| YouTube Channel

ला (lA)

 
शब्दसागरः
English
ला r. 2nd cl. (लाति)
1. To give.
2. To get, to receive.
Capeller Eng
English
ला लाति grasp, seize, take
ger.
लात्वा having taken,
i.e.
with.
Yates
English
ला (ल) लाति 2.
a. To give
to get.
Wilson
English
ला r. 2nd cl. (लाति)
1 To give.
2 To get, to receive.
Apte
English
ला [lā], 2
P.
(लति) To take, receive, obtain, take up
ललुः खड्गान्
Bk.*
14.92
15.53.
ला [lā],
f.
Taking, receiving.
Giving.
Apte 1890
English
ला {c2c} P. (लाति) To take, receive, obtain, take, up
ललुः खद्भान् Bk. 14. 92, 15. 53.
ला f. 1 Taking, receiving.
2 Giving.
Monier Williams Cologne
English
ला a
f.
See
s.v.
1. ला
cl.
2.
P.
(Dhātup. xxiv, 50) लाति (pf. ललौ,
Bhaṭṭ.
aor.
अलासीत्, ib.
fut. लाता, लास्यति
Gr.
ind.
p.
लात्वा,
Śatr.
),
to take, receive, obtain,
Kāv.
Sāh.
HPariś.
to undertake, begin,
Campak.
to give,
Dhātup.
ला [cf.
Hind.
lenā.]
2. ला
f.
the act of taking or giving,
L.
Monier Williams 1872
English
ला 1. ला, cl. 2. P. लाति, ललौ (3rd pl.
ललुः), &c., to take, receive, obtain.
2. ला, आस्, f. the act of taking, receiving
the
giving.
Macdonell
English
ला LĀ, Ⅱ. P. lā-ti (rare), grasp, take
undertake
🞄gd. lātvā, taking = with.
Benfey
English
ला ला, ii. 2, Par. To take, Bhaṭṭ.
15, 53.
Apte Hindi
Hindi
ला
अदा* पर* लाति - -
"लेना, प्राप्त करना, ग्रहण करना, संभालना"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
ला
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದು /ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು
ला
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದಾನ /ಕೊಡುಗೆ
विस्तारः - > "लःशक्रे ला तु दाने स्यात् ग्रहणेऽपि निगद्यते" - मेदि०
L R Vaidya
English
lA {% vt. 2P (pres. लाति) %} To take, to receive, to obtain, ललुः खड्गान् Bt.xiv.92.
Bopp
Latin
ला 2. P. (दाने आदाने K. ग्रहे V.)
1) dare.
2) sumere.
BHATT. 14. 92.: ललुः खड्गान्
15. 53. (Cf. दा, रा.)
Kridanta Forms
Sanskrit
ला (ला॒ आदाने दाने - अदादिः - अनिट्)
ल्युट् = लानम्
अनीयर् = लानीयः - लानीया
ण्वुल् = लायकः - लायिका
तुमुँन् = लातुम्
तव्य = लातव्यः - लातव्या
तृच् = लाता - लात्री
क्त्वा = लात्वा
ल्यप् = प्रलाय
क्तवतुँ = लातवान् - लातवती
क्त = लातः - लाता
शतृँ = लान् - लान्ती / लाती
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
ला
मूलधातुः:
धात्वर्थः:
दाने-आदाने
गणः:
अदादिः
कर्मकत्वं:
सकर्मकः
इट्त्वं:
अनिट्
उपग्रहः:
परस्मैपदी
रूपम्:
लाति
धातुप्रदीपः
Sanskrit
ला आदाने
- लाति व्यतिलाते ललौ लाता अलासीत् ।। 49 ।।
एकाक्षरनाममाला
Sanskrit
ला, दान
ला दाने लूश्च लवने लश्च लौश्च विडौजसि ३८
verse 1.1.1.38
page 0121
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
ला, ग्रहे इति कविकल्पद्रुमः
(अदा०-पर०-सक०-अनिट् ।) ल, लाति ग्रहो ग्रह-णम् इति दुर्गादासः
ला,
स्त्री,
ग्रहणम् दानम् इति मेदिनी ले,
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
ला आदाने अदा०
पर०
सक०
अनिट् लाति अलासीत्
क्षीरतरङ्गिणी
Sanskrit
ला आदाने
- लाति लीलोर्नुग्लुकावन्यतरस्यां स्नेहविपाटने (तु0 7339) णौ-घृतं विलालयति आतोऽनुपसर्गे कः (323) बहुलः 46
धातुवृत्तिः
Sanskrit
ला (अर्थः) आदाने
( लाति ) इत्यादि ( विलालयति विलापयति घृतम् ) "लीलोर्नुग्लुकावन्यतरस्यां स्नेहविपातने'' इति पक्षे लुगागमः स्नेहविपातनादन्यत्र पुगेव कृपामादत्त इति (कृपालुः) मितद्र्वादित्वाड्डुरित्यात्रेयः (व्यालः) "आतश्चोपसर्गे'' इति कः बहुनर्थान् लातीति ( बहुलम् ) "आतोऽनुपसर्गे क'' इति कः ( बाहुलकम् ) मनोज्ञादित्वाद् भावकर्मणोर्वुञ् अतिशयेन बहुलो ( बंहिष्टः, बंहीयान् ) बहुलस्य भावकर्मणी ( बंहिमा ) पृथ्वादित्वादिमनिच् "प्रियस्थिर'' इत्यादिना इष्ठेमेयस्सु बहुलस्य बंह्यादेशः बंहुलमाचष्टे (बंहयति) णाविष्ठवद् इति बंह्यादेशः रातिलाती द्वावपि दानार्थाविति चान्द्राः 48
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“ला आदाने”@} 2 ‘दाने’ इति चन्द्रः।
3 लायकः-यिका, 4 लापकः-पिका, 5 लालकः 6, लिलासकः-सिका, लालायकः-यिका
लाता-त्री, लापयिता-त्री, विलालयिता-7, लिलासिता-त्री, लालायिता-त्री
इत्यादीनि रूपाणि सर्वाण्यपि आदादिकरातिवत् 8 ऊह्यानि।
लालः, 9 लायः, लापः, 10 कृपालुः, स्पर्धालुः, 11 व्यालः, 12 छायालः, 13 14 बहुलम्, इमानि रूपाणि अस्य धातोः विशेषेण भवन्तीति ज्ञेयम्।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
(१४७८)
02
=>
(२-अदादिः-१०५८ सक। अनि। पर।)
03
=>
[[३। ‘आतो युक्चिण्कृतोः’ (७-३-३३) इति आकारान्तस्याङ्गस्य युगागमे रूपमेवम्। एवं घञ्णमुल्प्रभृतिष्वपि ज्ञेयम्।]]
04
=>
[[४। ‘अत्तिह्री--’ (७-३-३६) इति पुगागमे रूपमेवम्। ण्यन्ते सर्वत्र एवमेव ऊह्यम्।]]
05
=>
[[५। ‘लीलोर्नुग्लुकावन्यतरस्यां स्नेहविपातने’ (७-३-३९) इति णौ परतः स्नेहविपा- तनेऽर्थे पक्षे लुगागमे रूपमेवम्। स्नेहविपातनादन्यत्र पुगेव। स्नेहविपातनं नाम घनीपूतस्य स्नेहपदार्थस्य विलापनम्।]]
06
=>
[घृतस्य]
07
=>
[घृतम्]
08
=>
(१३९१)
09
=>
[पृष्ठम्११५८+ २९]
10
=>
[[१। कृपां लातीति वृत्तौ मितद्र्वादित्वात् (वा। ३-२-१८०) डप्रत्यये रूपमेवम्। कृप- यालुः इति तु कृपधातोरालुचि निष्पन्नं शब्दान्तरम्।]]
11
=>
[[आ। ‘स गान्दिनीभूरथ गोकुलैधितं स्पर्धालुधीगाधितकार्यबाधिनम्।’ धा। का। १। २।]]
12
=>
[[२। ‘आतश्चोपसर्गे’ (३-१-१३६) इति वि आङ् इति उपसर्गयोः उपपदयोः कप्रत्ययः।]]
13
=>
[[B। ‘अत्र स्थितं श्रान्तिजुषां मुनीनां छायालकृष्णाजिनपल्लवेन।’ या। अ। १८। ५७।]]
14
=>
[[३। बहूनर्थान् लातीति बहुलम्। ‘आतोऽनुपसर्गे कः’ (३-२-३) इति कर्मणि उपपदे कप्रत्ययः। अणोऽपवादः।]]
Capeller
German
ला, लाति ergreifen, nehmen
Ger. लात्वा
mit, in Begleitung von.
Burnouf
French
*ला ला। लामि 1
p. ललौ। Donner
cf.
दा।
Saisir, prendre.
Stchoupak
French
ला-
{%lāti
lātvā %} -- prendre
abs. avec.