लता (latA)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 लता f.
  (-ता)
	 1. A creeper,  a creeping or winding plant in general
(this word is often employed as the last member of compounds to
indicate “thinness” or “tenderness.”)
	 2. A branch.
	 3. A plant, 
commonly Priyangū.
	 4. A gramineous plant,  (Trigonella corni-
culata.)
	 5. Heart-pea,  (Cardiospermum haliacacabum. )
	 6. The large
Bengal creeper,  (Gærtnera racemosa.)
	 7. A sort of grass,  (Panicum
dactylon. )
	 8. A vegetable and medicinal substance,  commonly
Latākastūrī or the musk-creeper,  said to grow in the Dakshin. 
9. Thread.
	 10. A whip.
	 11. A string of pearls.
 E.
  लत a Sautra root, 
to hurt,  to enfold,  &c. affs. अच् and टाप् ।

Capeller Eng

English

 लता f.
  creeper,  creeping plant or tendril,  twig (often —°
in comparisons)
 lash of a whip,  string of pearls,  a (slender) woman. 

Yates

English

 लता (ता) 1.
f.
  A creeper
 a branch
a thread
 a heart pea.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

लता 	-	  latA 	-	 f.
  	-	 creeper
वल्लरी 	-	  vallarI 	-	 f.
  	-	 creeper  [ Bot. ]
गन्धभद्रा 	-	  gandhabhadrA 	-	 f.
  	-	 creeper
छल्ली 	-	  challI 	-	 f.
  	-	 creeper
तरुवल्ली 	-	  taruvallI 	-	 f.
  	-	 creeper
तृपला 	-	  tRpalA 	-	 f.
  	-	 creeper
नदीकान्ता 	-	  nadIkAntA 	-	 f.
  	-	 creeper
लिबुजा 	-	  libujA 	-	 f.
  	-	 creeper
रौहिषी 	-	  rauhiSI 	-	 f.
  	-	 creeper
वल्लरि 	-	  vallari 	-	 f.
  	-	 creeper
वल्ली 	-	  vallI 	-	 f.
  	-	 creeper
व्रतति 	-	  vratati 	-	 f.
  	-	 creeper
स्कन्धा 	-	  skandhA 	-	 f.
  	-	 creeper
वयाक 	-	  vayAka 	-	 m.
  	-	 creeper
दोर्लतिका 	-	  dorlatikA 	-	 f.
  	-	  arm-creeper
बाहुलता 	-	  bAhulatA 	-	 f.
  	-	  arm creeper
भुजलता 	-	  bhujalatA 	-	 f.
  	-	  arm-creeper
भ्रूलता 	-	  bhrUlatA 	-	 f.
  	-	  brow-creeper
लता 	-	  latA 	-	 f.
  	-	  musk-creeper
लताकस्तूरी 	-	  latAkastUrI 	-	 f.
  	-	  musk-creeper

Wilson

English

 लता
f.
  (-ता)
1 A creeper,  a creeping or winding plant in general.
2 A branch.
3 A plant,  commonly Priyangu.
4 A gramineous plant,  (Trigonella corniculata.)
5 Heart-pea,  (Cardiospermum haliacacabum. )
6 The large Bengal creeper,  (Gærtnera racemosa.)
7 A sort of grass,  (Panicum dactylon. )
8 A vegetable and medicinal substance,  commonly Latākastūrī or the
musk-creeper,  said to grow in the Dekshin. 
9 Thread.
E.
  लत a Sautra root,  to hurt,  to enfold,  &c.,  aff.
   अच् and
टाप्.

Apte

English

लता [latā],  [लत्-अच्]

A creeper,  creeping plant
 लताभावेन परिणतमस्या रूपम् V.*
  4
 लतेव संनद्धमनोज्ञपल्लवा R.*
  3.7 (oft en used as the last member of compounds,  especially with words meaning 'arm',  'eyebrow',  'lightning',  to denote beauty,  tenderness,  thinness &c.
 
 भुजलता,  बाहुलता,  भ्रूलता,  विद्युल्लता
 so खड्ग˚,  अलक˚,  &c.
 
 cf.
   Ku.*
  2. 64
 Me.*
  49
 Ś.*
  3.14
 R.*
  9.46.

A branch
 मधुसुरभिणि षट्पदेन पुष्पे मुख इव शाललतावधूश्चुचुम्बे Ki.*
  1.34
 Rām.*
  2.8.6.

The creeper called Priyaṅgu.

The Mādhavī creeper.

Musk-creeper.

A whip or the lash of a whip.

A string of pearls.

A slender woman. 

A woman in general.

The Dūrvā grass. Comp.
   -अङ्गुलिः f.
  a branch serving as a finger. -अन्तम् a flower. ˚बाणः the god of love
 लतान्त- बाणंबाणलक्ष्यतामयासिषम् Dk.*
  1.4. -अम्बुजम् a kind of cucumber. -अर्कः a green onion.  -अलकः an elephant.-आननः a particular position of the hands in dancing.-उद्गमः the upward winding or climbing of a creeper. -करः a particular position of the hands in dancing. -कस्तूरिका,  कस्तूरी musk-creeper
 लताकस्तूरिका तिक्ता हृद्या शीतास्यरोगहृत् Rājavallabha.  -गृहः,  -हम् a bower surrounded with creepers,  an arbour
 लतागृहद्वारगतो $थ नन्दी Ku.*
  3.41. -जिह्वः,  -रसनः a snake.

तरुः,  द्रुमः the Sāla tree.

the Tāla tree.

the orange tree.-पनसः the water-melon.  -पर्णः N.
  of Viṣṇu. -प्रतानः the tendril of a creeper
 लताप्रतानोद्ग्रथितैः स केशैरधिज्यधन्वा विचचार दावम् R.*
  2.8. -भवनम् an arbour,  a bower.-मणिः coral. -मण्डपः a bower,  an arbour. -मृगः a monkey. -यष्टिः f.
  Bengal madder. -यावकम् a shoot,  sprout. -रदः an elephant. -वलयः,  -यम् an arbour.

वृक्षः the cocoa-nut tree.

the Sāla tree. -वेष्टः a kind of coitus or mode of sexual enjoyment
 बाहुभ्यां पाद- युग्माभ्यां वेष्टयित्वा स्त्रियं रमेत् । लघुलिङ्गताडनं योनौ तल्लतावेष्टमुच्यते ॥ Rasamañjarī. -वेष्टनम्,  -वेष्टितकम् a kind of embrace
 अपि भ्रमी भङ्गिभिरावृताङ्गं वासो लतावेष्टितकप्रवीणम् N.*
  7.97 ('उपविष्टं प्रियं कान्ता सुप्ता वेष्टयते यदि । तल्लतावेष्टितं ज्ञेयं कामानुभव- वेदिभिः Narāyaṇa's com. ).

Apte 1890

English

 लता [लत्-अच्] 1 A creeper,  creeping plant
 लताभावेन परिणतमस्या रूपं V. 4
 लतेव संनद्धमनोज्ञपल्लवा R. 3. 7. Often used as the last member of compounds,  especially with words meaning ‘arm’,  ‘eyebrow’,  ‘lightning’,  to denote beauty,  tenderness,  thinness &c.
 भुजलता,  बाहुलता,  भ्रूलता,  विद्युल्लता
 so खड्ग°,  अलक°,  &c.
 cf. Ku. 2. 64
 Me. 47
 Ś. 3. 15
 R. 9. 46. 
2 A branch. 
3 The creeper called Priyaṅgu. 
4 The Mādhavī creeper. 
5 Musk-creeper. 
6 A whip or the lash of a whip. 
7 A string of pearls. 
8 A slender woman. 
9 A woman in general. 
10 The Dūrvā grass. 
Comp. 
अंगुलिः f. a branch serving as a finger. 
अंतं a flower. 
अंबुजं a kind of cucumber. 
अर्कः a green onion. 
अलकः an elephant. 
आननः a particular position of the hands in dancing. 
उद्गमः the upward winding or climbing of a creeper. 
करः a particular position of the hands in dancing. 
कस्तूरिका,  कस्तूरी musk-creeper. 
गृहःहं a bower surrounded with creepers,  an arbour
 Ku. 3. 41. 
जिह्वः,  
रसनः a snake. 
तरुः {1} the Sāla tree. {2} the Tāla tree. {3} the orange tree. 
पनसः the water-melon. 
पर्णः N. of Viṣṇu. 
प्रतानः the tendril of a creeper
 R. 2. 8. 
भवनं an arbour,  a bower. 
मणिः coral. 
मंडपः a bower,  an arbour. 
मृगः a monkey. 
यष्टिः f. Bengal madder. 
यावकं a shoot,  sprout. 
वलयः,  
यं an arbour. 
वृक्षः the cocoa-nut tree. 
वेष्टः a kind of coitus or mode of sexual enjoyment. 
वेष्टनं,  
वेष्टितकं a kind of embrace. 

Monier Williams Cologne

English

 लता f.
  a creeper,  any creeping or winding plant or twining tendril,  Mn.
  
 MBh.
   &c.
   (the brows,  arms,  curls,  a slender body,  a sword-blade,  lightning &c.
   are often compared to the form of a creeper,  to express their graceful curves and slimness of outline
 cf.
   भ्रू-ल्°,  बाहु-ल्°,  तडिल्-ल्° &c.
  )

 the Mādhavī -creeper,  Gaertnera Racemosa,  Bhpr.
  

 Trigonella Corniculata,  ib.

 Panicum Italicum,  L.
 

 Cardiospermum Halicacabum,  L.
 

 Panicum Dactylon,  L.
 

 =
  कैवर्तिका,  L.
 

 =
  the plant सारिवा,  L.
 

 musk-creeper,  L.
 

 a slender woman,  any woman,  Naiṣ.
 Tantras.
 

 the thong or lash of a whip,  whip,  Pañcat.
 
 Suśr.

 a string of pearls,  VarBṛS.
 

 a streak,  line (वारां लताः,  thin jets of water),  Bālar.
 

 a kind of metre,  Col.
 

 N.
  of an Apsaras,  MBh.
  

 of a daughter of Meru and wife of Ilāvṛta,  BhP.
  

Monier Williams 1872

English

 लता लता,  f. (said to be fr. a Sautra rt.
लत्),  a creeper,  creeping plant,  winding plant in
general,  (the brows,  arms,  curls,  lightning,  &c. are
frequently metaphorically compared to the form of
a creeper
 cf. भ्रू-ल्°,  बाहु-ल्°,  तडिल्-ल्°,  &c.)
 a
plant of any kind
 a branch
 musk-creeper,  = कस्तू-
रिका [cf. लता-कस्तूरिका below]
 N. of various
plants,  Panicum Italicum
 Trigonella Corniculata
Cardiospermum Halicacabum
 Gærtnera Racemosa
Panicum Dactylon
 = कैवर्तिका
 = सारिवा
 the
thong or lash of a whip,  a whip
 a string or thread
of pearls
 a slender or graceful woman
 a woman
in general
 N. of a metre,  four times ˘˘˘˘˘˘
¯˘¯¯,  ˘¯¯˘¯¯˘¯
 N. of an Apsaras
 of a
daughter of Meru and wife of llāvṛta.
—लता-कर, 
अस्,  m. a particular position of the hands in dancing.
—लता-करञ्ज,  अस्,  m. Guilandina Bonduc.
—लता-
कस्तूरिका or लता-कस्तूरी,  f. musk-creeper,  a kind
of aromatic medicinal plant or substance (said to
grow in the Dekhan).
—लता-गृह,  अस्,  अम्,  m.
n. ‘creeper-house, ’ a house or bower built or sur-
rounded with creepers,  an arbour.
—लताङ्गी (°ता-
अङ्°),  f. a kind of plant (= कर्कट-शृङ्गी).
—ल-
ताङ्गुलि (°ता-अङ्°),  इस्,  f. ‘creeper-finger, ’ a branch
serving as a finger.
—लता-जिह्व,  अस्,  m. ‘creeper-
tongued, ’ a snake.
—लता-तरु,  उस्,  m.,  N. of various
trees,  Shorea Robusta
 Borassus Flabelliformis
 the
orange tree.
—लता-द्रुम,  अस्,  m. Shorea Robusta.
—लतानन (°ता-आन्°),  अस्,  m. a particular position
of the hands in dancing.
—लतान्त (°ता-अन्°),  अम्, 
n. ‘the end of a creeper, ’ a flower.
—लता-पनस, 
अस्,  m. the water-melon.
—लता-पर्ण,  अस्,  m.,  N.
of Viṣṇu
 (ई),  f. Curculigo Orchioides
 Trigonella
Fœnum Græcum.
—लता-पृक्का,  f. Trigonella Cor-
niculata.
—लता-प्रतान,  अस्,  m. the tendril of a
creeper.
—लता-फल,  अम्,  n. the fruit of Tricho-
santhes Diœca.
—लता-भद्रा,  f. Pæderia Fœtida.
—लता-भवन,  अम्,  n. an arbour (= लता-गृह)।
—लता-मणि,  इस्,  m. ‘creeper-jewel, ’ coral.
—लता-
मण्डप,  अस्,  m. ‘creeper-pavilion, ’ an arbour, 
bower.
—लता-मरुत्,  त्,  f. Trigonella Corniculata.
—लता-माधवी,  f. the Mādhavī creeper,  Gærtnera
Racemosa.
—लता-मृग,  अस्,  m. an ape,  monkey.
—लताम्बुज (°ता-अम्°),  अम्,  n. a kind of cucum-
ber.
—लता-यष्टि,  इस्,  f. Bengal madder,  Rubia
Munjista.
—लता-यावक,  अम्,  n. a shoot,  sprout, 
young or tender pasturage.
—लता-रसन,  अस्,  m.
‘creeper-tongued, ’ a snake.
—लतार्क (°ता-अर्°),  अस्, 
m. a green onion.
—लतालक (°ता-अल्),  अस्,  m. an
elephant.
—लतालय (°ता-आल्°),  अस्,  m. an abode or
dwelling made of creepers.
—लता-वलय,  अस्,  अम्, 
m. n. = लता-गृह,  an arbour.
—लतावलय-वत्, 
आन्,  अती,  अत्,  possessed of bowers or having bracelet-
like creepers.
—लता-वृक्ष,  अस्,  m. the cocoa-nut
tree
 Shorea Robusta.
—लता-वेष्ट,  अस्,  m.,  N.
of a mountain
 a kind of coitus.
—लता-वेष्टन
or लता-वेष्टितक,  अम्,  n. ‘creeper-embrace, ’ an
embrace or kind of embrace.
—लता-वेष्टित,  अस्, 
m.,  N. of a mountain.
—लता-शङ्ख,  अस्,  m.
Shorea Robusta.
—लतोद्गम (°ता-उद्°),  अस्,  m.
the upward climbing of a creeper.

Macdonell

English

 लता latā,  f.
  creeping plant,  creeper (ord. mg.: 🞄often —° with words meaning brow,  arm,  🞄locks,  slender,  body,  sword-blade,  lightning,  🞄to express beauty,  thinness,  tenderness etc.)
 🞄branch
 N. of the Mādhavī creeper (Gaertnera 🞄racemosa)
 lash of a whip
 pearl necklace
 🞄slender woman
 woman: -gṛha,  n.
  🞄bower of creepers,  arbour
 -anta,  n.
  (?) 🞄flower: -bāṇa,  m.
  (flower-arrowed),  god of 🞄love
 -pāśa,  m.
  festoon of creepers
 -maṇḍapa,  m.
  bower of creepers,  arbour
 -mādhavī,  🞄f.  the Mādhavī creeper (Gaertnera racemosa)
 🞄-ālaya,  m.
  dwelling of creepers (of an owl)
 🞄-valaya,  m.
  n.
  arbour of creepers: -vat,  a.
  🞄provided with arbours
 -veṣṭita-ka,  n.
  embrace 🞄of a creeper.

Benfey

English

 लता लता,  f.
 
 1. A creeper,  Kathās.
22,  103.
 2. A plant,  Pañc. i. d. 253.
 3. A branch,  Vikr. d. 13.
 4. Thread.
 5. The name of several plants.
 -- Comp.
 
अमृत-,  f.
  a creeper yielding nectar, 
Bhartṛ. 1,  75. उद्-पताक-भुज-लट, 
adj.
 ,  f.
  ता,  having raised banners instead
of creeper-like arms,  Kathās. 20,  22.
कल्प-,  f.
  a creeper yielding all wishes
(cf.  कल्प-तरु),  Śāk. d. 164. ना-
ग-,  f.
  a proper name,  Rājat. 5,  359.
बाहु-,  f.
  the creeper-like arms,  Rājat.
5,  27.
भ्रू-,  f.
  the creeper-like eye-
brow,  Daśak. in Chr. 190,  15.
भू-, 
and
महि-,  f.
  an earth-worm. 
मुक्ता-, 
f.
  a pearl necklace.
मोहन-,  f.
  a
fascinating plant,  Lass. 82,  14 (Prākṛ.).
रोमलता,  i. e.
रोमन्-,  f.
  a line of hair
extending to the navel. तडिल्लता,  i. e.
तडित्-,  f.
  zigzag lightning,  Kirāt. 10,  19.
वेत्र-,  f.
  a stick (of the doorkeeper), 
Pañc. 16,  1.
सूर्य-,  f.
  a plant,  Cleome
viscosa.
सोम-,  f.
  the Soma plant,  Sar-
costema viminalis.

Hindi

(स्त्री) लता बेल, 

Apte Hindi

Hindi

लता
स्त्री*
  - लत+अच्+टाप्
"बेल,  फैलने वाला पौधा"

लता
स्त्री*
  - -
शाखा

लता
स्त्री*
    -
प्रियंगु लता

लता
स्त्री*
  - -
माधवी लता

लता
स्त्री*
  - -
कस्तूरी लता

लता
स्त्री*
  - -
हंटर या कोड़े का सड़ाका

लता
स्त्री*
  - -
मोतियों की लड़ी

लता
स्त्री*
  - -
सुकुमार स्त्री

Shabdartha Kaustubha

Kannada

लता
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬಳ್ಳಿ /ಹಂಬು
निष्पत्तिः - > लत (आघाते) - "अच्" (३-१-१३४)
व्युत्पत्तिः - > लतति
प्रयोगाः - > "निबद्धनिश्वासविकम्पिताधरा लता इव प्रस्फुरितैकपल्लवाः"
उल्लेखाः - > किरा० ४-१५
लता
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕವಲು ಹಂಬುಗಳಿಂದ ಹರಡಿಕೊಂಡಿರುವಬಳ್ಳಿ
विस्तारः - > "लता प्रतानिनी वीरुद्गुल्मिन्युलप इत्यपि" - अम०
लता
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪ್ರೇಂಕಣ ಗಿಡ
लता
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಶಾಖೆ /ರೆಂಬೆ
लता
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮಾಧವಿ ಲತೆ /ಕಾಡಿರುವಂತಿಗೆ
लता
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗರಿಕೆ ಹುಲ್ಲು
लता
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸ್ಪೃಕ್ಕಾ ಎಂಬ ಗಂಧದ್ರವ್ಯ
लता
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಜ್ಯೋತಿಷ್ಮತೀ ಲತೆ
लता
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಸ್ತೂರಿ
विस्तारः - > "लता ज्योतिष्मतीदूर्वाशाखावल्लीप्रियङ्गुषु । स्पृक्कामाधव्योः कस्तूर्याम्" - हेम०
लता
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಚಪ್ಪರ ಬದನೆಯ ಗಿಡ
विस्तारः - > "वार्ताकी हिङ्गुदी कुली । लता बृहत्यां सुस्निग्धा धन्या प्रहसिनी लता" - वैज०
लता
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಚಾವಟಿಯ ಏಟು
लता
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹೆಂಗಸು

L R Vaidya

English

 latA {% f. %} 1. A creeper,  a creeping plant,  लताप्रतानोद्ग्रथितैः स केशैः R.ii.8,  लतेव संनद्धमनोज्ञपल्लवा R.iii.7
 (the word is often employed as the last member of compounds,  not in its regular meaning,  but merely to indicate ‘tenderness or thinness’
 See Kir.x.9,  K.S.ii.64,  Megh.i.47)
 2. a branch
 3. the Priyangu creeper
 4. the musk-creeper
 5. the Mādhavī creeper
 6. a whip
 7. a string of pearls.

Bopp

Latin

 लता f. planta repens. H. 4. 23.

Edgerton Buddhist Hybrid

English

 latā,  creeper,  as in Pali ep. of desire or greed,  as entangling: (na) saritāṃ (see saritā) latāṃ śoṣayato MSV 〔iii.54.2〕
 〔57.16〕.

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  धारा,  लता,  पलाशम्,  फलम्,  क्षुरकम्
noun
 
उपकरणविशेषः येन लघुनि वस्तूनि छेत्तुं शक्यते।
 "धारया तस्य अङ्गुली छिन्ना।"

Synonyms:
  कैवर्तिका,  सुरङ्गा,  लता,  वल्ली,  दशारुहा,  रङ्गिणी,  वस्त्ररङ्गा,  सुभगा
noun
 
वल्लरीविशेषः अस्याः गुणाः लघुत्वं वृष्यत्वं कषायत्वं कफकासश्वासमन्दाग्निदोषनाशित्वं च।
 "उद्याने सर्वत्र कैवर्तिका प्रसृता।"

Synonyms:
  कोपलता,  अर्धचन्द्रिका,  अनलप्रभा,  कटभी,  कनकप्रभा,  कुकुन्दनी,  कैडर्यः,  गीर्लता,  ज्योतिष्का,  ज्योतिर्लता,  तीक्तका,  तीक्ष्णा,  दीप्तः,  निफला,  पण्या,  परापतपदी,  पीततैला,  पिण्या,  पूतितैला,  बहुरसा,  मतिदा,  लगणा,  लता,  लतापुटकी,  लवणः,  वायसादनी,  शृङ्गिन्,  श्लेष्मघ्नी,  सरस्वती,  सुपिङ्गला,  सुवेगा,  सुवर्णलता,  स्वर्णलता,  सुमेधस्,  स्फुटवल्कली,  स्फुटरङ्गिणी
noun
 
एका लता।
 "कोपलता ओषध्यां प्रयुज्यते।"

Synonyms:
  लता,  वल्ली,  व्रततिः,  वल्लिः,  वेल्लिः,  प्रततिः,  वीरुत्,  गुल्मिनी,  उलुपः
noun
 
वनस्पतिविशेषः भूम्यादेः आधारं गृहीत्वा वर्धते।
 "लता वृक्षस्य आधारेण वर्धते।"

Synonyms:
  कटभी, अनलप्रभा, कुकुन्दनी, पारापतपदी, पीततैला, कनकप्रभा, गीर्लता, ज्योतिर्लता, ज्योतिष्का, तेजस्विनी, तेजोह्वा, तिक्तका, निफला, पण्या, पारावतपदी, पिण्या, पूतितैला, बहुरसा, लगणा, नगणा, लता, लतापुटकी, लवणकिंशुका, श्लेष्मघ्नी, सारस्वती, सुपिङ्गला, स्फुटरङ्गिणी, स्फुटवल्कली, सुमेधा, सुवर्णलता, सुवेगा, स्वर्णलता, दीप्तः, लवणः, शृङ्गी, नग्नः
noun
 
क्षुपविशेषः ।
 "कटभ्याः वर्णनं सुश्रुतेन कृतम्"

Sanskrit Tibetan

Tibetan

khri shing
१) कणीचि २) ख ट्वाङ्ग ३) लता ४) लतिका ५) वल्ली ६) व्रतति

lcug phran
लता

lcug ma
लता

ljon shing
१) तरु २) द्रुम ३) पादप ४) लता ५) वृक्ष

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
क्षुपो ह्रस्वशिफाशाखः प्रततिर्व्रततिर्लता ॥ १११७ ॥
वल्ल्यस्यां तु प्रतानिन्यां गुल्मिन्युलपवीरुधः ।
-wordlist-
 
क्षुप (पुं),  प्रतति (स्त्री),  व्रतति (स्त्री),  लता (स्त्री),  वल्ली (स्त्री),  प्रतानिनी (स्त्री),  गुल्मिनी (स्त्री),  उलप (पुं),  वीरुध् (स्त्री)

--source--
 
स्यात्प्ररोहोऽङ्कुरोऽङ्कूरो रोहश्च स तु पर्वणः ॥ १११८ ॥
समुत्थितः स्याद्बलिशं शिखाशाखालताः समाः ।
-wordlist-
 
प्ररोह (पुं),  अङ्कुर (पुं),  अङ्कूर (पुं),  रोह (पुं),  बलिश (क्ली),  शिखा (स्त्री),  शाखा (स्त्री),  लता (स्त्री)

--source--
 
निर्गुण्डी सिन्दुवारेऽतिमुक्तके माधवीलता ।
वासन्ती चौड्रपुष्पं तु जपा जातिस्तु मालती ॥ ११४७ ॥
-wordlist-
 
निर्गुण्डी (स्त्री),  सिन्दुवार (पुं),  अतिमुक्तक (पुं),  माधवी (स्त्री),  लता (स्त्री),  वासन्ती (स्त्री),  औड्रपुष्प (क्ली),  जपा (स्त्री),  जाति (स्त्री),  मालती (स्त्री)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

लता
लता,  प्रतानिनी,  वल्ली,  प्रतति,  व्रतति
लता प्रतानिनी वल्ली प्रततिर्व्रततिस्तथा ॥ १८० ॥
verse 2.1.1.180
page 0023

अतिमुक्त
अतिमुक्त,  वासन्ती,  माधवी,  लता
अतिमुक्तकमिच्छन्ति वासन्तीं माधवीं लताम् ॥ २०८ ॥
verse 2.1.1.208
page 0026

नाममाला

Sanskrit

व्रतती,  वल्लरी,  लता,  वल्ली
तद्वती विसिनी ज्ञेया व्रततीर्वल्लरी लता ।
वल्लीनामानि योज्यानि वारिधिर्वर्ण्यतेऽधुना ॥ २३ ॥
verse 0.1.1.23
page 0012

वैजयन्तीकोषः

Sanskrit

Word: लता
Root: लता
Gender: स्त्री
Number: all
अर्थः ⇒ 
Meaning(s):
⇒ Creeper
Shloka(s):
3|3|7|2 ► गुल्मिन्यपि च वल्ली तु व्रततिर्व्रतती लता॥ (भूमिकाण्डः/वनाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 3|3|7|2 ⇢ वल्ली (वल्ली) (स्त्री) ⇒ Creeper ⇒ 
➠ 3|3|7|2 ⇢ व्रततिः (व्रतति) (स्त्री) ⇒ Creeper ⇒ 
➠ 3|3|7|2 ⇢ व्रतती (व्रततिन्) (नपुं) ⇒ Creeper ⇒ 
➠ 3|3|7|2 ⇢ लता (लता) (स्त्री) ⇒ Creeper ⇒ 
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः ➡ वृक्षः
    

Tamil

லதா : கொடி,  முத்துமாலை,  கஸ்தூரிக் கொடி,  ஒல்லியான ஸ்த்ரீ.

Mahabharata

English

Latā,  an Apsaras. § 250 (Arjunavanavāsap.): I,  216,  7858 (among five Apsarases who according to the curse of a brahman became crocodiles,  but were delivered by Arjuna).-§ 269 (Vaiśravaṇasabhāv.): II,  10,  394 (in the palace of Kubera).

पुराणम्

English

लता / LATĀ. A celestial maiden. She was the companion of another devī of name vargā. Though she became a crocodile by the curse of a brahmin she was set free by arjuna. (See under pañcatīrtha).

अमरकोशः

Sanskrit

Word:  लता
Root:  लता
Gender:  स्त्री
Number:  all
Meaning(s): 
⇒ line
⇒ whip
⇒ streak
⇒ creeper
⇒ any woman
⇒ musk-creeper
⇒ kind of metre
⇒ slender woman
⇒ mAdhavI -creeper
⇒ string of pearls
⇒ thong or lash of a whip
⇒ Bermuda grass [Cynodon dactylon - Bot.]
⇒ Foxtail millet [Setaria italica - Bot.]
⇒ Hiptage shrub [Hiptage benghalensis - Bot.]
⇒ Balloon plant [Cardiospermum Halicacabum - Bot.]
⇒ any creeping or winding plant or twining tendril
⇒ sicklefruit fenugreek [Trigonella Corniculata - Bot.]
Shloka(s): 
2|4|9|1 ► अप्रकाण्डे स्तम्बगुल्मौ वल्ली तु व्रततिर्लता । (वनौषधिवर्गः)
Synonym(s): 
➠ 2|4|9|1 ⇢ वल्ली (वल्ली) (स्त्री) ⇒ creeper, creeping plant, class of medicinal plants
➠ 2|4|9|1 ⇢ व्रततिः (व्रतति) (स्त्री) ⇒ creeper, expansion, extension, spreading, creeping plant
➠ 2|4|9|1 ⇢ लता (लता) (स्त्री) ⇒ line, whip, streak, creeper, any woman, musk-creeper, kind of metre, slender woman, mAdhavI -creeper, string of pearls, thong or lash of a whip, Bermuda grass [Cynodon dactylon - Bot.], Foxtail millet [Setaria italica - Bot.], Hiptage shrub [Hiptage benghalensis - Bot.], Balloon plant [Cardiospermum Halicacabum - Bot.], any creeping or winding plant or twining tendril, sicklefruit fenugreek [Trigonella Corniculata - Bot.]
Related word(s): 
जातिः ➡ लता
परा_अपरासंबन्धः ➡ स्वर्णक्षीरी
    

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 लता,  स्त्री,
   (लतति वेष्टयते यान्यमिति । लत + पचा-द्यच् । टाप् ।) शाखादिरहिता गुडूच्यादिः ।तत्पर्य्यायः । वल्ली २ व्रततिः ३ । इत्यमरः ॥
वल्लिः ४ वेल्लिः ५ प्रततिः ६ । सा शाखापत्र-समायुक्ता चेत्प्रतानिनी । इति शब्दरत्नावली ॥
तत्पर्य्यायः । वीरुत् २ गुल्मिनी ३ उलपः ४ ।इत्यमरः ॥
 * ॥
 अमायां वीरुधां छेदकर्त्तुर्निन्दायथा,  --“अप्सु तस्मिन्नहोरात्रे पूर्व्वं विशति चन्द्रमाःततो वीरुत्सु वसति प्रयात्यर्कं ततः क्रमात् ॥
छिनत्ति वीरुधो यस्तु वीरुत्संस्थे निशाकरे ।पत्रं वा पातयत्येकं ब्रह्महत्यां स विन्दति ॥
”इति श्रीविष्णुपुराणे २ अंशे १२ अध्यायः ॥
 * ॥
आश्रमे रोपणीया शुभदा लतादिर्यथा,  --“अलावुश्चापि कुष्माण्डं मायाम्बुश्च सुकामुकः ।खर्ज्जुरी कर्कटी चापि शिविरे मङ्गलप्रदा ॥
वास्तूकः कारवेल्लश्च वार्त्ताकुश्च शुभप्रदा ।लताफलञ्च शुभदं सर्व्वं सर्व्वत्र निश्चितम् ॥
”इति व्रह्मवैवर्त्ते श्रींकृष्णजन्मखण्डे १०२ अध्यायः ॥
शाखा । प्रियङ्गुः । (अस्याः पर्य्यायो यथा,  --“प्रियङ्गुः फलिनी कान्ता लता च महिलाह्वया ।गुन्द्रा गुन्द्रफला श्यामा विष्वक् सेनाङ्गना-प्रिया ॥
”इति भावप्रकाशस्य पूर्व्वखण्डे प्रथमे भागे ॥
)पृक्का । (यथास्याः पर्य्यायः ।“तस्करोच्चारकश्चण्डो देवी पृक्का लता लघुः ॥
”इति वैद्यकरत्नमालायाम् ॥
)अशनपर्णी । इत्यमरः ॥
 ज्योतिष्मती । (अस्याःपर्य्यायो यथा,  --“ज्योतिष्मती स्यात् कटभी ज्योतिष्का कङ्गीनी-ति च ।पारावतपदी पण्या लता प्रोक्ता ककुन्दनी ॥
”इति भावप्रकाशस्य पूर्व्वखण्डे प्रथमे भागे ॥
)लताकस्तूरिका । माधवी । दूर्व्वा । इति मेदिनी ।ते,  ५१-५२ ॥
 कैवर्त्तिका । सारिवा । इति राज-निर्घण्टः ॥
 (बृहती । तत्पर्य्यायो यथा,  --“भण्डाकी बृहती सिंही वार्त्ताकी राष्ट्रिका-कुली ।प्रसहा रक्तपाका च लता वृहतिका परा ॥
”)नारी । यथा,  --“नग्नां परलतां पश्यन् अयुतं यस्तु साधकः ।प्रजपेत् स भवेत् शीघ्रं विद्याया वल्लभः स्वयम् ॥
”इति तन्त्रसारे श्यामासाधनम् ॥
(तथा च नैषधे । १ । ८५ ।“नवा लता गन्धवहेन चुम्बिताकरम्बिताङ्गी मकरन्दशीकरैः ।दृशा नृपेण स्मितशोभिकुड्मलादरादराभ्यां दरकम्पिनी पपे ॥
”“नवा नवीना तला माधवीलता पक्षे नवारम्या लता स्त्री ।” इति तट्टीका ॥
 * ॥
 अप्सरो-विशेषः । यथा,  महाभारते । १ । २१७ । २० ।“अहञ्च सौरभेयी च समीची वुद्वुदा लता ।यौगपद्येन तं विप्रमभ्यगच्छाम भारत ! ॥
”)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 लता स्त्री लत--अच् । शाखारहिते १ गुडूच्यादौ अमरः ।२ शाखायां ३ प्रियङ्गौ ४ पृक्कायाम् ५ असनपर्ण्यां चअमरः । ६ ज्योतिष्मत्यां ७ लताकस्तूरिकार्या ८ माधवीलतायां ९ दूर्वायाञ्च मेदि० । १० कैवर्त्तिकायां ११ सारिवोषधौच राजनि० ।

Capeller

German

 लता f.
  Schlinggewächs,  Liane,  Ranke
(oft) —° in Vergleich).

Burnouf

French

 लता लता f.
  fil.
		 Plante rampante
		 tige sinueuse
branche.
		 Nom de plusieurs plantes rampantes.
लताकस्तूरिका f.
  plante au musc.
लताजिह्व m.
  serpent.
लतातरु m.
  oranger
 palmier
 shorea robusta,  bot.
लताद्रुम m.
  shorea robusta.
लतापनस m.
  pastèque.
लतान्त n.
  (अन्त) fleur.
लतामणि m.
  corail.
लतामरुत् f.
  trigonelle,  bot.
लतामाधवी f.
  gærtnera,  bot.
लतायष्टि f.
  garance manjith.
लतायावक n.
  corail.
लतारसन m.
  (रसना langue) serpent.
लतार्क m.
  (अर्क) ognon vert,  cive.
लतालक m.
  (अलका) éléphant.
लतावेष्टन n.
  embrassement.
लतावेष्तिलक n.
  embrassement.
लटाशङ्ख m.
  shorea robusta,  bot.

Stchoupak

French

 लता-
 f.
  liane,  plante grimpante (not. servant de comparaison avec les
sourcils,  les bras,  la taille féminine,  l'éclair,  etc.) 
 branche 
 fouet 
collier de perles 
 fille du Meru 
 -इका- jeune liane,  rameau.
°गहनवन्त्- a. couvert de lianes épaisses.
°गृह- nt. bosquet,  tonnelle de verdure 
 °मण्डप- m.
  °वलय-
m.
  nt. id.
°पाश- m.
  lien fait de lianes.
°प्रतान- m.
  rameau de plante grimpante.
°माधवी- f.
  fleur (Gaertnera racemosa).
°वितान- m.
  nt. canapé fait de lianes.
लतान्त-बाण- m.
  Kāma.
लतालय- m.
  demeure de lianes,  tonnelle.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.