| YouTube Channel

लिह् (lih)

 
शब्दसागरः
English
लिह् r. 2nd cl. (लेढि लीढे Desid, लिलिक्षति-ते) To taste, to taste with
tongue, to lick, to sip. With अव, To chew, to lick. With आ, 1. To
lick.
2. To pierce.
3. To wound. With उद्, To polish.
Capeller Eng
English
1 लिह् लेढि लीढे लिहति
pp.
लीढ lick, lick up,
lick at (loc. ), lick away
i.e.
destroy.
C.
लेह॑यति cause to lick.
I.
लेलिह्यते etc. (pp. लेलिहान) lick frequently, play with the tongue.
अव, आ, उद् lick, touch (with mouth or beak). उप
M.
enjoy by
licking. निस् lick off, sip. परि lick at (acc. )
I.
lick frequently.
वि the same. सम् & परिसम् lick at, enjoy. Cf. आलीढ, उल्लीढ.
2 लिह् (—°) licking.
Yates
English
लिह् (ल) लढि, लीढ 2.
c. To lick.
Spoken Sanskrit
English
लिह् - lih -
adj.
- perceiving
लिह् - lih -
adj.
- licking
लिह् - lih -
m.
- mild wind
लेढि { लिह् } - leDhi { lih } - verb - lick at
लेढि { लिह् } - leDhi { lih } - verb - taste
लेढि { लिह् } - leDhi { lih } - verb - sip
लेढि { लिह् } - leDhi { lih } - verb - lick
लेढि { लिह् } - leDhi { lih } - verb - lap
लीढे { लिह् } - lIDhe { lih } - verb - lick at
लीढे { लिह् } - lIDhe { lih } - verb - taste
लीढे { लिह् } - lIDhe { lih } - verb - sip
लीढे { लिह् } - lIDhe { lih } - verb - lick
लीढे { लिह् } - lIDhe { lih } - verb - lap
लिढे { लिह् } - liDhe { lih } - verb 2 Atm - lick up
आलिहति { आ- लिह् } - Alihati { A- lih } - verb 1 - lick off
लेलेढि { लिह् } - leleDhi { lih } - verb Intens. - lick frequently or constantly
लेलेढि { लिह् } - leleDhi { lih } - verb Intens. - play with the tongue
अवलेढि { अव- लिह् } - avaleDhi { ava- lih } - verb 2, 4 - lick off
अवलीढि { अव- लिह् } - avalIDhi { ava- lih } - verb 2 - lick out
लेहयति { लिह् } - lehayati { lih } - verb caus. - apply as an electuary
लेहयति { लिह् } - lehayati { lih } - verb caus. - cause to lick
संलेढि { सम्- लिह् } - saMleDhi { sam- lih } - verb 2 - lick out
लेलिह्यति { लिह् } - lelihyati { lih } - verb Intens. - lick frequently or constantly
लेलिह्यति { लिह् } - lelihyati { lih } - verb Intens. - play with the tongue
लिलिक्षते { लिह् } - lilikSate { lih } - verb Desid. - wish to taste or sip
लिलिक्षति { लिह् } - lilikSati { lih } - verb Desid. - wish to taste or sip
परलेढि { पर- लिह् } - paraleDhi { para- lih } - verb 2 - lick out
Apte
English
लिह् [lih], 2
U.
(लेढि, लीढे, लिलेह-लिलिहे, अलिक्षत्-त, अलीढ, लेक्ष्यति-ते, लेढुम्, लीढ,
desid.
लिलिक्षति-ते)
To lick
कपाले मार्जारः पय इति कराँल्लेढि शशिनः K.
P.*
19
Bv.*
1.99
Ki.*
5. 38
Śi.*
12.4.
To lick up, taste, sip, lap
लिलिहु- र्बहुधा सुधाकरम्
N.*
2.99
लिलिहे स्वरुचा पताकया निशि जिह्वानिभया सुधाकरम् 1.
Apte 1890
English
लिह् {c2c} U. (लोढि, लीढे, लिलेह-लिलिहे, अलिक्षत्-त, अलीढ, लेक्ष्यति-ते, लेढुं, लीढ, desid. लिलिक्षति-ते) 1 To lick
कपाले मार्जारः पय इति कराँल्लेढि शशिनः K. P. 19
Bv. 1. 99
Ki. 5. 38
Śi. 12. 40.
2 To lick up, taste, sip, lap
N. 2. 99, 100.
Monier Williams Cologne
English
1. लिह् (later form of रिह्)
cl.
2. Ā.
P.
(Dhātup. xxiv, 6) लेढि, लीढे (ep. also लिहति
pf. लिलेह, लिलिहे
Gr.
fut. लेढा, लेक्ष्यति, °ते, ib.
aor.
अलिक्षत्, अलिक्षत and अलीढ, ib.
inf.
लेढुम्, ib.
ind.
p.
लीढ्वा, ib.)
to lick, lap, lick at (loc. ), taste, sip, take any food by licking or lapping,
Br.
&c.
&c.
to lick up
=
destroy (said of an arrow),
Daś.
Caus.
लेह॑यति (aor. अलीलिहत्), to cause to lick,
Br.
Suśr.
to apply as an electuary,
Car.
:
Desid.
लिलिक्षति, °ते
Gr.
:
Intens.
लेलिह्यति, लेलेढि (p. लेलिहत्, °ह्यत्, °ह्यमन or °हान, q.v.), to lick frequently or constantly, play with the tongue,
MBh.
R.
&c.
लिह् [cf. Gk. λείχω
Lat.
lingo
Slav.
ližati
Lith.
lë́żti
Germ.
lëcchôn, lecken
Angl.Sax. liccian
Eng.
lick.]
perceiving (नयनयोः ‘in the eyes’),
Sāh.
लिह्
m.
mild wind,
L.
Monier Williams 1872
English
लिह् 1. लिह् (a later form of rt. रिह्), cl.
2. P. A. लेढि, लीढे (2nd sing. P. ले-
क्षि, 2nd and 3rd du. लीढस्), Impf. P. अलेट् or
अलेड् (2nd sing. अलेट्, 2nd du. अलीढम्), Impv. P.
लेढु (2nd sing. लीढि), लिलेह, लिलिहे, लेक्ष्यति,
-ते, अलिक्षत्, अलिक्षत or अलीढ, लेढुम्, to
lick
to lick up
to taste, sip, lap, take any food by
licking or lapping: Pass. लिह्यते, Aor. अलेहि, to be
licked, &c.: Caus. लेहयति, -यितुम्, Aor. अलीलिहत्,
to cause to lick: Desid. लिलिक्षति, -ते: Intens.
लेलिह्यते, लेलेढि, to lick frequently, be constantly
licking, play with the tongue, dart out the tongue
[cf. Gr. λείχ-ω, λιχ-μά-ω, λιχ-μά-ζ-ω, λιχ-ανό-ς,
λίχ-νο-ς
Lat. li-n-g-o, lig-uri-o, pol-lex
Goth.
bi-laigô-n
Old Germ. lecchôn
Angl. Sax. liccian
Slav. liz-a-ti
Lith. lez-iu, liz-u-s
Hib. lighim,
im-lighim, ‘I lick.’]
2. लिह्, ट्, ट्, ट्, licking, licking up, tasting.
Macdonell
English
लिह् LIH [later form of rih], Ⅱ. leḍhi, līḍhe, lick, lap
lick at (lc.)
🞄lick up, destroy (arrow): pp. līḍha, licked
🞄— up, destroyed
cs. P. lehaya, cause to lick
🞄intv. lelihya, lelih, lick repeatedly. ava, 🞄lick
touch with the mouth: pp. licked
🞄touched. ā, lick, lap: pp. licked
possessed 🞄by (in. )
polished (v. r. ullīḍha). ud, lick: 🞄pp. ullīḍha, polished. upa, Ā. lick, enjoy by 🞄licking. ni, pp. licked up = seized or overpowered 🞄by (—°, sleep). pari, lick
intv. 🞄lick continually. prati, cs. cause to lick at 🞄(2 ac.). vi, lick, up
intv. lick continually. 🞄sam, lick
enjoy.
लिह् lih,
a.
(—°) licking
reading (in the 🞄eyes): -a,
a.
(only —°) licking, touching.
Benfey
English
लिह् लिह्, ii. 2, Par. Ātm. To lick,
Hit. i. d. 112, M.M. Ptcple. of the
pf. pass. लीढ।
1. Licked, Kir. 5, 38.
2. Eaten. Ptcple. of the fut. pass.
लेह्य, To be licked, Pañc. 61, 12.
n.
Food, Ragh. 5, 73. Frequent. लेलिह्,
लेलिह्य, To lick repeatedly, MBh. 3,
10394. लेलिह्, Ātm. , Chr. 39, 5. Ptcple.
of the pres. Ātm. लेलिहान,
n.
1. A
snake.
2. A name of Śiva. -- With
the prep. अव अव,
1. To lick here
and there (figurat.), Lass. 2. ed. 79, 79.
2. To lick up or off
to eat, Śāk. d. 7.
3. To touch with the tongue, Man. 4,
203. अवलीढ, Devoured, destroyed,
Kirātārj. 13, 11. Frequent. To lick re-
peatedly, MBh. 1, 1181. -- With आ,
To lick, to touch, Ragh. 10, 46. आलिढ,
1. Eaten.
2. Polished, Bhartṛ. 2, 36.
n.
An attitude in shooting, the right knee
advanced, the left leg retracted, Ku-
māras. 3, 70. -- With प्रत्या प्रति-आ-प्र-
त्यालीढ, Eaten.
n.
An attitude in
shooting, etc. = आलीढ,
n.
-- With परि
परि, To lick, to enjoy, Rām. 2, 61, 16.
Frequent. To lick repeatedly, Pañc.
55, 7 (see my transl.
n.
257). -- With
सम् सम्, To lick, MBh. 3, 10653. --
With परिसम् परि-सम्, To lick,
MBh. 3, 11500. -- Cf. λείχω, λιχανος, λειχήν
Lat. lingere, pol-lex
Goth.
bi-laigôn
A.S. liccian.
ऽलिह् -लिह्, latter part of comp. words,
Licking.
--
Comp.
रसना-,
m.
a dog.
Apte Hindi
Hindi
लिह्
"अदा* उभ* , , , इच्छा* , " - -
चाटना
लिह्
"अदा* उभ* , , , इच्छा* , " - -
"चाट जाना, चखना, घूंट-घूंट से पीना, लप-लप करके पीना"
L R Vaidya
English
lih {% vt. 2U (pp. लीढ
pres. लेढि, लीढे
desid. लिलिक्षति-ते) %} 1. To lick, लेढि जिग्रति संक्षिप्य करोत्युन्नतमासनम् Bh.V.i.99, Kir.v.38
2. to taste, to sip.With अव-, to lick, to chew, दर्भैरर्धावलीढैः Sak.i.With आ-, 1. to lick
2. to pierce, to wound, सेनान्यमालीढमिवासुरास्त्रैः R.ii.37.With उद्-, to polish, मणिः शाणोल्लीढः Bhartr.ii.44.
Bopp
Latin
लिह् 2. P. A. lingere, lambere (लेढि, लीढे v. gr. 102.).
HIT. 28. 13.: अस्थि निर्दशनः श्वे ऽव जिह्वया ले-
ढि. -- Intens. लेलिह्, लेलिह्य. MAH. 3. 10394.: लेलि-
हज्जिह्वया
A. 10. 43.: लेलिहानैर् महानागैः
BH. 11.
30.: लेलिह्यसे…लोकान् समग्रान् वदनैर् ज्वल-
द्भिः. -- In dial. Vêd. रिह् pro लिह्, RIGV. 22. 14.: पयो
विप्रा रिहन्ति. (Cf. gr. ΛΙΧ, λείχω, λίχνος, λιχανός
hib. lighim, im-lighim «I lick»
lat. lingo
goth.
laigô lingo = Caus. लेहयामि, v. gr. comp. 109^a). 6.
lith. laiźau lingo, liếźuwis lingua
slav. ob-liζ-a-ti lin-
gere.)
c. अव i. q. simpl. DR. 6. 21.: पुरा सोमो ऽध्वरगो ऽवलि-
ह्यते शुना
MAH. 1. 667.
c. id. RAGH. 2. 37.: सेनान्यम् आलीढम् इवा ऽसुरा-
स्त्रैः.
c. परि circumlambere, part. pass. परिलीढ. R. Schl. II.
61. 16.
c. सम् i. q. simpl. MAH. 3. 10653.
c. सम् praef. परि circumlambere. MAH. 3. 11500.: भीमः
सृक्कणी परिसंलिहन्.
Kridanta Forms
Sanskrit
लिह् (लि॒हँ॑ आस्वादने - अदादिः - अनिट्)
ल्युट् = लेहनम्
अनीयर् = लेहनीयः - लेहनीया
ण्वुल् = लेहकः - लेहिका
तुमुँन् = लेढुम्
तव्य = लेढव्यः - लेढव्या
तृच् = लेढा - लेढ्री
क्त्वा = लीढ्वा
ल्यप् = प्रलिह्य
क्तवतुँ = लीढवान् - लीढवती
क्त = लीढः - लीढा
शतृँ = लिहन् - लिहती
शानच् = लिहानः - लिहाना
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
लिह्
मूलधातुः:
लिह
धात्वर्थः:
आस्वादने
गणः:
अदादिः
कर्मकत्वं:
सकर्मकः
इट्त्वं:
अनिट्
उपग्रहः:
उभयपदी
रूपम्:
लेढि-लीढे
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
1. लिह् mit अव, अवलीढ (vom Feuer) beleckt = °verbrannt, Kir. XIII, 11. Mit नि, °निलीढ aufgeleckt, so v.a. ergriffen —, übermannt von (Schlaf), Daśak. 5, 15.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
लिह्
verb
जिह्वया वस्तुस्पर्शनानुकूलव्यापारः।
"श्वा तस्य स्वामिनः हस्तं लिह्यति।"
Capeller
German
1. लिह्, लेढि, लीढे, लिहति lecken, belecken,
schlürfen, genießen
p. p. लीढ
beleckt, weggeleckt, vertilgt. Caus.
लेय॑ति lecken lassen. Instens लेलिहते,
°ति, Partic. लेलिहान beständig lecken,
zügeln. अव belecken, mit dem Munde
berühren
p. p. अवलीढ beleckt, berührt.
dass.
p. p. आलीढ beleckt (auch
übertr.), ergriffen, verzehrt von (—°).
वि u. सम् lecken, belecken.
Burnouf
French
*लिह् लिह्। लेह्मि, लिहे 2 [लेक्षि, लेढि,
etc.] qqf. लिहामि 1
p. लिलेह, लिलिहे
f1.
लेढास्मि
f2. लेक्ष्यामि, लेक्ष्ये
a1. अलिक्षम्, अलिक्षि
[3p. अलीढ]
pp. लीढ। Lécher. Gr.
λείχω
lat. lingo
goth. laigô
fr. lécher
ang. lick
etc.
Stchoupak
French
लिह्-
{%leḍhi līḍhe lihati
lihyate lelihatlelihāna- %} लेलिह्यते
{%lehayati
līḍha- %} -- lécher, goûter en léchant
détruire en léchant.
(fig.
int. lécher (dit not. des flammes)
a. v. léché, consumé, détruit.
लिह्-
ag. ifc. (nom. 2 लिट्) qui lèche.