| YouTube Channel

लड् (laD)

 
शब्दसागरः
English
लड् r. 1st and 10th cls. (लडति लडयति)
1. To frolic, to sport or dally.
2. To loll, (the tongue.)
3. To use the tongue.
4. To stir with the
tongue.
5. To stir, to agitate.
6. To pain. r. 10th cl. (लाडयति-ते)
1.
To nurse, to foster, to attend closely.
2. To shake.
3. To feel de-
sire.
4. To spread. (औ, इ) औलडि r. 1st and 10th cls. (लण्डति लण्ड-
यति-ते)
1. To shine.
2. The toss or throw up.
3. To speak.
Yates
English
लड् (कि) लडति, लडयति 1. 10.
a.
To frolic, to loll the tongue
to
stir
to pain. (क) लाडयति 10.
a. To nurse, shake, feel desire.
(कि, इ, औ) लण्डति लण्डयति 1. 10.
a. To shine
toss up
speak.
Apte
English
लड् [laḍ], I. 1
P.
 (लडति) To play, sport, dally. -II. 1
P.
 , 1
P.
 (लडति, लडयति)
To throw, toss.
To blame.
To loll the tongue.
To harass, annoy. -III. 1
U.
 (लाडयति-ते)
To fondle, caress.
To annoy.
Apte 1890
English
लड् {vI.v} {c1c} P. (लडति) To play, sport, dally. {vII.v} {c1c} P., {c10c} P. (लडति, लडयति) 1 To throw, toss.
2 To blame.
3 To loll the tongue.
4 To harass, annoy. {vIII.v} {c10c} U. ( लाडयति-ते) 1 To fondle, caress.
2 To annoy.
Monier Williams Cologne
English
लड् (cf. √ लल्)
cl.
 1.
P.
 (Dhātup. ix, 76) लडति, to play, sport, dally,
Rājat.
 vii, 928
cl.
 10.
P.
 लडयति, to loll the tongue, put out the tongue, lick,
Dhātup.
 xix, 53
(लाडयति), to throw, toss, ib. xxxv, 81
to cherish, foster, ib. xxxii, 7
(लाडयते), to wish, desire, ib. xxxii, 15
Vop.
Monier Williams 1872
English
लड् लड्, cl. 1. P. लडति, &c., to play,
sport, frolic, dally (= rt. लल्, q. v.)
cl.
10. P. लडयति, लडापयति, &c., to throw, toss
to blame, (in this sense = rt. लाड्)
cl. 10. P. or
Caus. लडयति, to loll the tongue, use or put out
the tongue, stir with the tongue, lick [cf. rt. लल्]
to caress, foster, cherish (= ललयति, लालयति, see
rt. लल्)
to stir, coagulate
to harass, annoy
to be
harassed or pained (?)
to throw up or out (?)
to
apprise (?)
[cf. perhaps Gr. λάλος, λαλέω, λῆρος
Mod. Germ. lallen.]
Macdonell
English
लड् LAḌ, Ⅰ. P. laḍa, move about (very 🞄rare).
Benfey
English
† 1. लड् and लाड् ला̆ड्, i. 10,
ला̆डय, ला̆दापय, Par. To throw up,
to blame.
2. लड् लड्, Caus., or i. 10, Par.
लडय,
1. † To loll (the tongue).
2.
To stir with the tongue, Pañc. 229,
20 (but with ल् instead of ड्).
3. † To
use the tongue.
4. † To apprise, to
show.
5. † To throw out, to be thrown
out.
6. † To coagulate, to pain.
7. †
To suffer pain. The final ड् seems to
stand for ल् (cf. लल्). -- Perhaps cf.
λάλος, λαλέω, λῆρος
N.H.G. lallen.
3. लड् लड्, see लल्।
Apte Hindi
Hindi
लड्
भ्वा* पर* लडति - -
" खेलाना, क्रीडा करना, हावभाव दिखाना"
लड्
"भ्वा* पर*चुरा* पर*, " - -
"फेंकना, उछालना"
लड्
"भ्वा* पर*चुरा* पर*, " - -
कलंक लगाना
लड्
"भ्वा* पर*चुरा* पर*, " - -
जीभ लपलपाना
लड्
"भ्वा* पर*चुरा* पर*, " - -
"तंग करना, सताना"
लड्
"चुरा*उभ* , " - -
"लाड़् प्यार करना, पुचकारना, दुलारना"
लड्
"चुरा*उभ* , " - -
सताना
L R Vaidya
English
laq {% (I) vt. or vi. 1P (pres. लडति) %} 1. To sport, to frolic, to dally
2. to loll the tongue
3. to harass, to annoy.
laq {% (II) vt. 10U (pres. लाडयति-ते) %} 1. To fondle, to caress
2. to spread.
laq {% (III) vt. 1P, 10U (pres. लंडति, लंडयति-ते) %} 1. To speak
2. to throw upwards, to toss up.
Bopp
Latin
1. लड् 1. P. (विलासे) ludere, jocari. Cf. लल्.
2. लड् 10. P. लडयामि (आक्षेपे K. क्षेपे V.) jacere, conji-
cere, dejicere, prosternere. V. लाड्, लण्ड्.
3. लड् 10. P. लडयामि (जिह्वोन्मथने K.) linguam exse-
rere.
4. लड् 10. P. लाडयामि (उपसेवायाम् K. उपसेवने V.)
colere, venerari
ministrare. Cf. लल्.
5. लड् 10. A. लाडये (वीप्सायाम् K. वीप्से V.) desiderare,
optare.
Kridanta Forms
Sanskrit
लड् (ल꣡डँ꣡ विलासे - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् = लडनम्
अनीयर् = लडनीयः - लडनीया
ण्वुल् = लाडकः - लाडिका
तुमुँन् = लडितुम्
तव्य = लडितव्यः - लडितव्या
तृच् = लडिता - लडित्री
क्त्वा = लडित्वा
ल्यप् = प्रलड्य
क्तवतुँ = लडितवान् - लडितवती
क्त = लडितः - लडिता
शतृँ = लडन् - लडन्ती
लड् (ल꣡डँ꣡ उपसेवायाम् - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् = लाडनम् / लडनम्
अनीयर् = लाडनीयः / लडनीयः - लाडनीया / लडनीया
ण्वुल् = लाडकः / लडकः - लाडिका / लडिका
तुमुँन् = लाडयितुम् / लडयितुम्
तव्य = लाडयितव्यः / लडयितव्यः - लाडयितव्या / लडयितव्या
तृच् = लाडयिता / लडयिता - लाडयित्री / लडयित्री
क्त्वा = लाडयित्वा / लडयित्वा
ल्यप् = प्रलाड्य / प्रलडय्य
क्तवतुँ = लाडितवान् / लडितवान् - लाडितवती / लडितवती
क्त = लाडितः / लडितः - लाडिता / लडिता
शतृँ = लाडयन् / लडयन् - लाडयन्ती / लडयन्ती
शानच् = लाडयमानः / लडयमानः - लाडयमाना / लडयमाना
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
 लड्
मूलधातुः:
 लड
धात्वर्थः:
 विलासे
गणः:
 भ्वादिः
कर्मकत्वं:
 अकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 परस्मैपदी
रूपम्:
 लडति
धातुः:
 लड्
मूलधातुः:
 लड
धात्वर्थः:
 उपसेवायाम्
गणः:
 चुरादिः
कर्मकत्वं:
 सकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 उभयपदी
रूपम्:
 लाडयति-ते
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
लड् , लडति auch: zärtlich tun, schmeicheln (von einem Hunde gesagt), Alaṃkārar. 61, b. Vgl. लल्. — लडित sich hin und her bewegend, Jātakam. 32, 32
Haravijaya 1, 54. — Mit उप Kaus. (°लाडयति) = लल् mit उप, Divyāvad. 114, 26
503, 9. — Mit °वि, °विलडित = विललित, Śrīk. 5, 9.
Burnouf
French
*लड् लड्। लडामि 1 et लाडयामि,
लाडये 10
cf. लल्।
*लड् लड्। लडयामि et लाडयामि 10.
Lancer.
Tirer la langue
darder sa langue
l'agiter [comme font
les nourrices aux petits enfants, angl. loll]
s'agiter avec
rapidité [en parlant de la langue].
Lat. lallo
ang. loll.
*लड् लड्। लडयामि 10. Montrer, faire savoir.