लस (lasa)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

Wilson

English

 लस r. 1st cl. (लसति)
1 To embrace.
2 To sport or play. r. 10th cl. (लासयति)
1 To be skilful,  to do any thing skilfully or scientifically.
2 To work.
With उत् prefixed, 
1 To shine,  to be brilliant or splendid.
2 To be happy or delighted.
With वि,  To gambol,  to sport,  especially amorously.

Monier Williams Cologne

English

 लस mfn.
   shining,  playing,  moving hither and thither (cf.   अ-लस॑)

 having the smell of bell-metal,  L.
 

 लस m.
  fever in a camel,  L.
 

 smell of bell-metal,  L.
 

 लस n.
  red sandalwood,  L.
 

Monier Williams 1872

English

 लस,  अस्,  आ,  अम्,  shining,  glancing,  playing,  mov-
ing hither and thither [cf. अ-लस]
 (आ),  f. saffron, 
turmeric.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Macdonell

English

 लस las-a,  a.
  lively (only —° in a-lasa,  dull).

Edgerton Buddhist Hybrid

English

 lasa,  adj. (otherwise recorded only in neg. a-lasa),  active,  quick-moving: suku (= Skt. śuko) lasu (= laso
 only v.l. in mss. rasu) guṇadhara … LV 〔167.1〕 (vs),  (when you were once incarnate as) a virtuous parrot,  quick-darting. No other interpretation seems possible,  unless we em. to a deriv. of lap-,  cf. AMg. lava,  speaking,  and BHS -lāpika. Tib. seems to omit the word.

Indian Epigraphical Glossary

English

 la-saṃ (IA 18),  abbreviation of lakṣmaṇasena-saṃvatsara, 
‘the era of Lakṣmaṇasena’.

Lanman

English

 lasa,  a. moving quickly hither and
thither
 lively. [√las.]

धातुपाठः (Krishnacharya)

Sanskrit

धातुः:
  लस्
मूलधातुः:
   लस
धात्वर्थः:
  श्लेषण-क्रीडनयोः
गणः:
  भ्वादिः
कर्मकत्वं:
  क्रीडने अकर्मकः
इट्त्वं:
  सेट्
उपग्रहः:
  परस्मैपदी
रूपम्:
  लस्यति-ते, लसति-ते
अनुबन्धादिविशेषः:
  श्यन् वा

धातुः:
  लस्
मूलधातुः:
   लस
धात्वर्थः:
  शिल्पयोगे
गणः:
  चुरादिः
कर्मकत्वं:
  अकर्मकः
इट्त्वं:
  सेट्
उपग्रहः:
  उभयपदी
रूपम्:
  लासयति-ते

धातुप्रदीपः

Sanskrit

लसँ लस  श्लेषण, क्रीडनयोः 
- लसति । विलासी । विलासः ।। 714 ।।

लसँ लस  शिल्पयोगे 
- लासयति (29)  अन्यत्र लसति  189

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 लस,  श्लिषि । क्रीडे । इति कविकल्पद्रुमः ॥
 (भ्वा०-पर०-अक०-सेट् ।) लसति । इति दुर्गादासः ॥

 लस,  क शिल्पयोगे । इति कविकल्पद्रुमः ॥
 (चुरा०-पर०-अक०-सेट् ।) क,  लासयति कुशलोनृत्ये शिल्पं युनक्तीत्यर्थः । इति दुर्गादासः ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 लस श्लेषे क्रीडायां दीप्तौ च अक० भ्वा०
  पर०
  सेट् । लसति-अलासीत् अलसीत् ।

क्षीरतरङ्गिणी

Sanskrit

लसँ लस श्लेषण, क्रीडनयोः
- लसति  अलसः  विलासः  हृल्लासः  लास्यम्  लसिका रोगः  694

धातुवृत्तिः

Sanskrit

लसँ लस (अर्थः)  श्लेषण, क्रीडनयोः
(लसतीत्यादि विलासी) "वौ कषलस''इति तच्छीलादौ घिनुण् न लसः,  (अलसः,  आलस्यम्)  ( सूत्रम्) न नञ्पूर्वात्तत्पुरुषादचतुरसङ्गतलवणवटयुधकतरसलसेभ्यः (इति सूत्रम्) इति नञ्पू भवति एवं नरसेः,  (अरस्यमिति अलसोप्यालस्यः) चातुर्वर्ण्यादित्वात्स्वार्थे ष्यञ् भवति लस शिल्पयोग इति चुरादौ 701

लसँ लस  (अर्थः)  शिल्पयोगे
अत्र स्वामी शिल्पोपयोगइति पठित्त्वा केचिन्मूर्धन्यान्तं पठन्तीत्याह ( लासयति ) श्लेषणक्रीडनयोर्लसतीति शपि 193

कृदन्तरूपमाला

Sanskrit

1 {@“लस श्लेषणक्रीडनयोः”@} 2 “अयं शोभायां प्रसिद्धः” इति धा। 
 का। 
 व्याख्यायाम् 3। 
 ‘लासयेत् शिल्पयोगेऽर्थे,  श्लेषणे क्रीडने लसेत्।।’ 4 इति देवः। 
 लासकः-सिका,  लासकः-सिका,  लिलसिषकः-षिका,  लालसकः-सिका
   लसिता-त्री,  लासयिता-त्री,  लिलसिषिता-त्री,  लालसिता-त्री
   इत्यादिकानि रूपाणि सर्वाणि 5 भौवादिककसतिवत् 6 बोध्यानि। 
 7 अलसः-आलस्यम्,  8 विलासी,  9 हृल्लासः,  10 उल्लसन्-न्ती,  लसिका,  इमानि रूपाण्यधिकान्यत्रेति विशेषः।
प्रासङ्गिक्यः
 
 01 =>
  (१४७५)
 02 =>
  (१-भ्वादिः-७१४। अक। सेट्। पर।)
 03 =>
  (१-८९)
 04 =>
  (श्लो। १९०)
 05 =>
  [प्रातिस्विकरूपाणि विना]
 06 =>
  (१८०)
 07 =>
  [[१। न लसः--अलसः। तस्य भावः इत्यर्थे आलस्यम् इति रूपं भवति।]]
 08 =>
  [[२। विशब्द उपपदे ‘वौ कषलस--’ (३-२-१४३) इति घिनुण्प्रत्यये विलासी इति रूपम्।]]
 09 =>
  [[३। हृदयस्य लासः इति व्युत्पत्तौ ‘हृदयस्य हृल्लेखयदण्लासेषु’ (६-३-५०) इति हृदा- देशे रूपमेवम्। हृल्लासः = हिक्कारोगः।]]
 10 =>
  [[आ। ‘ज्वालाकणारुणरुचा निकरेण रेणोः शेषेण तेजस इवोल्लसना रराज।।’ शि। व। ५-५५।]]

1 {@“लस शिल्पयोगे”@} 2 शिल्पयोगे = कौशले इत्यर्थः इति बालमनोरमा। 
 “--शिल्पोपयोगे भ्रमादिना तक्ष्णोतीत्यर्थः” इति क्षीरस्वामी। 
 ‘तालव्यान्त 3 इति कौशिकः’ इति तरङ्गिण्याम्। 
 “केचित् मूर्धन्यान्तं पठन्ति” इति स्वामी इत्याह” इति मा। 
 धा। 
 वृत्तौ। 
 पुरुषकारधातुवृत्तिकारप्रौढमनोरमाकारादयः स्वामिमते ‘लस’ इति दन्त्यं पठित्वा ‘लष’ इति मूर्धन्यान्तमिति केचित् इति पठन्ति। 
 प्रकृतक्षीरतरङ्गिण्यां तु ‘लष शिल्पोपयोगे’ इत्येव दृष्टः पाठः। 
 ‘लासयेत् शिल्पयोगेऽर्थे श्लेषणे क्रीडने लसेत्।।’ 4 इति देवः। 
 लासकः-सिका,  लिलासयिषकः-षिका,  लासयिता-त्री,  लिलासयिषिता-त्री
   इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि चौरादिककालयतिवत् 5 ज्ञेयानि।
प्रासङ्गिक्यः
 
 01 =>
  (१४७६)
 02 =>
  (१०-चुरादिः-१७२९। अक। सेट्। उभ।)
 03 =>
  [लश]
 04 =>
  (श्लो। १९०)
 05 =>
  (१७५)

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.