लाघव (lAghava)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 लाघव n.
  (-वं)
	 1. Health.
	 2. Lightness,  delicacy,  minuteness.
	 3. Mean-
ness,  insignificance.
	 4. Frivolity.
	 5. Speed.
	 6. Activity.
	 7. Small-
ness.
	 8. Ease.
	 9. Brevity.
	 10. Contempt.
 E.
  लघु light,  &c. and अण् aff.
  

Capeller Eng

English

 लाघव n.
  quickness,  agility,  dexterity in (loc. ), 
lightness,  relief
 fickleness,  inconsiderateness,  smallness,  shortness, 
insignificance,  meanness,  humbleness,  contempt. 

Yates

English

 लाघव (वं) 1.
n.
  Health
 lightness
meanness
 frivolity.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

लाघव 	-	 lAghava 	-	 n.
  	-	 lightness
लाघव 	-	 lAghava 	-	 n.
  	-	 smallness
लाघव 	-	 lAghava 	-	 n.
  	-	  relief
लाघव 	-	 lAghava 	-	 n.
  	-	  conciseness
लाघव 	-	 lAghava 	-	 n.
  	-	  disdain
लाघव 	-	 lAghava 	-	 n.
  	-	  thoughtlessness
लाघव 	-	 lAghava 	-	 n.
  	-	  lack of weight or consequence
लाघव 	-	 lAghava 	-	 n.
  	-	  alacrity
लाघव 	-	 lAghava 	-	 n.
  	-	  shortness of a vowel or syllable
लाघव 	-	 lAghava 	-	 n.
  	-	  derogation of dignity
लाघव 	-	 lAghava 	-	 n.
  	-	  swiftness
लाघव 	-	 lAghava 	-	 n.
  	-	  levity
लाघव 	-	 lAghava 	-	 n.
  	-	  insignificance
लाघव 	-	 lAghava 	-	 n.
  	-	  shortness of expression
लाघव 	-	 lAghava 	-	 n.
  	-	  disrespect
लाघव 	-	 lAghava 	-	 n.
  	-	  skill
लाघव 	-	 lAghava 	-	 n.
  	-	  rapidity
लाघव 	-	 lAghava 	-	 n.
  	-	  unimportance
लाघव 	-	 lAghava 	-	 n.
  	-	  slight
लाघव 	-	 lAghava 	-	 n.
  	-	  ease
लाघव 	-	 lAghava 	-	 n.
  	-	  dexterity
लाघव 	-	 lAghava 	-	 n.
  	-	  rashness
लाघव 	-	 lAghava 	-	 n.
  	-	  brevity
लाघव 	-	 lAghava 	-	 n.
  	-	  speed
लाघव 	-	 lAghava 	-	 n.
  	-	  inconsiderateness
लाघव 	-	 lAghava 	-	 n.
  	-	  versatility

लाघव 	-	 lAghava 	-	 n.
  	-	 smallness
अल्पता 	-	  alpatA 	-	 f.
  	-	 smallness
क्षुद्रता 	-	  kSudratA 	-	 f.
  	-	 smallness
लघुता 	-	  laghutA 	-	 f.
  	-	 smallness
लेश 	-	  leza 	-	 m.
  	-	 smallness
ह्रसिमन् 	-	  hrasiman 	-	 m.
  	-	 smallness
अल्पत्व 	-	  alpatva 	-	 n.
  	-	 smallness
क्षौद्र 	-	  kSaudra 	-	 n.
  	-	 smallness
तानव 	-	  tAnava 	-	 n.
  	-	 smallness
शैथिल्य 	-	  zaithilya 	-	 n.
  	-	 smallness
कार्श्य 	-	  kArzya 	-	 n.
  	-	 smallness  [ of land or property ]
आणव 	-	  ANava 	-	 n.
  	-	  exceeding smallness
क्षोदिमन् 	-	  kSodiman 	-	 m.
  	-	  excessive smallness or inferiority

लाघव 	-	 lAghava 	-	 n.
  	-	 lightness
लघुता 	-	  laghutA 	-	 f.
  	-	 lightness
लघुभाव 	-	  laghubhAva 	-	 m.
  	-	 lightness
लघिमन् 	-	  laghiman 	-	 m.
  	-	 lightness
लघुत्व 	-	  laghutva 	-	 n.
  	-	 lightness
हस्तलाघव 	-	  hastalAghava 	-	 n.
  	-	 lightness of hand
गुरुलघुता 	-	  gurulaghutA 	-	 f.
  	-	  heaviness and lightness
असौष्ठव 	-	  asauSThava 	-	 n.
  	-	  want of lightness or suppleness
बुद्धिलाघव 	-	  buddhilAghava 	-	 n.
  	-	 lightness or levity of judgement
स्वयमगुरुत्व 	-	  svayamagurutva 	-	 n.
  	-	  state of lightness existing in one's self
लघिमन् 	-	  laghiman 	-	 m.
  	-	  kind of siddhi or supernatural faculty of assuming excessive lightness at will

लाघव 	-	  lAghava 	-	 n.
  	-	 unimportance

लाघव 	-	  lAghava 	-	 n.
  	-	 derogation of dignity

Wilson

English

 लाघव
n.
  (-वं)
1 Health.
2 Lightness,  delicacy,  minuteness.
3 Meanness,  insignificance.
4 Frivolity.
E.
  लघु light,  &c.,  and अण् aff.
  

Apte

English

लाघवम् [lāghavam],  [लघोर्भावः अण्]

Smallness,  littleness.

Levity,  lightness
 अलसग्रहणं प्राप्तो दुर्मेधावी तथोच्यते । बुद्धिलाघवयुक्तेन जनेनादीर्धदर्शिना ॥ Mb.
 *  12.166.6. (com.  लाघवं नीचता)
 cf.
   बुद्धिलाघव.

Thoughtlessness,  frivolity.

Insignificance.

Disrespect,  contempt,  dishonour,  degradation
 सेवां लाघवकारिणीं कृतधियः स्थाने श्ववृत्तिं विदुः Mu.*
  3.14
 यास्यसि लाघवम् Bg.*
  2.35.

Quickness,  speed,  rapidity
 गतिर्वेगश्च तेजश्व लाघवं च महाकपे । पितुस्ते सदृशं वीर मारुतस्य महौजसः ॥ Rām.*
  4.44.5.

Ease,  facility.

Health,  soundness of constitution. 

Activity,  dexterity
 readiness
 वियदभिपातलाघवेन Ki.*
  7.21
 हस्तलाघवम्.

Versatility
 बुद्धिलाघवम्.

Brevity,  conciseness (of expression)
 प्रसादरम्यमोजस्वि गरीयो लाघवान्वितम् Ki.*
  11.38.

An explanation which is in consonance with the principle of economy of nature and involves simplicity of reasoning
 (अल्पोपस्थितिसापेक्षत्वं लाघवम्)
 आकाशो लाघवादेकः Tarka.  K.

Shortness of a syllable (in prosody). Comp.
   -कारिन् disgraceful.

Apte 1890

English

 लाघवं [लघोर्भावः अण्] 1 Smallness,  littleness. 
2 Levity,  lightness. 
3 Thoughtlessness,  frivolity. 
4 Insignificance. 
5 Disrespect,  contempt,  dishonour,  degradation
 सेवां लाघवकारिणीं कृतधियः त्थाने श्ववृत्तिं विदुः Mu. 3. 14
 Bg. 2. 35. 
6 Quickness,  speed,  rapidity. 
7 Ease,  facility. 
8 Health,  soundness of constitution. 
9 Activity,  dexterity
 readiness
 हस्तलाघवं. 
10 Versatility
 बुद्धिलाघवं. 
11 Brevity,  conciseness (of expression)
 an explanation which is in consonance with the principle of economy of nature and involves simplicity of reasoning
 (अल्पोपस्थितिसापेक्षत्वं लापवं)
 आकाशो लाघवादेकः Tarka K. 
12 Shortness of a syllable (in prosody). 

Monier Williams Cologne

English

 लाघव n.
  (fr.  लघु) swiftness,  rapidity,  speed,  MBh.
  
 R.
 

 alacrity,  versatility,  dexterity,  skill,  MBh.
  
 Kāv.
  &c.
  

 lightness (also of heart),  ease,  relief,  Mn.
  
 Yājñ.
 
 Suśr.

 levity,  thoughtlessness,  inconsiderateness,  rashness,  R.
 
 Kathās.

 insignificance,  unimportance,  smallness,  R.
 
 Mālav.
 
 MārkP.

 (in prosody) shortness of a vowel or syllable (opp.  to गौरव),  Piṅg.
 

 shortness of expression,  brevity,  conciseness,  Sarvad.
 
 Kāty.
 ,  Sch.

 lack of weight or consequence,  derogation of dignity,  slight,  disrespect,  MBh.
  
 Kāv.
  &c.
  

Monier Williams 1872

English

 लाघव लाघव,  अम्,  n. (fr. लघु),  quick-
ness,  swiftness,  rapidity,  speed
 lightness,  levity
activity,  alacrity,  versatility,  dexterity,  readiness
 ease, 
facility
 health
 littleness,  smallness,  minuteness, 
delicacy,  fineness
 insignificance,  unimportance, 
meanness
 frivolity,  inconsiderateness,  rashness
 (in
prosody) shortness of a vowel or syllable
 shortness
of expression,  brevity,  conciseness
 making light
of,  undervaluing,  slighting,  slight,  disrespect,  con-
tempt,  disgrace.
—लाघवान्वित (°व-अन्°),  अस्,  आ, 
अम्,  possessed of brevity.
—लाघवायन (°व-आय्°), 
अस्,  m.,  N. of an author.

Macdonell

English

 लाघव lāghav-a,  n.
  swiftness,  speed
 dexterity,  🞄in (—°)
 lightness
 ease of mind,  relief
 🞄levity,  thoughtlessness
 insignificance,  🞄meanness,  smallness
 prosodical shortness
 🞄brevity,  conciseness (of expression)
 lack of 🞄weight or consequence,  derogation of dignity,  🞄disrepect: -kārin,  a.
  degrading.

Benfey

English

 लाघव लाघव,  i. e. लघु + अ,  n.
 
 1.
Lightness.
 2. Undervaluing,  a cause
of undervaluing,  Pañc. ii. d. 107
 dis-
grace,  iii. d. 113
 contempt,  Bhag. 2, 
35.
 3. Swiftness,  Chr. 34,  7.
 4. Readi-
ness,  Chr. 5,  23.
 5. Dexterity,  Johns. Sel.
11,  25.
 6. Health.
 7. Meanness,  Hit. iii.
d. 78
 insignificance.
 8. Frivolity.
 9.
Shortness (of a vowel),  Śrut. 4.
 --
 Comp.
 
गुरु-,  n.
  the relative weight, 
Man.  9,  229.
हस्त-,  n.
  light-handedness, 
readiness,  cleverness,  Pañc. 218,  17.

Hindi

मिठास,  लपट दयालुता, 

Apte Hindi

Hindi

लाघवम्
नपुं*
   - लघोर्भावः अण्
"अल्पता,  क्षुद्रता"

लाघवम्
नपुं*
   - लघोर्भावः अण्
"लघुता,  हलकापन"

लाघवम्
नपुं*
   - लघोर्भावः अण्
"अविचार,  निष्फलता"

लाघवम्
नपुं*
   - लघोर्भावः अण्
नगण्यता

लाघवम्
नपुं*
   - लघोर्भावः अण्
"अनादर,  घृणा,  अपमान,  अप्रतिष्ठा"

लाघवम्
नपुं*
   - लघोर्भावः अण्
"फुर्ती,  चुस्ती"

लाघवम्
नपुं*
   - लघोर्भावः अण्
"क्रियाशीलत,  दक्षता,  तत्परता"

लाघवम्
नपुं*
   - लघोर्भावः अण्
सर्वतोमुखी प्रतिभा

लाघवम्
नपुं*
   - लघोर्भावः अण्
संक्षेप

लाघवम्
नपुं*
   - लघोर्भावः अण्
मात्रा की कमी

Shabdartha Kaustubha

Kannada

लाघव
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಲಘುತ್ವ /ಹಗುರವಾಗಿರುವುದು /ಭಾರವಿಲ್ಲದಿರುವುದು
निष्पत्तिः - > "अण्" (५-१-१३१)
व्युत्पत्तिः - > लघोर्भावः
लाघव
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸಂಕ್ಷೇಪ /ಸಂಗ್ರಹ
प्रयोगाः - > "प्रसादरभ्यमोजस्वी गरीयो लाघवान्वितम्"
उल्लेखाः - > किरा० ११-३८
लाघव
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪಟುತ್ವ /ಚಟುವಟಿಕೆ /ಕೈಚಳಕ
प्रयोगाः - > "परिमोहयमाणेन शिक्षालाघवलीलया"
उल्लेखाः - > किरा० १५-३६
लाघव
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಗೌರವ /ಅಮರ್ಯಾದೆ
प्रयोगाः - > "सेवां लाघवकारिणीं कृतधियः स्थाने श्ववृत्तिं विदुः"
उल्लेखाः - > मुद्रा० ३-१४
लाघव
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿಲ್ಲದಿರುವಿಕೆ /ಪೌರುಷ ಹೀನತೆ /ಕಾರ್ಯಶಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದಿರುವಿಕೆ
प्रयोगाः - > "कुरुतेऽस्मिन्नमोघेऽपि निर्वाणालातलाघवम्"
उल्लेखाः - > कुमा० २-२३
लाघव
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಆರೋಗ್ಯ /ವಾತಾದಿರೋಗವಿಲ್ಲದೆ ದೇಹವು ಹಗುರವಾಗಿರುವಿಕೆ

लाघव
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸಣ್ಣತನ /ಚಿಕ್ಕದಾಗಿರುವುದು
लाघव
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಲ್ಪತನ /ನೀಚತನ
प्रयोगाः - > "गौरवेण ददृशे समुन्नतिर्लाघवेन च नतिस्तदद्भुतम्"
उल्लेखाः - > याद० १७-८१
लाघव
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಶೀಘ್ರತೆ /ವೇಗ
प्रयोगाः - > "लाङ्गली जलधिलङ्घनदक्षं लाघवेन लघयन् विचचार"
उल्लेखाः - > याद० २१-५७
लाघव
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸಮಂಜಸವಾಗಿ /ಶೀಘ್ರಾರ್ಥೋಪಸ್ಥಿತಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿರುವಿಕೆ /ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಅರ್ಥಬೋಧಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ ಸುಲಭೋಪಾಯ
लाघव
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಲ್ಪ /ಸ್ವಲ್ಪವಾಗಿರುವುದು /ಮಿತವಾಗಿರುವುದು
प्रयोगाः - > "अक्रोधो गुरुशुश्रूषा शौचमाहारलाघवम्"

L R Vaidya

English

 lAGava {% n. %} 1. Quickness,  speed,  rapidity
activity,  versatility,  readiness
smallness,  littleness
insignificance
frivolity,  levity,  lightness
ease,  facility
brevity,  conciseness
slight,  disrespect,  contempt,  येषां च त्वं बहुमतो नूत्वा यास्यसि लाघवम् Bg.ii.35
shortness of a syllable (in prosody).

Bopp

Latin

 लाघव n. (a लघु levis s. अ) levitas
 trop. contemtus. BH.
2. 35.

Edgerton Buddhist Hybrid

English

 lāghava (nt.
 cf. Skt. id.
 Pali lahu,  lahuka,  seems to approach a mg. similar to this more closely than Skt. laghu etc.,  but I have found no precise parallel),  buoyancy,  not sinking,  of a fishline,  taut because a fish has caught the bait: tena sūtra-lāghavena jānāti,  gṛhīto matsya iti Śikṣ 〔94.18〕.

Abhyankara Grammar

English

लाघव  brevity of expression
 ex- pressing in as few words as possible
 brevity of thought and conception. About brevity of expression, rules or sūtras of the ancient Sūtrakāras are noteworthy especially those of the grammarian Pāņini,  whose brevity of expression is aptly extolled in the familiar expression अर्धमात्रालाघवेन पुत्रोत्सवं मन्यन्ते वैयाकरणा: Par. Śek. Pari. 122
 cf. also in contrast पर्यायशब्दानां लाघवगौरवचर्चा नाद्रियते Par.Śek.Pari.115.

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 लाघवं,  क्ली,
   (लघोर्भावः कर्म्म वा । लघु + “इग-न्ताच्च लघुपूर्व्वात् ।” ५ । १ । १३१ । इतिअण् ।) आरोग्यम् । इति राजनिर्घण्टः ॥
 लघु-त्वम् । लघोर्भाव इत्यर्थे ष्णप्रत्ययेन निष्पन्नम् ॥
(शीघ्रत्वम् । यथा,  महाभारते । ५ । १८३ । ७ ।“तासां रूपं भारत नोत शक्यंतेजस्वित्वात् लाघवाच्चैव वक्तुम् ॥
”अल्पत्वम् । यथा,  मार्कण्डेये । ४१ । १७ ।“अक्रोधो गुरुशुश्रूषा शौचमाहारलाघवम् ।नित्यस्वाध्याय इत्येते नियमाः पञ्च कीर्त्तिताः ॥
”क्लैव्यम् । यथा,  कुमारे । २ । २३ ।“यमोऽपि विलिखन् भूमिं दण्डेनास्तमितत्विषा ।कुरुतेऽस्मिन्नमोघेऽपि निर्व्वाणालातलाघवम् ॥
”)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 लाघव न०
  लघोर्भावः अण् । १ लघुत्वे आरोग्ये च राजनि०

Capeller

German

 लाघव n.
  Leichtigkeit,  Schnelligkeit,  Ge-
wandtheit in (—°)
 Leichtsinn,  Geringheit, 
Knappheit,  Kürze,  Unbedeutend-
heit,  Knappheit,  Kürze,  Unbedeutendheit, 
Würdelosigkeit.

Burnouf

French

 लाघव लाघव n.
  (लघु) légèreté
		 petitesse
		 au fig. le peu de valeur de qqn. 
		 Bonne santé.

Stchoupak

French

 लाघव-
 nt. légèreté,  rapidité 
 habileté,  agilité 
 allègement.
(de l'esprit) 
 légèreté d'esprit 
 insignifiance 
 irrespect,  mépris.
°कारिन्- a. qui déshonore.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.