| YouTube Channel

लगे (lage)

 
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
 लग्
मूलधातुः:
 लगे
धात्वर्थः:
 सङ्गे
गणः:
 भ्वादिः
कर्मकत्वं:
 अकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 परस्मैपदी
रूपम्:
 लगति
धातुप्रदीपः
Sanskrit
लगेँ लगे सङ्गे
- लगति । अलगीत् । लगयति । लग्नं लगितम् (80) संसक्तमित्यर्थः ।। 790 ।।
क्षीरतरङ्गिणी
Sanskrit
लगेँ लगे सङ्गे
- लगति लगयति अलगीत् क्षुब्धस्वान्तध्वान्तलग्न (7218) इति सक्ते लग्नः साधुः, लगितोऽन्यः 766
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“लगे सङ्गे”@} 2 घटादिः।
‘-- संवरणे’ इति पदमञ्जरी 3।
लागकः-गिका, लगकः-गिक्रा, लिलगिषकः-षिका, लालगकः-गिका
लगिता-त्री, लगयिता-त्री, लिलगिषिता-त्री, लालगिता-त्री
इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि भौवादिककखतिवत् 4 ज्ञेयानि।
5 सक्तार्थे लग्नः-लग्नम्।
अन्यत्र लगितम्-लगितः इत्येव।
6 इति कुप्रत्ययः, उपधाया इत्वं च निपात्यते।]] लिगुः।
7
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (१४५२)
02
=>
 (१-भ्वादिः-७८५। सक। सेट्। पर।)
03
=>
 (७-२-१८)
04
=>
 (१४२)
05
=>
 [[२। निष्ठायाम् ‘क्षुब्धस्वान्तध्वान्तलग्न--’ (७-२-१८) इति निपातनादिडभावः। निष्ठातकारस्य नत्वं च ‘सक्तम्’ इत्यर्थे। अनेनैवार्थैन मेषादिलग्नस्यापि सङ्गतिर्द्रष्टव्या। ‘ओ लस्जी व्रीडायाम्’ इति धातोर्निष्ठायाम् ईदित्त्वेनेण्निषेधात् ‘स्कोः--’ (८-२-२९) इति सकारलोपे ‘ओदितश्च’ (८-२-४५) इति निष्ठानत्वेऽपि यद्यपि लग्नम्-लग्नः इति सिद्ध्येत्
\n\n तथापि तस्य धातोर्व्रीडार्थकत्वात् सक्तार्थ- कत्वलाभार्थं सूत्रेऽत्र निपातनमिति बोध्यम्।]]
06
=>
 [[३। लगतीति लिगुमूर्खः। ‘खरुशङ्कुपीयुनीलङ्गुलिगु--’ [द। उ। १-१२०]
07
=>
 [पृष्ठम्११४७+ २७]