| YouTube Channel

लावण्य (lAvaNya)

 
शब्दसागरः
English
लावण्य
n.
(-ण्यं)
1. Saltness, the taste or property of salt.
2. Beauty,
loveliness.
E.
लवण salt, and ष्यञ्
aff.
Capeller Eng
English
लावण्य
n.
saltness
charm, beauty.
Yates
English
लावण्य (ण्यं) 1.
n.
Saltness
loveliness.
Spoken Sanskrit
English
लावण्य lAvaNya
n.
grace
लावण्य lAvaNya
n.
comeliness
लावण्य lAvaNya
n.
beauty
लावण्य lAvaNya
n.
saltness
लावण्य lAvaNya
n.
loveliness
लावण्य lAvaNya
n.
taste or property of salt
लावण्य lAvaNya
n.
charm
Wilson
English
लावण्य
n.
(-ण्यं)
1 Saltness, the taste or property of salt.
2 Beauty, loveliness.
E.
लवण salt, and यञ्
aff.
Apte
English
लावण्यम् [lāvaṇyam], [लवणस्य भावः ष्यञ्]
Saltness.
Beauty, loveliness, charm
तथापि तस्या लावण्यं रेखया किंचिदन्वितम्
Ś.*
6.13
7.18
(लावण्य is thus defined in Śabdak.: मुक्ताफलेषु छायायास्तरलत्वमिवान्तरा प्रतिभाति यदङ्गेषु तल्लावण्यमिहोच्यते ॥). Shri Kshitishachandra points out in his Mañjūṣā that the word does not seem to have any connection with लवण (salt). The word रामण्यक (= beauty) occurs in the Rāmāyaṇa (वनरामण्यकं यत्र जलरामण्यकं तथा Araṇyakāṇḍa 25.5). 'रलयोरभेद इति न्यायेन सन्निहितयोरनुनासिकयो रेकस्य विषमीकरणप्रक्रियया चाननुनासिकीकरणेन लावण्यमिति निष्पन्न- मिति प्रतिभाति' ।' Amaruśataka gives a verse containing a pun on the word लावण्य (saltness, loveliness): पीता यतः- प्रभृति कामपिपासितेन तस्या मयाधररसः प्रचुरः प्रियायाः तृष्णा तदा प्रभृति मे द्विगुणत्वमेति लावण्यमस्ति बहु तत्र किमत्र चित्रम्
Comp.
-अर्जितम् the private property of a married woman given to her at her marriage by her father or mother-in-law. -कलित
a.
endowed with beauty. -लक्ष्मीः great beauty.
Apte 1890
English
लावण्यं [लवणस्य भावः ष्यञ्] 1 Saltness.
2 Beauty, loveliness, charm
तथापि तस्या लावण्यं रेखया किंचिदन्वितं Ś. 6. 13
7. 18
(लावण्य is thus defined in Śabdak:
मुक्ताफलेषु छायायास्तरलत्वमिवांतरा प्रतिभाति यदंगेषु तल्लावण्यमिहोच्यते ॥).
Comp.
अर्जितं the private property of a married woman given to her at her marriage by her father or mother-in-law.
Monier Williams Cologne
English
लावण्य
n.
(ifc. f(आ). ) saltness, the taste or property of salt,
Amar.
beauty, loveliness, charm,
Inscr.
Kāv.
Kathās.
&c.
Monier Williams 1872
English
लावण्य, अम्, n. saltness, the taste or property of
salt
beauty, loveliness, charm.
—लावण्य-कलित,
अस्, आ, अम्, endowed with beauty.
—लावण्य-मञ्-
जरी, f., N. of a woman.
—लावण्य-मय, अस्, ई,
अम्, full of taste, full of loveliness or beauty, lovely,
beautiful, handsome.
—लावण्य-वत्, आन्, अती, अत्,
possessed of beauty or grace, beautiful, lovely
(अती),
f., N. of various women.
—लावण्य-श्री, ईस्, f.
‘wealth of beauty, great beauty.
—लावण्यार्जित
(°य-अर्°), अस्, आ, अम्, obtained through beauty
(अम्), n. the private property of a married woman
(consisting of that which has been presented to her
at her marriage as a token of respect or kindness or
by her father or mother-in-law).
Macdonell
English
लावण्य lāvaṇ-ya,
n.
saltness
loveliness, 🞄beauty, charm: -mañjarī,
f.
N.
-maya,
a.
🞄(ī)consisting entirely of beauty
lovely, beautiful, 🞄charming
-vat,
a.
lovely, beautiful: 🞄-ī,
f.
N.
-śeṣa,
a.
of whom beauty only is 🞄left (-tā,
f.
abst. ɴ.)
-arjita, pp. acquired 🞄by beauty: a term applied to the private 🞄property given to a woman on her marriage 🞄by her parents-in-law.
Benfey
English
लावण्य लावण्य, i. e. लवण + य,
n.
1. Saltness.
2. Loveliness, charm, Hit.
i. d. 136, M.M.
beauty, Lass. 2. ed. 19, 3.
Apte Hindi
Hindi
लावण्यम्
नपुं*
- लवण+ष्यञ्
नमकीनपना
लावण्यम्
नपुं*
- लवण+ष्यञ्
"सौन्दर्य, सलोनापन, मनोहरता"
L R Vaidya
English
lAvaRya {% a. %} 1. Saltness
2. beauty, loveliness, charm, पुपोष लावण्यमयान् विशेषान् K.S.i.25, vii.18, (मुक्ताफलेषु छायायास्तरलत्वामिवांतरा प्रतिभात यदंगेषु तल्लावण्यमिहोच्यते).
Bopp
Latin
लावण्य n. (a लवण sal s. य)
1) salsitudo.
2) pulchritu-
do, venustas. HIT. 31. 20. 63. 15.
Sanskrit Tibetan
Tibetan
sgeg pa
१) रम २) लाडित ३) लावण्य ४) लासिन् ५) लास्य ६) लास्या ७) विलास ८) शृंगार
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
लावण्यं,
क्ली,
(लवण + ष्यञ् ।) लवणत्वम् ।लवणस्य भाव इत्यर्थे ष्ण्यप्रत्ययेन निष्पन्नम् ।(लवणा त्विट् विद्यते यस्येति लवणः अर्श-आदिभ्योऽच् तस्य भावः दृढादित्वात्ष्यञ् यद्बा, लवणा त्विट् सैव चतुर्वर्णादि-त्वात् स्वार्थे ष्यञ् ।) सौन्दर्य्यविशेषः तस्यलक्षणं यथा, --“मुक्ताफलेषु च्छायायास्तरलत्वमिवान्तरा ।प्रतिभाति यदङ्गेषु तल्लावण्यमिहोच्यते
”इत्युज्ज्वलनीलमणिः
तथा हि ।“नीतिर्भूमिभुजां नतिर्गुणवतां ह्नीरङ्गनानांधृति-र्दम्पत्योः शिशवो गृहस्य कविता बुद्धेः प्रसादोगिराम् ।लावण्यं वपुषः स्मृतिस्तु मनसा शान्तिर्द्विजस्यक्षमाशक्तस्य द्रविणं गृहाश्रमवतां स्वास्थ्यं सतांमण्डनम्
”इति नवरत्नान्तर्गतामरसिंहः
(शीलनैपुण्यादि अस्य प्रमाणं लावण्यार्जित-शब्दे द्रष्टव्यम्
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
लावण्य
न०
लबणस्य भावः ष्यञ् लवणत्वे “मुक्ताफलेषछायायास्तरलत्वमिवान्तरा प्रतिभाति यदङ्गेषु तल्लाव-ण्यमिहोच्यते” उज्ज्वलम स्युक्ते देहसौन्दर्य्यभेदे
Capeller
German
लावण्य Salzigkeit, Reiz, Schönheit.
लावण्य
n.
Stchoupak
French
लावण्य-
nt. goût du sel
charme, grâce
-मय- -ई- a. fait de
beauté
charmant
-वती-
f.
n.
de femme.
°मञ्जरी-
f.
n.
de femme.
°लक्ष्मी-
f.
éclat de beauté.
°शेष- a. qui n'a plus que sa beauté.