the appearance or semblance of
वाक्छल 	-	  vAkchala 	-	 n.
  	-	  mere semblance of a voice untruthful talk
विभ्रम 	-	  vibhrama 	-	 m.
  	-	  illusive appearance or mere semblance of anything
आर्यलिङ्गिन् 	-	  AryaliGgin 	-	 adj.
  	-	  bearing the external semblance of an Aryan or honourable man
रसाभास 	-	  rasAbhAsa 	-	 m.
  	-	  mere semblance or false attribution or improper manifestation of a sentiment

 
   लीला  lIlA f.
   maiden's playful imitation of her lover

 
   लीला  lIlA f.
   diversion   
   विहार  vihAra m.
   diversion    
   विलास  vilAsa m.
   diversion   
   विनोद  vinoda m.
   diversion    
   रङ्ग  raGga m.
   diversion   
   लय  laya m.
   diversion    
   भ्रंशकरण  bhraMzakaraNa n.
   diversion   
   च्युतिकरण  cyutikaraNa n.
   diversion    
   विनोदन  vinodana n.
   diversion   
   अविनोद  avinoda m.
   non diversion    
   कौतुक  kautuka n.
   public diversion   
   निर्विनोद  nirvinoda adj.
   void of solace or diversion    
   रङ्गदेवता  raGgadevatA f.
   goddess supposed to preside over sports and diversions     
            

Wilson

English

 लीला
f.
  (-ला)
1 A branch of feminine action,  proceeding from love
 or the imitation of a
lover's manner,  speech,  gait,  &c. by his mistress,  to pass the time in his
absence.
2 Play,  sport,  pastime in general.
3 Amorous or wanton sport.
4 A species of the Daṇḍaka metre.
E.
  ली embrace,  ला to get or give,  aff.
   क and टाप्.

Apte

English

लीला [līlā],  [ली-क्विप् लियं लाति ला-क वा Tv.]

Play,  sport,  pastime,  diversion,  pleasure,  amusement
 क्लमं ययौ कन्दुक- लीलयापि या Ku.*
  5.19
 oft
 . used as the first member of comp.
 
 लीलाकमलम्,  लीलाशुकः &c.
 

Amorous pastime,  wanton,  amorous or playful sport
 उत्सृष्टलीलागतिः R.*
  7. 7
4.22
5.7
 क्षुभ्यन्ति प्रसभमहो विनापि हेतोर्लीलाभिः किमु सति -कारणे रमण्यः Śi.*
  8.24
 Me.*
  37
 (लीला in this sense is thus explained by उज्जवलमणि: अप्राप्तवल्लभसमागमनायिकायाः सख्याः पुरो$त्र निजचित्तविनोदबुद्ध्या । आलापवेशगतिहास्यविलोकनाद्यैः प्राणेश्वरानुकृतिमाफलयन्ति लीलाम् ॥).

Ease,  facility,  mere sport,  child's play
 लीलया जघान 'killed with ease'.

Appearance,  semblance,  air,  mien
 यः संयति प्राप्तपिनाकि- लीलः R.*
  6.72 'appearing like Pinākin'.

Beauty,  charm,  grace
 मुहुरवलोकितमण्डनलीला Gīt.*
  6
 R.*
  6.1
16 71.

Pretence,  disguise,  dissimulation,  sham
 as,  लीलामनुष्यः,  लीलानटः &c.
 

Frivolity,  disrespect
 दातव्य- मन्नं विधिवत् सत्कृत्य न तु लीलया Rām.*
  1.13.14.

Action. Comp.
   -अ(आ)गारः -रम्,  -गृहम्,  -वेश्मन् n.
  a pleasure-house
 लीलागारेष्वरमत पुनर्नन्दनाभ्यन्तरेषु R.*
  8.95.-अङ्ग a.
  having graceful limbs
 वयोपपन्नं लीलाङ्गं सर्वरत्न- समन्वितम् Mb.
 *  13.79.22. -अञ्चित a.
  sportively handsome. -अब्जम्,  -अम्बुजम्,  -अरविन्दम्,  -कमलम्,  -तामरसम्,  -पद्मम् &c.
  'toy-lotus',  a lotus-flower held in the hand as a plaything
 लीलारविन्दं भ्रमयाञ्चकार R.*
  6. 13
 हस्ते लीलाकमलमलके बालकुन्दानुविद्धम् Me.*
  67
 Ku.*
  6.84.-अवतारः the descent (of Viṣṇu) on the earth for amusement. -आभरणम् an ornament worn for mere pleasure (of no value).

उद्यानम् a pleasure-garden. 

the garden of gods,  Indra's paradise. -कलहः 'sportive quarrel',  a sham or feigned quarrel
 cf.
   प्रणयकलह. -चतुर a.
  sportively charming
 तां वीक्ष्य लीला- चतुरामनङ्गः स्वचापसौन्दर्यमदं मुमोच Ku.*
  1.47. -तनुः a form assumed for mere sport. -दग्ध a.
  burnt without effort. -नटनम्,  -नृत्यम् a sportive dance. -मनुष्यः a sham man,  a man in disguise. -मात्रम् mere sport or play,  child's play,  absence of the least effort. -रतिःf.  diversion,  sport. -वज्रम् an instrument like Indra's thunderbolt. -वापी a pleasure-tank. -शुकः a parrot kept for pleasure. -साध्य a.
  to be effected with ease,  easy of accomplishment.

Apte 1890

English

 लीला [ली-क्विप् लियं लाति ला-क वा Tv.] 1 Play,  sport,  pastime,  diversion,  pleasure,  amusement
 क्लमं ययौ कंदुकलीलयापि या Ku. 5. 19
 oft. used as the first member of comp.
 लीलाकमलं,  लीलाशुकः &c. 
2 Amorous pastime,  wanton,  amorous or playful sport
 उत्सृष्टलीलागतिः R. 7. 7
 4. 22
 5. 70
 क्षुभ्यांति प्रसभमहो विनापि हेतोर्लीलाभिः किमु सति कारणे रमण्यः Śi. 8. 24
 Me. 35
 (लीला in this sense is thus explained by उज्ज्वलमणिः-अप्राप्तवल्लभसमागमनायिकायाः सख्याः पुरोऽत्र निजचित्तविनोदबुद्ध्या । आलापवेशगतिहास्यविलोकनाद्यैः प्राणेश्वरानुकृतिमाकलयंति लीलाम् ॥). 
3 Ease,  facility,  mere sport,  child's play
 लीलया जघान ‘killed with ease’. 
4 Appearance,  semblance,  air,  mien
 यः संयति प्राप्तपिनाकिलीलः R. 6. 72 ‘appearing like Pinākin’. 
5 Beauty,  charm,  grace
 मुहुरवलोकितमंडंनलीला Gīt. 6,  R. 6. 1
 16. 71. 
6 Pretence,  disguise,  dissimulation,  sham
 as,  लीलामनुष्यः,  लीलानटः &c. 
Comp. 
अ (आ) गारः 
रं,  
गृहं,  
वेश्मन् n. a pleasure-house
 R. 8. 95. 
अंग a. having graceful limbs. 
अंचित a. sportively handsome. 
अब्जं,  अंबुजं,  
अरविंदं,  
कमलं,  
तारमसं,  
पद्मं &c. ‘toy-lotus’,  a lotus-flower held in the hand as a plaything
 R. 6. 13
 Me. 65,  Ku. 6. 84. 
अवतारः the descent (of Viṣṇu) on the earth for amusement. 
उद्यानं {1} a pleasure-garden. {2} the garden of gods,  Indra's paradise. 
कलहः ‘sportive quarrel’,  a sham or feigned quarrel
 cf. प्रणयकलह्. 
चतुर a. sportively charming
 Ku. 1. 47. 
नटनं a sportive dance. 
मनुष्यः a sham man,  a man in disguise. 
मात्रं mere sport or play,  child's play,  absence of the least effort. 
रतिः f. diversion,  sport. 
वज्रं an instrument like Indra's thunderbolt. 
वापी a pleasure-tank. 
शुकः a parrot kept for pleasure. 
साध्य a. to be effected with ease,  easy of accomplishment. 

Monier Williams Cologne

English

 लीला f.
  (derivation doubtful) play,  sport,  diversion,  amusement,  pastime,  MBh.
  
 Kāv.
  &c.
  

 mere sport or play,  child's play,  ease or facility in doing anything,  ib.

 mere appearance,  semblance,  pretence,  disguise,  sham,  Kāv.
 
 Kathās.
 
 Pur.
  (ibc.  sportively,  easily,  in sport,  as a mere joke 
 also =
  लीलया ind.
  for mere diversion,  feignedly)

 grace,  charm,  beauty,  elegance,  loveliness,  Kālid.
 
 Kathās.
 
 Rājat.

 (in rhet.) a maiden's playful imitation of her lover,  Daśar.
 
 Sāh.
 
 Pratāp.

 a kind of metre (4 times ¯ ˘ ˘ ¯ ˘ ˘ ¯ ˘ ˘ ¯ ˘ ˘ ¯ ˘ ˘ ¯),  Col.
 

 N.
  of a Yoginī,  HPariś.
 

Monier Williams 1872

English

 लीला लीला,  f. (supposed by some to be a
corruption of क्रीडा
 perhaps connected with rt.
1. लस् or with लेलाय),  play,  sport,  diversion,  amuse-
ment,  pastime
 wanton sport,  amorous pastime
(shown in the imitation of a lover's gait,  manner, 
&c.),  wantonness
 mere sport or play,  mere amuse-
ment,  joking,  frivolity,  child's play,  ease or facility
in doing anything,  (लीलया,  out of sport,  sportively, 
for amusement,  as a mere joke,  with the greatest
ease,  without effort)
 sportive appearance,  semblance, 
dissembling,  dissimulation,  pretence,  disguise,  sham
air,  mien,  manner
 grace,  beauty,  charm,  loveliness
a species of metre,  four times ¯˘˘¯˘˘¯˘˘¯˘˘
¯˘˘¯.
—लीला-कमल,  अम्,  n. a woman's toy-
lotus,  a lotus-flower held in the hand as a plaything.
—लीला-कर,  अस्,  m. a particular metre.
—लीला-
कलह,  अस्,  m. a quarrel or dispute in play,  sham-
fight,  mock-fight.
—लीला-खेल,  अस्,  आ,  अम्,  moving
or sporting playfully,  playful
 (अम्,  आ),  n. f. a kind
of metre,  four times ¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯
—लीलागार (°ला-आग्°) or लीला-गृह or लीला-गेह, 
अम्,  n. a pleasure-house,  place of amusement or sport.
—लीलाङ्ग (°ला-अन्°),  अस्,  ई,  अम्,  having graceful or
playful limbs (said of a bull &c.).
—लीलाचल (°ला-
अच्°),  अस्,  m.,  N. of a district.
—लीला-तनु,  उस्,  f. a
form assumed for mere sport or pleasure.
—लीला-
ताण्डव-पण्डित,  अस्,  आ,  अम्,  skilled in sportive
dances (said of Śiva).
—लीला-तामरस,  अम्,  n. a
lotus-flower held in the hand as a plaything.
—लीला-
दग्ध,  अस्,  आ,  अम्,  burnt to ashes or consumed
without effort.
—लीलाद्रि (°ला-अद्°),  इस्,  m. = लीला-
चल.
—लीला-नटन,  अम्,  n. a sportive dance.
—लीला-पद्म,  अम्,  n. a toy-lotus,  (see लीला-क-
मल।)
—लीला-पर्वत,  अस्,  m.,  N. of a mountain.
—लीलाब्ज (°ला-अब्°),  अम्,  n. = लीला-कमल.
—ली-
लाभरण (°ला-आभ्°),  अम्,  n. a sham ornament (as
a bracelet made of a string of lotuses).
—लीला-
मधु-कर,  अस्,  m.,  N. of a drama.
—लीला-म-
नुष्य,  अस्,  m. a sham man,  man in disguise,  one
not really a man.
—लीला-मय,  अस्,  ई,  अम्,  consisting
of play or amusement,  playful,  sportive,  relating to
play or amusement.
—लीला-मात्रेण,  ind. out of
mere sport,  in mere play,  without the least effort.
—लीला-मानुष-विग्रह,  अस्,  आ,  अम्,  having a
human body merely for amusement,  assuming the
shape of a man for a pretext or pretence
 (अस्),  m.
epithet of Kṛṣṇa.
—लीलाम्बुज (°ला-अम्°),  अम्,  n.
= लीला-कमल.
—लीलायुध (°ला-आय्°),  आस्,  m. pl., 
N. of a people,  (perhaps for नीलायुध।)
—लीला-
रति,  इस्,  f. sportive amusement,  sport,  amusement.
—लीलारविन्द (°ला-अर्°),  अम्,  n. = लीला-कमल।
—लीला-वज्र,  अम्,  n. an implement or instrument
shaped like a thunderbolt.
—लीला-वत्,  आन्,  अती,  अत्, 
possessed of grace or beauty,  graceful,  beautiful, 
charming
 (अती),  f. a beautiful and charming woman, 
a wanton woman
 N. of Durgā
 of the wife of the
Asura Maya
 of a merchant's daughter (in the
Hitopadeśa)
 a kind of metre
 N. of a section of
the Siddhānta-śiromaṇi
 of a well known treatise
on arithmetic,  algebra,  and geometry by Bhāskara
Ācārya
 of an elementary treatise on the Vaiśeṣika
philosophy (= न्याय-ल्°,  q. v.)
 of a work on medi-
cine.
—लीलावतार (°ला-अव्°),  अस्,  m. the descent (of
Viṣṇu on the earth) for his own amusement.
—ली-
लावधूत (°ला-अव्°),  अस्,  आ,  अम्,  gracefully waved
about.
—लीला-वापी,  f. a pleasure-tank or lake.
—लीला-
वेश्मन्,  अ,  n. a pleasure-house
 [cf. लीलागार।]
—लीला-शुक,  अस्,  m. ‘pleasure-parrot, ’ N. of the
poet Vilva-maṅgala.
—लीला-साध्य,  अस्,  आ,  अम्,  to
be effected with ease.
—लीला-स्वात्म-प्रिय,  अस्,  m., 
N. of an author held in esteem by the Tāntrikas or
worshippers of Durgā.
—लीलोद्यान (°ला-उद्°),  अम्, 
n. a pleasure-garden,  pleasure-grounds.

Macdonell

English

 लीला līlā,  f.
  play,  sport,  pastime,  diversion,  🞄amusement
 playful imitation of a 🞄lover
 mere sport,  childʼs play (= action 🞄easily performed)
 mere appearance,  semblance 🞄(—°)
 dissimulation,  disguise,  pretence
 🞄charm,  grace: °— and in.  a-yā,  🞄sportively,  to amuse oneself
 in sport = with 🞄the greatest ease
 for mere appearance,  🞄feignedly: -kamala,  n.
  toy-lotus,  lotus for 🞄playing with
 -kalaha,  m.
  playful or feigned 🞄quarrel
 -khela,  a.
  playfully sportive
 -āgāra,  n.
 ,  -gṛha,  n.
 ,  -geha,  n.
  pleasure house
 🞄-tāmarasa,  n.
  toy-lotus,  lotus for playing 🞄with
 -nṛtya,  n.
  playful dance
 -padma,  🞄n.  lotus for playing with
 -abja,  n.
  id.
 🞄-ābharaṇa,  n.
  sham ornament (e. g. a bracelet 🞄of lotus fibres)
 -manuṣya,  m.
  man in 🞄appearance only,  man in disguise
 -mandira,  n.
  pleasure house
 -ambuja,  n.
  toy-lotus.

Benfey

English

 लीला लीला (akin to लस्),  f.
 
 1. Play, 
sport,  pastime,  Pañc. 161,  15
 लीलया
(instr.),  Sportively,  Pañc. 229,  10
easily,  without any effort,  Pañc. 211, 
12
 Hit. 81,  18.
 2. Amorous or wan-
ton sport,  Pañc. iii. d. 237.
 -- Comp.
 
स-लील,  adj.
  wanton,  sportive. °लम्, 
adv. affectionately,  Kir. 5,  33.

Chandas

Sanskrit

सम-वृत्तम्,  अक्षराणि-
  36,  पादेऽक्षराणि-
  9
मात्राः -  12
सङ्ख्याजातिः - बृहती
मात्रा-विन्यासः
 
द द द द दा दा द दा द
लक्षण-मूलम् -  आनन्दमिश्र-जालक्षेत्रम्

Hindi

किंवदंती (?)

Apte Hindi

Hindi

लीला
स्त्री*
  - ली+क्विप् लियं लाति ला+क वा
"खेल,  क्रीडा,  विनोद,  दिलबहलावा,  आनन्द,  मनोरंजन"

लीला
स्त्री*
  - ली+क्विप् लियं लाति ला+क वा
"प्रीतिविषयक मनोविनोद,  स्वेच्छाचारिता,  रतिक्रीडा,  केलिक्रीडा"

लीला
स्त्री*
  - ली+क्विप् लियं लाति ला+क वा
"आसानी से,  सुविधा,  क्रीडामात्र,  बच्चों का खेल"

लीला
स्त्री*
  - ली+क्विप् लियं लाति ला+क वा
"दर्शन,  आभास,  हावभाव,  छवि"

लीला
स्त्री*
  - ली+क्विप् लियं लाति ला+क वा
"सौन्दर्य,  लावण्य,  लालित्य"

लीला
स्त्री*
  - ली+क्विप् लियं लाति ला+क वा
"बहाना,  छद्मवेश,  ढोंग,  बनावट "

L R Vaidya

English

 lIlA {% f. %} 1. Play,  sport,  pastime,  R.v.70,  K.S.v.19
wanton sport (thus defined by Ujj.- अप्राप्तवल्लभसमागमनायिकायाः सख्याः पुरोत्र निजचित्तविनोदबुद्ध्या । आलापवेशगतिहास्यविलोकनाद्यैः प्राणेश्वरानुकृतिमाकलयंति लीलाम्),  क्षुभ्यंति प्रसभमहो विनापि हेतोर्लीलाभिः किमु सति कारणे रमण्यः Sis.viii.24,  Bhartr.i.2
facility in doing anything
mien,  manner
grace,  charm,  मरुतामपश्यदाकृष्टलीलान्नरलोकपालान् R.vi.1,  Megh.i.35,  R.xvi.71
pretence,  disguise,  sham.

Bopp

Latin

 लीला f.
1) ludus,  praesertim feminarum amore captarum.
MEGH. 36. 66. SRINGARA-T. 1. 8. 9.
2) derisus. R. Schl.
I. 62. 13.

Lanman

English

 līlā,  f.
	—1. play
	—2. (like Eng. child's
play) action that can be done without
serious effort
 līlayā,  without any
trouble.

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 लीला °N. eines Arztes,  Prabandh. 134,  3 v.u.

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  लीला
noun
 
चतुर्विंशत्या मात्राभिः युक्तः मात्रिकः छन्दोविशेषः।
 "लीलायां सप्तमे सप्तमे सप्तमे तथा तृतीये स्थाने विरामेण आहत्य चतुर्विंशतिः मात्राः भवन्ति।"

Synonyms:
  लीला
noun
 
वर्णवृत्तविशेषः।
 "लीलायां प्रत्येकस्मिन् चरणे क्रमेण भगणः नगणः गुरुश्च भवति।"

Synonyms:
  लीला
noun
 
मात्रिकः छन्दोविशेषः।
 "लीलायाः प्रत्येकस्मिन् चरणे द्वादश मात्राः सन्ति।"

Synonyms:
  केली,  लीला
noun
 
मनोविनोदनार्थे कार्यम्
 "राधमाधवयोर्जयति यमुनाकूले रहः केलयः [अमरुशतकम् 7]"

Synonyms:
  लीला
noun
 
येन विनोदनं भवति।
 "बालकृष्णस्य लीलां दृष्ट्वा यशोदा नन्दति स्म।"

Synonyms:
  लीला,  अलायासः,  निरायासः,  सुकरः,  सुसाध्यः,  अकष्टः,  सुखसाध्यः,  सुगमः,  अकठिनः,  अविषमः,  सुलभः,  निःशल्योर्थः,  अक्लेशः,  सुकरम्,  अयत्नतः,  सौकर्येण,  दुःखं विना,  क्लेषं विना,  सुसहः,  हेलया
noun
 
सुखेन यत् कर्तुम् शक्यते।
 "श्रीकृष्णेन गोवर्धनपर्वतः लीलया उत्थापितः।"

Synonyms:
  लीला
noun
 
देवतानां चरित्रस्य नाट्यरुपेण कृतः अभिनयः।
 "रामनवम्याः दिने ग्रामे रामस्य लीला आयोजिता।"

Synonyms:
  क्रीडा,  खेला,  केलिः,  लीला,  नर्म,  कूर्दनम्
noun
 
मनोरञ्जनात्मिका शरीरव्यापारादिक्रिया।
 "क्रीडायां जयपराजयौ स्तः एव।"

Sanskrit Tibetan

Tibetan

ku re
१) केलि २) क्रीडा ३) क्षेपक ४) खेला ५) धमली ६) लीला ७) हास्य

gying bag
लीला

gyings pa
१) लीला २) विभ्रम

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
स्वगुणेनोपमानेन मनोज्ञादिपदेन च ॥ ५०५ ॥
विशेषिताङ्गकर्मा स्त्री यथा तरललोचना ।
अलसेक्षणा मृगाक्षी मत्तेभगमनापि च ॥ ५०६ ॥
वामाक्षी सुस्मितास्याः स्वं मानलीलास्मरादयः ।
लीला विलासो विच्छित्तिर्विव्वोकः किलकिञ्चितम् ॥ ५०७ ॥
मोट्टायितं कुट्टमितं ललितं विहृतं तथा ।
विभ्रमश्चेत्यलंकाराः स्त्रीणां स्वाभाविका दश ॥ ५०८ ॥
-wordlist-
 
तरललोचना (स्त्री),  अलसेक्षणा (स्त्री),  मृगाक्षी (स्त्री),  मत्तेभगमना (स्त्री),  वामाक्षी (स्त्री),  सुस्मिता (स्त्री),  मानिनी (स्त्री),  लीलावती (स्त्री),  स्मरवती (स्त्री),  स्वाभाविकालङ्कार (पुं),  लीला (स्त्री),  विलास (पुं),  विच्छित्ति (स्त्री),  विब्बोक (पुं),  किलकिञ्चित (क्ली),  मोट्टायित (क्ली),  कुट्टमित (क्ली),  ललित (क्ली),  विहृत (क्ली),  विभ्रम (पुं)

--source--
 
केलिर्द्रवः परीहासः क्रीडा लीला च नर्म च ॥ ५५५ ॥
देवनं कूर्दनं खेला ललनं वर्करोऽपि च ।
-wordlist-
 
केलि (पुंस्त्री),  द्रव (पुं),  परीहास (पुं),  क्रीडा (स्त्री),  लीला (स्त्री),  नर्मन् (क्ली),  देवन (क्ली),  कूर्दन (क्ली),  खेला (स्त्री),  ललन (क्ली),  वर्कर (पुं)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

हेला
हेला,  विलास,  बिब्बोक,  लीला,  ललित,  विभ्रम,  हाव,  स्त्री_शृङ्गारचेष्टाः
हेलाविलासविब्बोकलीलाललितविभ्रमाः ।
स्त्रीणां शृङ्गारचेष्टाः स्युर्हावपर्यायवाचकाः ॥ ८९ ॥
verse 1.1.1.89
page 0011

Tamil

லீலா : விளையாட்டு,  கேளிக்கை,  மகிழ்ச்சி,  காதல் விளையாட்டு,  அழகு,  தோற்றம்.

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 लीला,  स्त्री,
   (लयनमिति । ली + सम्पदादित्वात्क्विप् । लियं लातीति । ला + कः ।) केलिः ।विलासः । शृङ्गारभावचेष्टा । इति मेदिनी ।ले,  ४७ ॥
 खेला । इति विश्वः ॥
 (यथा,  भाग-वते । १ । १ । १८ ।“अथाख्याहि हरेर्धीमन्नवतारकथाः शुभाः ।लीलाविदधतः स्वैरमीश्वरस्यात्ममायया ॥
”)अलब्धप्रियसमागमया स्वचित्तविनोदनार्थंप्रियस्य या वेशगतिदृष्टिहसितभणितैरनुकृतिःक्रियते सा लीला । तथा च ।“अप्राप्तवल्लभसमागमनायिकायाःसख्याः पुरोऽत्र निजचित्तविनोदबुद्ध्या ।आलापवेशगतिहास्यविलोकनाद्यैःप्राणेश्वरानुकृतिमाकथयन्ति लीलाम् ॥
” इति ।प्रियानुकरणं लोला । यथा तेनोदितं वदतियाति तथा तथासावित्यादीत्यन्योऽपि । ली ङय ओ श्लिषि नाम्नीति लक् लीला । इत्यमर-टीकायां भरतः ॥
 * ॥
 सा प्रकटाप्रकटभेदेनद्बिविधा यथा,  --“प्रकटाप्रकटा चेति लीला सेयं द्विधोच्यते ।”इति पद्मपुराणम् ॥
तथा हि ।“सदानन्तैः प्रकाशैः स्वैर्लीलाभिश्च स दीव्यति ।तत्रैकेन प्रकाशेन कदाचिज्जगदन्तरे ॥
सहैव स्वपरीवारैर्ज्जन्मादि कुरुते हरिः ।कृष्णभावानुसारेण लीलाख्या शक्तिरेव सा ॥
तेषां परिकराणाञ्च तं तं भावं विभावयेत् ।प्रपञ्चगोचरत्वेन सा लीला प्रकटा स्मृता ॥
अन्यास्त्वप्रकटा भान्ति तादृश्यस्तदगोचराः ।तत्र प्रकटलीलायामेव स्यातां गमागमौ ॥
गोकुले मथुरायाञ्च द्वारकायाञ्च शार्ङ्गिणः ।यास्तत्र तत्राप्रकटास्तत्र तत्रैव सन्ति ताः ॥
”इति श्रीभागवतामृतम् ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 लीला स्त्री ली--क्विप् लियं लाति ला--क । १ केलौ,  २ विलामे३ शृङ्गारादिजातचेष्टायाम् मेदि० । “अप्राप्तवल्लमसमा-गमनायिकायाः,  सख्याःपुरोऽत्र निजचित्तविनोदबुद्ध्या, आलापवेशगतिहास्यविलोकनाद्यैः प्राणेश्वरानुकृतिमाक-लयन्ति लीलाम्” उज्ज्वलमण्युक्ते ४ प्रियानुकरणे च ।

Capeller

German

 लीला f.
  Spiel,  Scherz,  Schein,  Verstellung, 
Anmut,  Reiz. °— u. Instr. im Spiel, 
zum Scherz,  zum Schein. 

Burnouf

French

 लीला लीला f.
  amusement,  jeu,  passetemps
		 volupté
jeu d'une femme amoureuse qui trompe le temps en simulant les
manières et le langage de son amant absent.
		 Qqf.  moquerie.
		 Gr.
λιλαίομαι.
लिलोद्यान n.
  (उद्यान) bosquet,  jardin. 

Stchoupak

French

 लीला-
 f.
  jeu,  sport 
 not. jeux de l'amour 
 plaisanterie 
 grâce, 
charme 
 facilité à faire telle ch. 
 pure apparence,  semblance,  prétexte 
-आया en pure plaisanterie,  par feinte 
 -वती- f.
  belle femme 
 n.
  de
diverses femmes.
°कमल- nt. lotus (qu'on tient en mains) pour jouer.
°कलह- m.
  querelle pour jouer.
°खेल- a. qui s'amuse gracieusement.
°गृह- °गेह- nt. maison de jeux.
°चतुर- a. aimable dans ses jeux.
°तनु- f.
  forme qu'on assume par jeu.
°ताम-रस- nt. = °कमल-।
°दग्ध- a. v. consumé sans effort.
°नटन- nt. danse simulée 
 °नृत्य- id.
°पद्म- nt. = °कमल-।
°पर्वत- m.
  n.
  d'une montagne.
°मनुष्य- m.
  simulacre d'être humain. 
°मन्दिर- nt. maison de jeux.
°रति- f.
  plaisirs du jeu.
°वज्र- nt. objet qui a l'aspect d'un foudre.
°वापी- f.
  étang de plaisance.
°साध्य- a. réalisable sans peine.
लीलागार- nt. maison de jeux.
लीलाभरण- nt. ornement dont on se pare par jeu (sans valeur).
लीलाम्बुज- लीलारविन्द- nt. = °कमल-।
लीलावतार- m.
  descente de Viṣṇu pour son propre plaisir.
लीलावधूत- a. v. gracieusement agité.
लीलोद्यान- nt. jardin de plaisance.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.