| YouTube Channel

लिलक्षयिषिता-त्री (lilakSayiSitA-trI)

 
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“लक्ष दर्शनाङ्कनयोः”@} 2 3 मैत्रेयरक्षितमतेनास्य धातोः स्वरितेत्त्वं इति पुरुषकारोपात्त 4 वचनाज्ज्ञायते।
पदमञ्जर्यामपि ‘एष विधिर्न चुरादिण्यन्तात् स्यादिति कश्चन निश्चिनुते स्म।
आप्तवचोऽत्र किञ्चन दृष्टं लक्षयतेः स्वरितेत्त्वमनार्षम्।।’ 5 इति पारायणग्रन्थस्थश्लोकोदाहरणप्रदर्शनपुरस्सरं साधितम्।]] ‘अङ्कनम् = चिह्नम्’ इति क्षीरस्वामी।
‘आलोचनार्थाण्णिचि लक्षयेत, स्याल्लक्षयेल्लक्षयतेऽङ्कनार्थात्।।’ 6 इति देवः।
लक्षकः-क्षिका, लिलक्षयिषकः-षिका
लक्षयिता-त्री लिलक्षयिषिता-त्री
इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि चौरादिकपक्षयतिवत् 7 ज्ञेयानि।
ल्युटि-लक्षणम् 8 यति-लक्ष्यम्, लाक्षणिकः, 9 लक्ष्मीः, 10 लक्ष्मणः इमानि रूपाणि अस्य धातोः इति विशेषः।
ल्यपि-उपलक्ष्य।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
(१४४६)
02
=>
(१०-चुरादिः-१५३८। सक। सेट्। उभ।)
03
=>
[[[अ]
04
=>
(दैवे-श्लो। १८२)
05
=>
(१-३-७४)
06
=>
(श्लो। १८२)
07
=>
(९५६)
08
=>
[[१। लक्ष्यतेऽनेनेति लक्षणम्। रेखा, तिलकाद्यङ्कनम्, व्याकरणादिशास्त्रं च।]]
09
=>
[[२। ‘लक्षेर्मुट् च’ (द। उ। १-८४) इति ईप्रत्ययो मुडागमश्च।]]
10
=>
[[३। ‘लक्ष्म्या अच्च’ (ग। सू। ५-२-१००) इति मत्वर्थीये नकारप्रत्यये णत्वे ईकारस्य चाकारे लक्ष्मणः इति रूपम्। लक्ष्मणः = रामस्यानुजः।]]
1 {@“लक्ष आलोचने”@} 2 आकुस्मीयः।
‘आलोचनार्थाण्णिचि लक्षयेत, स्याल्लक्षयेत् लक्षयतेऽङ्कनार्थात्।।’ 3 इति देवः।
लक्षकः-क्षिका, लिलक्षयिषकः-षिका, लक्षयिता-त्री, लिलक्षयिषिता-त्री
इत्यादीनि सर्वाणि रूपाणि चौरादिकपक्षयतिवत् 4 ज्ञेयानि।
तुमुनि-लक्षयितुम् 5।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
(१४४७)
02
=>
(१०-चुरादिः-१६९७। सक। सेट्। आत्म।)
03
=>
(श्लो। १८२)
04
=>
(९५६)
05
=>
[[आ। ‘… नो खल्वशाम्यमिह लक्षयितुं क्षमाः स्मः।।’ धा। का। ३। ३५।]]