लक्ष्य (lakSya)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 लक्ष्य mfn.
   (-क्ष्यः-क्ष्या-क्ष्यं)
	 1. To be seen or noted.
	 2. To be defined or
described.
	 3. To have attributes or predicates attached.
	 n.
  (-क्ष्यं)
	 1.
A mark,  a butt.
	 2. A mark,  a sign. 
	 3. Fraud,  disguise.
	 4. A Lac, 
a hundred thousand.
	 5. A secondary meaning.
	 6. The thing de-
fined.
 E.
  लक्ष् to see,  यत् aff.
  

Capeller Eng

English

 लक्ष्य a.
  to be defined,  to be expressed indirectly or
implicitly ((rh. ))
 to be taken for or regarded as (nom.  )
 to be aimed at, 
intended,  noticed,  observed
 visible,  perceivable,  knowable by (instr.  
or —°). — n.
  mark,  aim,  object,  prize,  a lac (100, 000)
 appearance, 
pretence.

Yates

English

 लक्ष्य (क्ष्यः-क्ष्या-क्ष्यं)
a. That should be
seen or defined or traced
 hav-
ing attributes.
n.
  A mark,  a
sign
 a fraud
 100, 000.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

लक्ष्य 	-	 lakSya 	-	 n.
  	-	 aim
उपेय 	-	  upeya 	-	 adj.
  	-	 aim
वयुन 	-	  vayuna 	-	 adj.
  	-	 aim
काष्ठा 	-	  kASThA 	-	 f.
  	-	 aim
वयुना 	-	  vayunA 	-	 f.
  	-	 aim
लक्षणा 	-	  lakSaNA 	-	 f.
  	-	 aim
अर्थ 	-	  artha 	-	 m.
  	-	 aim
निश्चय 	-	  nizcaya 	-	 m.
  	-	 aim
उपाधि 	-	  upAdhi 	-	 m.
  	-	 aim
दृष्टिगुण 	-	  dRSTiguNa 	-	 m.
  	-	 aim
निकाय 	-	  nikAya 	-	 m.
  	-	 aim
बाण 	-	  bANa 	-	 m.
  	-	 aim
लक्ष 	-	  lakSa 	-	 m.
  	-	 aim
संश्रय 	-	  saMzraya 	-	 m.
  	-	 aim
अभिप्राय 	-	  abhiprAya 	-	 m.
  	-	 aim
दिष्ट 	-	  diSTa 	-	 n.
  	-	 aim
प्रयोजन 	-	  prayojana 	-	 n.
  	-	 aim
चित्त 	-	  citta 	-	 n.
  	-	 aim
साध्य 	-	  sAdhya 	-	 n.
  	-	 aim  [ Math. ]
अग्रे 	-	  agre 	-	 n.
  	-	 aim

लक्ष्य 	-	 lakSya 	-	 n.
  	-	 objective
लक्ष्य 	-	 lakSya 	-	 n.
  	-	 target
लक्ष्य 	-	 lakSya 	-	 n.
  	-	 aim
लक्ष्य 	-	 lakSya 	-	 n.
  	-	 focus  [ computer ]
लक्ष्य 	-	 lakSya 	-	 adj.
  	-	  indirectly denoted or expressed
लक्ष्य 	-	 lakSya 	-	 adj.
  	-	  observable
लक्ष्य 	-	 lakSya 	-	 adj.
  	-	  to be indicated ,  indirectly denoted or expressed
लक्ष्य 	-	 lakSya 	-	 adj.
  	-	  to be marked or characterized or defined
लक्ष्य 	-	 lakSya 	-	 adj.
  	-	  kept in view or observed
लक्ष्य 	-	 lakSya 	-	 adj.
  	-	  perceptible
लक्ष्य 	-	 lakSya 	-	 adj.
  	-	  to be indirectly denoted
लक्ष्य 	-	 lakSya 	-	 adj.
  	-	  to be recognised or known
लक्ष्य 	-	 lakSya 	-	 adj.
  	-	  visible
लक्ष्य 	-	 lakSya 	-	 adj.
  	-	  to be marked
लक्ष्य 	-	 lakSya 	-	 adj.
  	-	  to be expressed
लक्ष्य 	-	 lakSya 	-	 adj.
  	-	  to be regarded as or taken for
लक्ष्य 	-	 lakSya 	-	 adj.
  	-	  to be characterized
लक्ष्य 	-	 lakSya 	-	 adj.
  	-	  recognisable by
लक्ष्य 	-	 lakSya 	-	 adj.
  	-	  to be defined
लक्ष्य 	-	 lakSya 	-	 adj.
  	-	  to be indicated
लक्ष्य 	-	 lakSya 	-	 n.
  	-	  pretence
लक्ष्य 	-	 lakSya 	-	 n.
  	-	  disguise
लक्ष्य 	-	 lakSya 	-	 n.
  	-	  prize
लक्ष्य 	-	 lakSya 	-	 n.
  	-	  example
लक्ष्य 	-	 lakSya 	-	 n.
  	-	  lac or one hundred thousand
लक्ष्य 	-	 lakSya 	-	 n.
  	-	  sham
लक्ष्य 	-	 lakSya 	-	 n.
  	-	  illustration
लक्ष्य 	-	 lakSya 	-	 n.
  	-	  mark
लक्ष्य 	-	 lakSya 	-	 n.
  	-	  goal
लक्ष्य 	-	 lakSya 	-	 n.
  	-	  thing defined
लक्ष्य 	-	 lakSya 	-	 n.
  	-	  indirect or secondary meaning
लक्ष्य 	-	 lakSya 	-	 n.
  	-	  ideal
लक्ष्य 	-	 lakSya 	-	 n.
  	-	  object aimed at
लक्ष्य 	-	 lakSya 	-	 n.
  	-	  butt

लक्ष्य 	-	  lakSya 	-	 adj.
  	-	 observable
अध्यक्ष 	-	  adhyakSa 	-	 adj.
  	-	 observable
वीक्षणीय 	-	  vIkSaNIya 	-	 adj.
  	-	 observable
अनध्यक्ष 	-	  anadhyakSa 	-	 adj.
  	-	  not observable
उपाख्य 	-	  upAkhya 	-	 adj.
  	-	 observable by the eye

लक्ष्य 	-	 lakSya 	-	 n.
  	-	 target
समाप्तिरेखा 	-	 samAptirekhA 	-	 f.
  	-	 targetline
आखण 	-	  AkhaNa 	-	 m.
  	-	 target
प्रतिकाय 	-	  pratikAya 	-	 m.
  	-	 target
लक्ष 	-	  lakSa 	-	 m.
  	-	 target
शरव्य 	-	  zaravya 	-	 n.
  	-	 target
निमित्त 	-	  nimitta 	-	 n.
  	-	 target
वेध्य 	-	  vedhya 	-	 n.
  	-	 target
शरव्यता 	-	  zaravyatA 	-	 f.
  	-	  of a target
स्थूललक्ष 	-	  sthUlalakSa 	-	 adj.
  	-	  shooting at a large target
स्थूललक्ष्य 	-	  sthUlalakSya 	-	 adj.
  	-	  shooting at a large target

 
   लक्ष्य  lakSya adj.
   to be indirectly denoted   
   लक्ष्य  lakSya adj.
   indirectly denoted or expressed   
   यजिमत्  yajimat adj.
   being denoted by the verb yajati  
   वेदनीय  vedanIya adj.
   to be denoted or expressed or meant by   
   रूप्य  rUpya adj.
   to be denoted figuratively or metaphorically  
   लक्ष्य  lakSya adj.
   to be indicated ,  indirectly denoted or expressed   
   कारक  kAraka n.
   instrumental in bringing about the action denoted by a verb     
            

 
   लक्ष्य  lakSya adj.
   recognisable by  
   बलविज्ञाय  balavijJAya adj.
   recognisable by strength   
   लक्ष्यवीथी  lakSyavIthI f.
   visible or universally recognisable road     
            

 
   लक्ष्य  lakSya  n.
    aim     
   उपेय  upeya adj.
   aim     
   वयुन  vayuna adj.
   aim    
   काष्ठा  kASThA f.
   aim     
   वयुना  vayunA f.
   aim    
   लक्षणा  lakSaNA f.
   aim     
   अर्थ  artha m.
   aim    
   निश्चय  nizcaya m.
   aim     
   उपाधि  upAdhi m.
   aim    
   दृष्टिगुण  dRSTiguNa m.
   aim     
   निकाय  nikAya m.
   aim    
   बाण  bANa m.
   aim     
   लक्ष  lakSa m.
   aim    
   संश्रय  saMzraya m.
   aim     
   अभिप्राय  abhiprAya m.
   aim    
   दिष्ट  diSTa n.
   aim     
   प्रयोजन  prayojana n.
   aim    
   चित्त  citta n.
   aim     
   साध्य  sAdhya n.
   aim  [ Math. ]   
   अग्रे  agre n.
   aim     

Wilson

English

 लक्ष्य
mfn.
   (-क्ष्यः-क्ष्या-क्ष्यं)
1 To be seen or noted.
2 To be defined or described.
3 To have attributes or predicates attached.
n.
  (-क्ष्यं)
1 A mark,  a butt.
2 A mark,  a sign. 
3 Fraud,  disguise.
4 A Lac,  a hundred thousand.
E.
  लक्ष to see,  यत् aff.
  

Apte

English

लक्ष्य [lakṣya],  pot. p.  [लक्ष्-यत्]

To be looked at or observed,  visible,  observable,  perceptible
 बभ्रमुस्तदविज्ञाय लक्ष्यं पतनकारणम् Bhāg.*
  1.11.2
 दुलक्ष्यचिह्ना महतां हि वृत्तिः Ki.*
  17.23.

Indicated or recognizable by (with instr.
  or in comp.
 )
 दूराल्लक्ष्यं सुरपतिधनुश्चारुणा तोरणेन Me.*
  77
 प्रवेपमानाधरलक्ष्यकोपया Ku.*
  5.74
 R.*
  4.5
7.6.

To be known or found out,  traceable
 यमामनन्त्यात्मभुवो$पि कारणं कथं स लक्ष्यप्रभवो भविष्यति Ku.*
  5.81
 cf.
   अलक्ष्य also.

To be marked or characterized.

To be defined.

To be aimed at.

To be expressed or denoted indirectly.

To be regarded or considered as. -क्ष्यः N.
  of a magical formula recited over weapons
 Rām. 

क्ष्यम् An aim,  a butt,  mark,  target,  mark aimed at (fig.  also)
 उत्कर्षः स च धन्विनां यदिषवः सिध्यन्ति लक्ष्ये चले Ś.*
  2.5
 दृष्टिं लक्ष्येषु बध्नन् Mu.*
  1.2
 दर्पेण कौतुकवता मयि बद्धलक्ष्यः U.*
  5.11
 R.*
  1.61
6.11
9.67
 Ku.*
  3.47, 64
5.49
 लक्ष्यं चतुर्विधं ज्ञेयं स्थिरं चैव चलं तथा । चलाचलं द्वयचलं वेधनीयं क्रमेण तु ॥ Dhanur.94.

A sign,  token. 

The thing defined (opp.  लक्षण)
 लक्ष्यैकदेशे लक्षणस्यावर्तनमव्याप्तिः Tarka K.

An indirect or secondary meaning,  that derived from लक्षणा q. v. 
 वाच्यलक्ष्यव्यङ्ग्या अर्थाः K. P.*
   2.

A pretence,  sham,  disguise
 इदानीं परीक्षे किं लक्ष्यसुप्तमुत परमार्थ- सुप्तमिदं द्वयम् Mk.*
  3
3.18
 कन्दर्पप्रवणमनाः सखीसिसिक्षालक्ष्येण प्रतियुवमञ्जलिं चकार Śi.*
  8.35
 R.*
  6.81.

A lac,  one hundred thousand. Comp.
   -अक्षिहरणम् the carrying off of a prize. -अलक्ष्य a.
  scarcely visible. -क्रमः a.
  the method or order of which is (indirectly) preceptible,  as a dhvani. -ग्रहः taking aim.  -भेदः,  -वेधः hitting the mark
 अपतित्वा नु चकार लक्ष्यभेदम् Ki.*
  13.27. -वीथिः f.
  the visible road (ब्रह्मलोकमार्ग). -सिद्धिः the attainment of an object. -सुप्त a.
  feigning sleep. -हन् a.
  hitting the mark. (m.  ) an arrow.

Apte 1890

English

 लक्ष्य pot. p. [लक्स्-यत्] 1 To be looked at or observed,  visible,  observable,  perceptible
 दुर्लक्ष्यचिह्वा महतां हि वृत्तिः Ki. 17. 23. 
2 Indicated or recognizable by (with instr. or in comp.)
 दूराल्लक्ष्यं सुरपतिधनुश्चारुणा तोरणेन Me. 75
 प्रवेपमानाधरलक्ष्यकोपया Ku. 5. 74,  R. 4. 5,  7. 60. 
3 To be known or found out,  traceable
 यमामनंत्यात्मभुवोऽपि कारणं कथं स लक्ष्यप्रभवो भविष्यति Ku. 5. 81
 cf. अलक्ष्य also. 
4 To be marked or characterized. 
5 To be defined. 
6 To be aimed at. 
7 To be expressed or denoted indirectly. 
8 To be regarded or considered as. 
क्ष्यः A magical formula recited over weapons. 
क्ष्यं 1 An aim,  a butt,  mark,  target,  mark aimed at (fig also)
 उत्कर्षः स च धन्विनां यदिषवः सिध्यंति लक्ष्ये चले Ś. 2. 5
 दृष्टिं लक्ष्येषु बध्नन् Mu. 1. 2
 दर्पेण कौतुकवता मयि बद्धलक्ष्यः U. 5. 11
 R. 1. 61,  6. 11,  9. 67
 Ku. 3. 47,  64
 5. 49. 
2 A sign,  token. 
3 The thing defined (opp. लक्षण)
 लक्ष्यैकदेशे लक्षणस्यावर्तनमव्याप्तिः Tarka K. 
4 An indirect or secondary meaning,  that derived from लक्षणा q. v.
 वाच्यलक्ष्यव्यंग्या अर्थाः K. P. 2. 
5 A pretence,  sham,  disguise
 इदानीं परीक्षे किं लक्ष्यसुप्तमुत परमार्थसुप्तमिदं द्वयं Mk. 3
 3. 18
 कंदर्पप्रवणमनाः सखीसिसिक्षालक्ष्येण प्रतियुवमंजलिं चकार Śi. 8. 35,  R. 6. 81. 
6 A lac,  one hundred thousand. 
Comp. 
क्रम a. the method or order of which is (indirectly) perceptible,  as a dhvani. 
भेदः,  
वेधः hitting the mark
 Ki. 13. 27. 
वीथि f. the visible road (ब्रह्मलोकमार्ग). 
सुप्त a. feigning sleep. 
हन् a. hitting the mark. (
m.) an arrow. 

Monier Williams Cologne

English

 लक्ष्य mfn.
   to be marked or characterized or defined,  Kap.
  ,  Sch.

 to be indicated,  indirectly denoted or expressed,  Sāh.
 
 Vedāntas.

 (to be) kept in view or observed,  VarBṛS.
 
 Kathās.

 to be regarded as or taken for (nom.  ),  Śiś.
 
 Hit.

 to be recognised or known,  recognisable by (instr. or comp. ),  Hariv.
 
 Kālid.
 
 Dhūrtas.

 observable,  perceptible,  visible,  MBh.
  
 Kāv.
  &c.
  

 लक्ष्य m.
  N.
  of a magical formula or spell recited over weapons,  R.
 

 लक्ष्य n.
  an object aimed at,  prize,  MBh.
  
 R.
 
 Kām.

 (exceptionally also n.
  with m.
  as v.l.) an aim,  butt,  mark,  goal,  Up.
  
 Gaut.
 
 MBh.
   &c.
   (लक्ष्यं-√ लभ्,  to attain an object,  have success
 लक्ष्यम्-√ बन्ध् with loc.
  ,  ‘to fix or direct the aim at’,  with आकाशे =
  आकाशे लक्षम्-√ बन्ध् See under लक्ष)

 लक्ष्य n.
  the thing defined (opp.  to लक्षण),  A.
 

 an indirect or secondary meaning (that derived from लक्षणा,  q.v.),  Kpr.
  

 a pretence,  sham,  disguise,  Ragh.
 
 Kām.
   (cf.   -सुप्त)

 a lac or one hundred thousand,  Rājat.
 

 an example,  illustration (?),  Sāh.
 

 often v.l. or w.r. for लक्ष and लक्ष्मन्.

Monier Williams 1872

English

 लक्ष्य,  अस्,  आ,  अम्,  to be marked,  to be defined
or described
 having marks or attributes,  to be ex-
pressed indirectly
 to be aimed at
 to be regarded
as,  deserving to be regarded
 to be looked at or
observed,  observable,  perceptible,  visible
 to be re-
cognised or known,  recognisable by (with inst. or at
the end of a comp.)
 (अस्),  m. epithet of a magical
formula or charm recited over weapons
 (अम्),  n.
an aim,  object,  mark to be aimed at,  butt,  target, 
prize
 a lac or one hundred thousand
 mere appear-
ance,  sham,  pretence [cf. लक्ष्य-सुप्त]
 a sign, 
token (for लक्ष्मन्)
 an example,  illustration (?).
—लक्ष्य-क्रम,  अस्,  आ,  अम्,  having an indirectly
perceptible method (said of that which is suggested
by poetry but not expressed).
—लक्ष्य-ज्ञ-त्व, 
अम्,  n. knowledge of a mark or aim
 knowledge
of examples.
—लक्ष्य-ता,  f. or लक्ष्य-त्व, 
अम्,  n. the being indirectly expressed
 the being
an aim or object,  (लक्ष्यतां या,  to become
an aim or object)
 perceptibility,  visibility,  (लक्ष्-
यतां नी,  to make visible.)
—लक्ष्य-भेद, 
अस्,  m. the cleaving of a mark.
—लक्ष्य-वीथी, 
f. the visible or universally recognisable road,  (ac-
cording to a commentator = ब्रह्म-लोक-मार्ग।)
—लक्ष्य-वेधिन्,  ई,  इनी,  इ,  piercing or hitting
a mark.
—लक्ष्य-सुप्त,  अस्,  आ,  अम्,  pretending
to be asleep,  shamming sleep.
—लक्ष्य-हन्,  हा, 
घ्नी,  ह,  hitting the mark
 (हा),  m. an arrow.
—लक्ष्याभिहरण (°य-अभ्°),  अम्,  n. the carry-
ing off of a prize.
—लक्ष्यी-कृ,  लक्ष्यी-कृत,  = लक्-
षी-कृ,  लक्षी-कृत,  see under लक्ष.
—लक्ष्यी-
भू = लक्षी-भू।

Macdonell

English

 लक्ष्य lakṣ-ya,  fp. to be defined
 indicated,  🞄indirectly denoted or expressed
 to be regarded 🞄as (nm. )
 had in view
 to be observed
 🞄to be recognised by (in. ,  —°)
 visible,  perceptible
 🞄n.  object aimed at,  prize
 aim,  🞄mark
 one hundred thousand,  lac
 pretence,  🞄[Page259a-3] 🞄disguise
 example (?): -ṃ labh,  attain oneʼs 🞄object,  -ṃ bandh,  direct oneʼs aim at (lc.): 🞄w. ākāśe,  gaze vaguely into the air: -tā,  f.
  🞄visibility
 state of being a mark: -ṃ nī,  🞄make visible,  -ṃ yā,  become an aim
 -tva,  🞄n.  being an aim,  of (—°)
 -bheda,  m.
  hitting 🞄the makr
 -lakṣaṇa-bhāva,  m.
  connexion 🞄of the indicated and indicator
 -supta,  pp. 🞄feigning sleep
 -alakṣya,  fp. visible and 🞄not visible,  scarcely visible.

Apte Hindi

Hindi

लक्ष्य
सं* कृ* - लक्ष्+ण्यत्
"देखने के योग्य, अवलोकन करने योग्य, दृश्य अवेक्षणीय, प्रत्यक्ष जानने के योग्य"

लक्ष्य
सं* कृ* - -
संकेतित या अभिज्ञेय

लक्ष्य
सं* कृ* - -
"ज्ञातव्य या प्राप्त, सुराग लगाने योग्य"

लक्ष्य
सं* कृ* - -
चिह्नित या चित्रित किया जाना

लक्ष्य
सं* कृ* - -
परिभाषा के योग्य

लक्ष्य
सं* कृ* - -
उद्दिष्ट किये जाने योग्य

लक्ष्य
सं* कृ* - -
अभिव्यक्त किया जाना या परोक्ष रुप से प्रकट किया जाना

लक्ष्य
सं* कृ* - -
"ख्याल किये जाने योग्य , चिन्तनीय "

लक्ष्यम्
नपुं*
   - -
"उद्देश्य,  निशाना , चिह्न, चांदमारी,  उद्दिष्ट् चिह्न"

लक्ष्यम्
नपुं*
   - -
"निशान,  निशानी"

लक्ष्यम्
नपुं*
   - -
वस्तु जिसकी परिभाषा की गई है

लक्ष्यम्
नपुं*
   - -
परोक्ष या गौण अर्थ जो लक्षणा शक्ति से प्रतीत हों

लक्ष्यम्
नपुं*
   - -
"बहाना , झूठमूठ"

लक्ष्यम्
नपुं*
   - -
लाख सौ हजार

लक्ष्यम्
नपुं*
   - लक्ष्+यत्
"ध्येय, उद्देश्य"

लक्ष्यम्
नपुं*
   - लक्ष्+यत्
"चिन्ह, टोकन"

लक्ष्यम्
नपुं*
   - लक्ष्+यत्
वह वस्तु जिसकी परिभाषा की गई है

लक्ष्यम्
नपुं*
   - लक्ष्+यत्
"गौण अर्थ, अप्रत्यक्ष अर्थ"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

लक्ष्य
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಉದ್ದೇಶ /ಗುರಿ
निष्पत्तिः - > लक्ष (आलोचने) - "अच्" (३-१-१३४)
व्युत्पत्तिः - > लक्ष्यते
प्रयोगाः - > "उत्कर्षः स च धन्विनां यदिषवः सिध्यन्ति लक्ष्ये चले"
उल्लेखाः - > शाकु० २-५
लक्ष्य
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವ್ಯಾಜ /ನೆಪ
निष्पत्तिः - > लक्ष (आलोचने) - "ण्यत्" (३-१-१२४)
प्रयोगाः - > "रोमाञ्चलक्ष्येण स गात्रयष्टिं भित्वा निराक्रामदरालकेश्याः"
उल्लेखाः - > रघु० ६-८१
विस्तारः - > "लक्ष्यं स्यादपदेशेऽपि शरव्येऽपि नपुंसकम्" - मेदि०
लक्ष्य
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಲಕ್ಷಣದ ಸಮನ್ವಯ ಸ್ಥಳ /ಉದಾಹರಣೆ
प्रयोगाः - > "अलङ्कारेषु बालानामवगाहनसिद्धये । ललितः क्रियते तेषां लक्ष्यलक्षणसङ्ग्रहः ॥"
उल्लेखाः - > चन्द्रा०
लक्ष्य
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಲಕ್ಷಣಾವೃತ್ತಿಯಿಂದ ತಿಳಿಯುವ ಅರ್ಥ
लक्ष्य
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಗೋಚರವಾಗುವ /ನೋಡಬಹುದಾದ
प्रयोगाः - > "दूराल्लक्ष्यं सुरपतिधनुश्चारूणां तोरणेन"
उल्लेखाः - > मेघ० २-१२
लक्ष्य
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ತಿಳಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾದ /ತಿಳಿಯಬಹುದಾದ
प्रयोगाः - > "यमामनन्त्यात्मभुवोऽपि कारणं कथं स लक्ष्यप्रभवो भविष्यति"
उल्लेखाः - > कुमा० ५-८१
लक्ष्य
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಊಹಿಸಲು ಶಕ್ಯವಾದ
प्रयोगाः - > "प्रवेपमानाधरलक्ष्यकोपया"
उल्लेखाः - > कुमा० ५-७४

L R Vaidya

English

 lakzya {% (I) a. (f. क्ष्या) %} 1. To be marked
to be defined
to be aimed at
to be regarded as
to be looked at,  R.vi.11
to be denoted indirectly
to be known,  to be traced,  K.S.v.81
recognizable by,  (with an inst.),  दूराल्लक्ष्यं सुरपतिधनुश्चारुणा तोरणेन Megh.ii.12,  K.S.v.74,  R.iv.5.

 lakzya {% (II) n. %} 1. A butt,  a target,  a mark aimed at,  दृष्टलक्ष्यमिदः शराः R.i.61,  K.S.iii.64
one hundred thousand
secondary meaning,  one derived by Lakshaṇa (q.v.),  K.Pr.ii.
the thing defined,  उपकारापकारौ हि लक्ष्यं लक्षणमेतयोः Sis.ii.37
a sign,  a token
pretence,  sham,  किं लक्ष्यसुप्तमुत परमार्थसुप्तमिदं द्वयम् Mrich.iii.,  रोमांचलक्ष्येण स गात्रयष्टिं भित्वा निराक्रामदरालकेश्याः R.vi.81.

Bopp

Latin

 लक्ष्य (r. लक्ष् s. य)
1) spectandus.
2) n. scopus.

Lanman

English

 lakṣya,  grdv. to be noticed or seen
 to
be looked upon or considered as,  41^14.
[derivation like that of lakṣaṇa.]

Abhyankara Grammar

English

लक्ष्य  lit. target
 illustration
 example of a grammatical rule
 cf. लक्ष्ये लक्षणं सकृदेव प्रवर्तते Paribhāşā
 also लक्ष्यानुसारि व्याख्यानमेव शरणम् Paribhāşendu- śekhara
 cf. also शब्दो लक्ष्य: सूत्रं लक्षणम् M. Bh. on P.I.1.1 Vārt. 14.

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  चिन्तनीय,  चिन्त्य,  विचारणीय,  विचार्य,  अनुशीलनीय,  लक्ष्य,  अभिलक्ष्य,  अवधेय
adjective
 
चिन्तनयोग्यम्।
 "एतद् चिन्तनीयं प्रकरणम्।"

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
स्थानान्यालीढवैशाखप्रत्यालीढानि मण्डलम् ।
समपादं च वेध्यं तु लक्ष्यं लक्षं शरव्यकम् ॥ ७७७ ॥
-wordlist-
 
स्थान (क्ली),  आलीढ (क्ली),  वैशाख (क्ली),  प्रत्यालीढ (क्ली),  मण्डल (क्ली),  समपाद (क्ली),  वेध्य (क्ली),  लक्ष्य (क्ली),  लक्ष (क्ली),  शरव्यक (क्ली)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

वेध्य
वेध्य,  लक्ष्य,  शरव्य,  निमित्त
वेध्यं लक्ष्यं शरव्यं च निमित्तं च समं विदुः ॥ ४६८ ॥
verse 2.1.1.468
page 0054

अमरकोशः

Sanskrit

Word:  लक्ष्यम्
Root:  लक्ष्य
Gender:  नपुं
Number:  all
Meaning(s): 
⇒ aim
⇒ sham
⇒ butt
⇒ goal
⇒ mark
⇒ ideal
⇒ prize
⇒ target
⇒ example
⇒ visible
⇒ disguise
⇒ pretence
⇒ objective
⇒ observable
⇒ perceptible
⇒ to be marked
⇒ illustration
⇒ to be defined
⇒ thing defined
⇒ object aimed at
⇒ to be expressed
⇒ to be indicated
⇒ recognisable by
⇒ focus [computer]
⇒ to be characterized
⇒ kept in view or observed
⇒ to be indirectly denoted
⇒ to be recognised or known
⇒ lac or one hundred thousand
⇒ indirect or secondary meaning
⇒ to be regarded as or taken for
⇒ indirectly denoted or expressed
⇒ to be marked or characterized or defined
⇒ to be indicated ,  indirectly denoted or expressed
Shloka(s): 
2|8|86|1 ► लक्षं लक्ष्यं शरव्यं च शराभ्यास उपासनम्। (क्षत्रियवर्गः)
3|3|216|2 ► पदे लक्ष्ये निमित्तेऽपदेशः स्यात्कुशमप्सु च॥ (नानार्थवर्गः)
Synonym(s): 
➠ 2|8|86|1 ⇢ लक्षम् (लक्ष) (नपुं) ⇒ lac, mark, one lakh [100 000], one hundred thousand
➠ 2|8|86|1 ⇢ लक्ष्यम् (लक्ष्य) (नपुं) ⇒ aim, sham, butt, goal, mark, ideal, prize, target, example, visible, disguise, pretence, objective, observable, perceptible, to be marked, illustration, to be defined, thing defined, object aimed at, to be expressed, to be indicated, recognisable by, focus [computer], to be characterized, kept in view or observed, to be indirectly denoted, to be recognised or known, lac or one hundred thousand, indirect or secondary meaning, to be regarded as or taken for, indirectly denoted or expressed, to be marked or characterized or defined, to be indicated ,  indirectly denoted or expressed
➠ 2|8|86|1 ⇢ शरव्यम् (शरव्य) (नपुं) ⇒ aim, mark, target, butt or mark for arrows, capable of wounding or injuring
➠ 3|3|216|2 ⇢ अपदेशः (अपदेश) (पुं) ⇒ plea, place, feint, colour, excuse, pretext, quarter, pretence, disguise, assigning, contrivance, pointing out, butt or mark, second step in a syllogism
Related word(s): 
जातिः ➡ मानसिकभावः
    

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 लक्ष्यं,  क्ली,
   (लक्ष्यते यदिति । लक्ष् + ण्यत् ।)शरवेधस्थानम् । तत्पर्य्यायः । लक्षम् २ शर-व्यम् ३ । इत्यमरः । २ । ८ । ८६ ॥
 प्रतिकायः ४वेध्यम् ५ । इति जटाधरः ॥
 वेधम् ६ । इतिशब्दरत्नावली ॥
 (यथा,  कुमारे । ३ । ६४ ।“कामस्तु बाणावसरं प्रतीक्ष्यपतङ्गवद्वह्निमुखं विविक्षुः ।उमासमक्षं हरबद्धलक्ष्यःशरासनज्यां मुहुराममर्श ॥
”)

 लक्ष्यः,  त्रि,  लक्षणया बोध्यः । इति साहित्य-दर्पणम् ॥
 (लक्ष्यते इति । लक्ष + ण्यत् ।)दर्शनीयः । इति लक्षधात्वर्थदर्शनात् ॥
 (व्याजः ।इत्यमरः ॥
 यथा,  रघुः । ६ । ८१ ।“रोमाञ्चलक्ष्येण स गात्रयष्टिंभित्वा निराक्रामदरालकेश्याः ॥
”अनुमेयः । इति मल्लिनाथः ॥
 यथा,  कुमारे ।५ । ७४ ।“इति द्विजातौ प्रतिकूलवादिनिप्रवेपमानाधरलक्ष्यकोपया ॥
”तथा च रघुः । ४ । ५ ।“छायामण्डललक्ष्येण तमदृश्या किल स्वयम् ।पद्मा पद्मातपत्रेण भेजे साम्राज्यदीक्षितम् ॥
”)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 लक्ष्य न०
  लक्ष--यत् । १ वेधार्थमुद्दिश्यमाने शरव्ये अमरः ।२ लक्षणाबोध्येऽर्थे ३ उद्देश्ये,  ४ ज्ञेये,  ५ अनुमेये च त्रि०
  ।

Capeller

German

 लक्ष्य zu definieren,  angedeutet d. i. mittelbar
ausgedrückt (rh.),  zu halten für
(Nom. ),  zu betrachten,  zu erkennen, 
sichtbar,  wahrenhmbar. n.
  (ausgesetzter)
Preis,  Ziel,  Schein,  Verstellung.

Burnouf

French

 लक्ष्य लक्ष्य a. (sfx. य) remarquable.
notable. -- S. n.
  marque,  signe
		 but que l'on vise.
		 Fraude.

Stchoupak

French

 लक्ष्य-
 a. v. à observer,  à remarquer 
 à regarder comme 
reconnaissable à (instr.) 
 visible,  perceptible 
 m.
  n.
  d'une formule magique 
nt. objet (qu'on vise),  cible,  but,  visée,  prix (-अं लभ्- réussir, 
-अं बन्ध्- fixer son but sur,  loc.) 
 prétexte 
 signification secondaire
ou indirecte 
 -ई-कृ- se faire un but de (ifc.) 
 -ता- f.
  -त्व- nt.
fait d'être visible 
 d'être le but.
°भूत- a. v. devenu le but.
°भेद- m.
  fait de percer le but.
°सुप्त- a. v. = लक्ष°।
लक्ष्याभिहरण- nt. fait d'enlever le prix.
लक्ष्यार्थ- m.
  signification indirecte.
लक्ष्यालक्ष्य- a. à peine visible.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.