| YouTube Channel

लवः (lavaH)

 
Apte
English
लवः [lavḥ], [ल्-अप्]
Plucking, mowing.
Reaping, gathering (of corn).
A section, piece, fragment, bit
कुशमुष्टिमुपादाय लवं चैव तु स द्विजः
Rām.*
 7.66.6.
A particle, drop, small quantity
a little
oft
 . at the end of
comp.
 in this sense
जललवमुचः
Me.*
 21, 72
आचामति स्वेदलवान् मुखे ते
R.*
 13.2
6.57
16.66
अश्रु˚ 15.97
अमृत˚
Ki.*
 5.44
भ्रूक्षेपलक्ष्मीलवक्रीते दास इव
Gīt.*
 11
so तृण˚, अपराध˚, ज्ञान˚, सुख˚, धन˚
&c.
&c.
Wool, hair
धान्ये सदे लवे वाह्ये नातिक्रामति पञ्चताम्
Ms.*
 8.151.
Sport.
A minute division of time (= the sixth part of a twinkling)
त्वं मुहूर्तस्तिथिस्त्वं च त्वं लवस्त्वं पुनः क्षणः
Mb.
 * 1.25.14.
The numerator of a fraction.
A degree (in
astr.
 ).
Loss, destruction.
N.
 of a son of Rāma, one of the twins, the other being Kuśa q. v. He with his brother was brought up by the sage Vālmīki, and they were taught by the poet to repeat his Rāmāyaṇa at assemblies
&c.
(the derivation of his name, is given as स तौ कुशलवोन्मृष्टगर्भक्लेदौ तदाख्यया । कविः कुशलवावेव चकार किल नामतः ॥
R.*
 15.32).
A kind of quail.
वम् Cloves.
Nutmeg. -वम्
ind.
 A little
लवमपि लवङ्गे न रमते Sar.
K.*
 1.
Comp.
 -अपवाहः (in
alg.
 ) subtraction of tractions. -इप्सु
a.
 wishing to cut or reap.
Apte 1890
English
लवः [लू-अप्] 1 Plucking, mowing.
2 Reaping, gathering (of corn).
3 A section, piece, fragment, bit.
4 A particle, drop, small quantity
a little
oft. at the end of comp. in this sense
जललवमुचः Me. 21, 70
आचामाति स्वेदलवान् मुखे ते R. 13. 20, 6. 57, 16. 66
अश्रु° 15. 97
अमृत° Ki. 5. 44
भ्रूक्षेपलक्ष्मीलवक्रीते दास इव Gīt. 11
so तृण°, अपराध°, ज्ञान°, सुख°, धन° &c. &c.
5 Wool, hair.
6 Sport.
7 A minute division of time (=the sixth part of a twinkling).
8 The numerator of a fraction.
9 A degree (in astr.).
10 Loss, destruction.
11 N. of a son of Rāma, one of the twins, the other being Kuśa q. v. He with his brother was brought up by the sage Vālmīki, and they were taught by the poet to repeat his Rāmāyaṇa at assemblies &c.
(for the derivation of his name, see R. 15. 32).
12 A kind of quail.
वं 1 Cloves.
2 Nutmeg.
वं ind. A little
लवमपि लवंगे न रमते Sar. K. 1.
Apte Hindi
Hindi
लवः
पुं*
 - ल्+अप्
"उत्पाटन, उल्लुंचन"
लवः
पुं*
 - ल्+अप्
"कटाई, लावनी"
लवः
पुं*
 - ल्+अप्
"अनुभाग, टुकड़ा, खण्ड, कवल या ग्रास"
लवः
पुं*
 - ल्+अप्
"कण, बूँद, अल्पमात्रा, थोड़ा"
लवः
पुं*
 - ल्+अप्
"ऊन, पशम"
लवः
पुं*
 - ल्+अप्
क्रीडा
लवः
पुं*
 - ल्+अप्
समय का सूक्ष्म विभाग
लवः
पुं*
 - ल्+अप्
किसी भिन्न राशि अंश
लवः
पुं*
 - ल्+अप्
घात
लवः
पुं*
 - ल्+अप्
"हानि, विनाश"
लवः
पुं*
 - ल्+अप्
"राम का एक पुत्र, यमल में से एक"
लवः
पुं*
 - लू+अप्
"तोड़ना, काटना"
लवः
पुं*
 - लू+अप्
"खेती काटना, लावनी करना"
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 लवः
noun
रामचन्द्रस्य पुत्रयोः एकः पुत्रः।
"वाल्मिकी लवस्य तथा च कुशस्य गुरुः आसीत्।"
Synonyms:
 कणः, बिन्दुः, क्षोदः, विप्लुट्, विप्रुट्, पृषत्, पृषतः, पृषन्ति, लवः, लेशः, स्तोकः, गडः, कणिका, शीकरः, स्फाटकः, पुष्वा
noun
निष्यन्दमान-जलादि-द्रवपदार्थानां गोलिकासमः लघुः अंशः।
"जलस्य कणैः घटः पूरितः।"
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: लवः
Root: लव
Gender: पुं
Number: all
अर्थः ⇒ द्वे काष्ठे
Meaning(s):
⇒ Space of two kāṣthas
Shloka(s):
2|1|53|2 ► ते द्बे लवो लावाः पञ्च कला दश च तद्द्वयम्॥ (अन्तरिक्षकाण्डः/ज्योतिरध्यायः)
Synonym(s):
➠ 2|1|53|2 ⇢ लवः (लव) (पुं) ⇒ Space of two kāṣthas ⇒ द्वे काष्ठे
Related word(s):
अवयव_अवयवीसंबन्धः ➡ काष्ठा
जातिः ➡ कालः
Tamil
Tamil
லவ: : பாகம், துண்டு, பகுதி, சிறு துளி, சொட்டு, கம்பளி, மயிர், நாசம், நஷ்டம், விளையாட்டு, ராமனின் ஒரு மகன் பெயர்.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
लवः,
पुं,
 (लवणमिति । लू + अप् ।) लेशः ।(यथा, रघुः । १६ । ६६ ।“वक्रेतराग्रैरलकैस्तरुण्य-श्चूर्णारुणान् वारिलवान् वमन्ति ॥
”)विनाशः । छेदनम् । रामपुत्त्रः । इति मेदिनी ।वे, २२ ॥
अत्र विनाशस्थाने विलासः । इति विश्वःहेमचन्द्रश्च ॥
(रामपुत्त्रस्य जन्मविवरणादिकंरामायणे उत्तरकाण्डतो द्रष्टव्यम् ॥
) काल-भेदः । यथा, --“अष्टादशनिमेषास्तु काष्ठा काष्ठाद्वयं लवः ॥
”इति हेमचन्द्रः ॥
(यथा, भागवते । १ । १८ । १३ ।“तुलयाम लवेनापि न स्वर्गं नापुनर्भवम् ।भगवत्सङ्गिसङ्गस्य मर्त्त्यानां किमुताशिषः ॥
”)लावानामा पक्षी । इति राजनिर्घण्टः ॥
(किञ्जल्कः । पक्षः । गोपुच्छलोम । इति रघु-टीकायां मल्लिनाथधृतवैजयन्ती ॥
यथा, रघुः ।१५ । ३२ ।“स तौ कुशलवोम्मृष्टगर्भक्लेदौ तदाख्यया ।कविः कुशलवावेव चकार किल नामतः ॥
”)