लल् (lal)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 लल् r. 1st cl. (ललति-ते)
	 1. To sport,  to dally.
	 2. To loll,  as the tongue, 
&c.: see लड,  of which it is considered as a various reading only.
r. 10th cl. (लालयति-ते)
	 1. To desire,  to wish for,  to seek to obtain. 
2. To sport,  to wanton. 
	 3. To lay.
	 4. To fondle. (ललयति-ते)
	 1. To
desire.
	 2. To loll the tongue.

Capeller Eng

English

 लल् ललनि (लल°ते) pp.
   ललित (q.v. ) sport,  dally, 
play,  coruscate. C.
  लालयति cause to sport etc.,  caress,  fondle, 
cherish,  love. (आ play,  sport*). उप & सम् C.
  = S.
  C.
 

Yates

English

 लल् ललति 1.
a. To sport
 to loll.
(क,  ङ) लालयते 10.
d. To desire.
to seek,  to obtain
 to sport.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Apte

English

लल् [lal],  I. 1 U.
  (ललति-ते) To play,  move about,  sport,  dally,  frolic
 पनसफलानीव वानरा ललन्ति Mk.*
  8.8
 गजकलभा इव बन्धुला ललामः 4.28
 ललदजगरघोरकोटराणाम् Māl.
 5.15
 युधि ललितमनायुधेन तेन Avimāraka 6.9. -II. 1 U.
  orCaus.  (लालयति-ते,  ललित)

To cause to sport or play,  caress,  fondle,  coax,  dandle
 लालने बहवो दोषास्ताडने बहवो गुणाः । तस्मात्पुत्रं च शिष्यं च ताडयेन्न तु लालयेत् ॥ Suhhāṣ.
 Ku.*
  5.15.

To desire. -III. 1 U.
  (ललयति-ते)

To fondle
 परगृहललिताः परान्नपुष्टाः Mk.*
  4.28.

To loll the tongue.

To desire.

Apte 1890

English

 लल् {vI.v} {c1c} U. (ललति-ते) To play,  move about,  sport,  dally,  frolic
 पनसफलानीव वानरा ललंति Mk. 8. 8
 गजकलभा इव बधुला ललामः 4. 28
 ललदजगरघरेकोटराणां Māl. 5. 15. {vII.v} {c10c} U. or Caus. (लालयति-ते,  लालित) 1 To cause to sport or play,  caress,  fondle,  coax,  dandle
 लालने बहवो दोषास्ताडने बहवो गुणाः । तस्मात्पुत्रं च शिष्यं च ताडयेन्न तु लालयेत् ॥ Subhāṣ.
 Ku. 5. 15. 
2 To desire. {vIII.v} {c10c} U. (ललयति-ते) 1 To fondle
 Mk. 4. 28. 
2 To loll the tongue. 
3 To desire. 

Monier Williams Cologne

English

 लल् (cf.   √ लड्) cl.
  1. P.
  (Dhātup.   ix,  77) ललति (mc.  also °ते),  to play,  sport,  dally,  frolic,  behave loosely or freely,  MBh.
  
 Kāv.
  &c.
  
to loll or wag the tongue (See below) :
Caus.
  लालयति,  °ते (Pass.  लाल्यते),  to cause to sport or dally,  caress,  fondle,  foster,  cherish,  ib.
to wave,  flourish,  Hariv.
 
to favour,  Sāh.
 
 (Ā.) to desire,  Dhātup.
   (cf.   under √ लड्).

Monier Williams 1872

English

 लल् लल् (= rt. लड्),  cl. 1. P. A. ललति, 
ललते,  &c.,  to play,  sport,  frolic,  dally
to play (with the tongue)
 cl. 10. P. ललयति,  &c., 
to loll the tongue,  &c. (see rt. लड्): Caus. P. लाल-
यति,  &c. (according to some also ललयति),  to cause
to sport or dally
 to caress,  fondle,  coax,  cherish, 
nurse,  love
 A. लालयते,  &c.,  to desire,  &c.

Macdonell

English

 लल् LAL,  Ⅰ. P. (Ā. metr.) play,  frolic,  🞄sport,  dally: pp. lalita,  q. v.
 cs. lālaya,  P. cause to dally,  caress,  fondle
 foster,  🞄cherish
 coax,  spoil
 wave,  flourish 🞄(rare)
 favour: pp. lālita.  anu,  cs. put 🞄any one in good humour. ud,  cs. P. ullalaya,  agitate
 jump up. upa,  cs. caress,  🞄fondle,  cherish,  treat tenderly. sam,  cs. id..

Benfey

English

 लल् लल्,  and † लड् लड्,  i. 1, 
Par. (in epic poetry,  Ātm. ,  Rām.  1,  9, 
19).
 1. To sport,  MBh. 3,  1741.
 2.
To dally,  Rām.  1,  9,  19. Ptcple. of the
pf.  pass. ललित।
 1. Dallying,  wanton, 
Megh. 65.
 2. Beautiful,  Utt. Rāmac.
14,  6.
 3. Wished. n.
 
 1. Beauty,  Rām.  1, 
9,  16.
 2. Love of pleasure,  love,  Vikr.
d. 32.
 3. Softness and delicacy of mo-
tion,  Utt. Rāmac. 14,  6.
 4. °तम्,  adv.
Sweetly,  Dev. 10,  27.
 Comp.
  दुर्ललित, 
i. e. दुस्- (cf.  Caus. A.), 
 I. adj.
  spoiled, 
Vikr. d. 27
 wayward,  Śāk. 103,  4. n.
 
1. ill habit,  Hariv. 8539 (with
अति-,  ex-
cessive). 2. disfavour,  Prab. 90,  15.
सु-,  adj.
  1. sporting. 2. pleased,  very
delicate,  Hit. 37,  4,  M.M. 3. very beau-
tiful,  Ṛt. 1,  28
 Bhartṛ. 3,  28. °तम्,  adv.
delightedly,  easily. Caus.,  and i. 10, 
Par.
 A. ललय,  † लडय, 
 1. To ex-
hilarate,  Rām.  2,  43. 5.
 2. To nurse, 
to foster,  to attend,  Rām.  2,  47,  6
Pañc. 87,  11.
 B. लालय, 
 1. To cherish, 
Pañc. i. d. 397.
 2. To spoil, 
Böhtl. Ind. Spr. 2664. i. 10,  Ātm.  † लाडय, 
To desire. लालित, 
 1. Desired.
 2.
Cherished tenderly,  Pañc. iii. d. 126.
 3. Loved,  Rājat. 5,  6.
 4. Coaxed, 
Pañc. 87,  11 (or n.
  Joy
 °तेन,  Joy-
fully ?).
 5. Seduced
 cf.  2. लड्। -- With
the prep. उप उप,  Caus. लालय, 
 1. To
court,  Mālav. 29,  1.
 2. To fondle, 
Śāk. 104,  5.

Apte Hindi

Hindi

लल्
भ्वा*उभ* - -
"खेलना, क्रीड़ा करना, इठलाना , किलोल करना"

लल्
चुरा*उभ*या प्रेर* - -
"खेलने की प्रेरणा देना, पुचकारना, लाड प्यार करना, दुलार करना, प्रेमालिंगन करना"

लल्
चुरा*उभ*या प्रेर* - -
इच्छा करना

लल्
चुरा*उभ* - -
लाडप्यार करना

लल्
चुरा*उभ* - -
जीभ लपलपाना

लल्
चुरा*उभ* - -
इच्छा करना

L R Vaidya

English

 lal {% (I) vi. 1U (pres. ललति-ते) %} To play,  to sport,  to dally,  गजकलभा इव बंधुला ललामः Mrich.iv.

 lal {% (II) vi. 10U (pres. लालयति-ते) %} 1. To caress,  to fondle,  to coax,  लालयेत्पंच वर्षाणि दश वर्षाणि ताडयेत् Chan.
 2. to desire.

 lal {% (III) vt. 10U (pres. ललयति-ते) %} 1. To desire
 2. to loll the tongue.

Bopp

Latin

 लल् 1. P. interdum A. lascivire,  ludere,  hilarem esse,  vo-
luptate frui. R. Schl. I. 9. 19.: ललमाना वराङ्गनाः
IN. 1. 27.: शिशुर् यथा पितुर् अङ्के सुसुखं वर्तते…
तथा तवा ऽङ्के ललितं शैलराज मया प्रभो. -- ललित
amoenus,  gratus,  suavis,  venustus,  pulcher. Lass. 65. 16.
70. 2. 91. 14. SAK. 34. 15. MEGH. 33,  65. Subst. n. ve-
nustas. R. Schl. I. 9. 16. -- ललितम् Adv. pulchre,  belle, 
suaviter. DEV. 10. 27.: गन्धर्वा ललितञ् जगुः. -- Caus.
exhilarare,  gaudio afficere. R. Schl. II. 47. 6.: यो नः स-
दा लालयति पिता पुत्रान् इवौ "रसान्
 43. 15.
MAH. 2. 1797.

Lanman

English

 √lal (lálati,  -te
 lalitá). sport,  dally, 
play
 behave in an artless and unconstrained
manner
 lalita,  see s. v.

Kridanta Forms

Sanskrit

लल् (ल꣡लँ꣡ विलासे इत्येके ईप्सायाम् - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् =  ललनम्
अनीयर् =  ललनीयः - ललनीया
ण्वुल् =  लालकः - लालिका
तुमुँन् =  ललितुम्
तव्य =  ललितव्यः - ललितव्या
तृच् =  ललिता - ललित्री
क्त्वा =  ललित्वा
ल्यप् =  प्रलल्य
क्तवतुँ =  ललितवान् - ललितवती
क्त =  ललितः - ललिता
शतृँ =  ललन् - ललन्ती

लल् (ल꣡लँ॒ ईप्सायाम् - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् =  लालनम्
अनीयर् =  लालनीयः - लालनीया
ण्वुल् =  लालकः - लालिका
तुमुँन् =  लालयितुम्
तव्य =  लालयितव्यः - लालयितव्या
तृच् =  लालयिता - लालयित्री
क्त्वा =  लालयित्वा
ल्यप् =  प्रलाल्य
क्तवतुँ =  लालितवान् - लालितवती
क्त =  लालितः - लालिता
शानच् =  लालयमानः - लालयमाना

धातुपाठः (Krishnacharya)

Sanskrit

धातुः:
  लल्
मूलधातुः:
   लल
धात्वर्थः:
  विलासे
गणः:
  भ्वादिः
कर्मकत्वं:
  अकर्मकः
इट्त्वं:
  सेट्
उपग्रहः:
  परस्मैपदी
रूपम्:
  ललति

धातुः:
  लल्
मूलधातुः:
   लल
धात्वर्थः:
  ईप्सायाम्
गणः:
  चुरादिः
कर्मकत्वं:
  सकर्मकः
इट्त्वं:
  सेट्
उपग्रहः:
  आत्मनेपदी
रूपम्:
  लालयते
अनुबन्धादिविशेषः:
  आकुस्मीयः

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 लल् + °समुद्,  jump,  shake the body up,  Pūrṇabh. 87,  19.

Tamil

லல் : விளையாட,  கிரீடை செய்ய,  இங்கும் அங்கும் ஓட,  விரும்ப,  சீராட்ட.

லல் : விளையாட,  கிரீடை செய்ய,  இங்கும் அங்கும் ஓட,  விரும்ப,  சீராட்ட.

Capeller

German

 लल्,  ललति (°ते) scherzen,  spielen.  p. p.
ललित s. bes. Caus. लालयति liebkosen, 
härtscheln,  pflegen.  उद् (fallen lassen, 
ausspeie*)
 Caus. in Aufregung ver-
setzen.  उप Caus. liebkosen,  hegen und
pflegen. 

Burnouf

French

 *लल् लल् [ou लड्]. ललामि,  लले 1. Jouer, 
s'amuser,  être gai,  jouir.

 *लल् लल् [ou लड्]. लालये 10. Désirer.

Stchoupak

French

 लल्-
 {%lalati -te 
 lālayati -te lalayati 
 lalita- %} -- jouer,  s'amuser, 
folâtrer 
 caus. caresser,  flatter,  chérir.
ललज्-जिह्व- a. dont la langue s'agite,  se trémousse.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.