| YouTube Channel

रौरव (raurava)

 
शब्दसागरः
English
रौरव
mfn.
(-वः-वी-वं)
1. Formidable, horrible, terrific.
2. Dishonest,
fraudulent.
3. Unsteady, slipping.
m.
(-वः)
1. One of the divisions
of Naraka or Tartarus.
2. A savage, a monster.
E.
रुद् to weep,
deriv.
irr
.
or रुरु said to mean a living being, अण्
aff.
Capeller Eng
English
रौरव
f.
coming from the Ruru (a kind of deer)
m.
a
cert.
hell.
Yates
English
रौरव (वः-वी-वं)
a. Terrific, unstea-
dy, dishonest.
m.
One of the di-
visions of hell
a monster.
Spoken Sanskrit
English
रौरव raurava
m.
monster
सत्त्व sattva
m.
monster
अभुव abhuva
n.
monster
अभ्व abhva
n.
monster
रक्षस् rakSas
n.
evil being [ monster ]
वल्लभक vallabhaka
m.
sea-monster
वल्लक vallaka
m.
sea-monster
वारुणपाशक vAruNapAzaka
m.
sea-monster
यादस् yAdas
n.
sea monster
ह्रदग्रह hradagraha
m.
lake-monster
वार्त्ता vArttA
f.
female monster
अवहार avahAra
m.
marine monster
अवहारक avahAraka
m.
marine monster
जलव्याल jalavyAla
m.
marine monster
दनुकबन्ध danukabandha
m.
monster dAnava
श्वेतवाहन zvetavAhana
m.
marine monster
करिमकर karimakara
m.
fabulous monster
पङ्गुग्रह paGgugraha
m.
sea-monster makara
मरोलि maroli
m.
sea monster makara
मरोलिक marolika
m.
sea monster makara
मकर makara
m.
kind of sea-monster
असिदंष्ट्र asidaMSTra
m.
marine monster makara
असिदंष्ट्रक asidaMSTraka
m.
marine monster makara
पङ्कग्राह paGkagrAha
m.
marine monster makara
समकर samakara
adj.
having marine monsters
मातङ्गमकर mAtaGgamakara
m.
kind of marine monster
वारिवारण vArivAraNa
m.
kind of aquatic monster
तिमिशत्रु timizatru
m.
particular marine monster
वाडबहारक vADabahAraka
m.
shark or other sea-monster
शस्त्रग्राहवत् zastragrAhavat
adj.
having sea-monsters for weapons
मकरी makarI
f.
female of the sea-monster makara
हस्तिमकर hastimakara
m.
sea-monster shaped like an elephants
माकर mAkara
adj.
relating or belonging to a makara or sea-monster
रौरव raurava
adj.
dishonest
रौरव raurava
adj.
unsteady
रौरव raurava
adj.
fearful
रौरव raurava
adj.
coming from or made of the skin of the deer called ruru
रौरव raurava
m.
savage
रौरव raurava
m.
monster
रौरव raurava
n.
fruit of the ruru tree
Wilson
English
रौरव
mfn.
(-वः-वी-वं)
1 Formidable, horrible, terrific.
2 Dishonest, fraudulent.
3 Unsteady, slipping.
m.
(-वः)
1 One of the divisions of Naraka or Tartarus.
2 A savage, a monster.
E.
रुद to weep,
deriv.
irr
., or रुरु said to mean a living being,
अण्
aff.
Apte
English
रौरव [raurava],
a.
(-वी
f.
)
Made of the hide of Ruru
त्वचं मेध्यां परिधाय रौरवीम्
R.*
3.31.
Dreadful, terrible.ल
Apte 1890
English
रौरव a. (वी f.) 1 Made of the hide of Ruru
R. 3. 31.
2 Dreadful, terrible.
3 Fraudulent, dishonest.
वः 1 A savage.
2 N. of one of the hells
Ms. 4. 88.
Monier Williams Cologne
English
रौरव mf(ई)n. (fr. रुरु) coming from or made of the skin of the deer called Ruru,
GṛŚrS.
MBh.
&c.
fearful,
L.
unsteady, dishonest,
L.
रौरव
m.
N.
of one of the hells,
Mn.
MBh.
&c.
(personified as husband of Vedanā and father of Duḥkha,
MārkP.
with Buddhists, one of the 8 hot hells,
Dharmas.
121)
N.
of the fifth Kalpa (q.v.)
a savage, monster,
W.
रौरव
n.
the fruit of the Ruru tree g. प्लक्षादि
N.
of various Sāmans, ĀrṣBr.
Monier Williams 1872
English
रौरव रौरव, अस्, ई, अम् (fr. रुरु), made
of the hide of the deer called रुरु
fearful, dread-
ful, terrible
unsteady, cheating, fraudulent, dishonest
(अस्), m. a savage
N. of one of the hells (Manu
IV. 88)
of the fifth Kalpa
(अम्), n. the fruit of
the Ruru tree
N. of various Sāmans.
Macdonell
English
रौरव raurava,
a.
(ī) coming from the 🞄Ruru antelope
m.
N. of a certain hell.
Benfey
English
रौरव रौरव,
I. i. e. रुरु + अ,
adj.
,
f.
वी।
1. Proceeding from the common
deer (viz. flesh, etc.), Man. 2, 41
3,
269
Utt. Rāmac. 105, 11.
2. Un-
steady.
II.
adj.
1. Formidable.
2.
Dishonest.
III.
m.
1. The name of a
hell, Man. 4, 88.
2. A savage.
--
Comp.
महा-,
m.
the name of a hell, Man.
4, 88.
Apte Hindi
Hindi
रौरव
वि* - रुरु + अण्
`रुरु' मृग की खाल का बना हुआ
रौरव
वि* - -
"डरावना, भयानक"
रौरव
वि* - -
"जालसाज़ी से भरा हुआ, बेईमान"
रौरवः
पुं*
- -
बर्बर
रौरवः
पुं*
- -
एक नरक का नाम
Shabdartha Kaustubha
Kannada
रौरव
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಒಂದು ನರಕ /ತಾಮಿಸ್ರ ಮೊದಲಾದ ೨೮ ನರಕಗಳಲ್ಲೊಂದು
रौरव
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಭಯಂಕರವಾದ
विस्तारः - > "रौरवो भीषणे नरकान्तरे" - हेम०
रौरव
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಜಿಂಕೆಯ ಸಂಬಂಧವಾದ
निष्पत्तिः - > "अण्" (४-३-१२०)
व्युत्पत्तिः - > रुरोः मृगस्य इदम्
L R Vaidya
English
rOrava {% (I) a. (f. वी) %} 1. Dreadful, terrible
2. fraudulent
3. made of the hide of ruru.
rOrava {% (II) m. %} 1. A savage
2. name of one of the hells, M.iv.88.
Aufrecht Catalogus Catalogorum
English
रौरव a teacher of Śaiva doctrine. Quoted by Abhina-
vagupta in Īśvarapratyāsattivimarśinī.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
Raurava, m. (= Pali Roruva), n. of a hot hell, very common: often followed by Mahāraurava, from which in Mv 〔i.5.13〕. it seems to be specially distinguished as ekānta-raurava (mahā-r° occurs in 14)
the two referred to as dvau ca rauravau Mv 〔i.9.8〕 = 〔iii.454.7〕 (vs)
foll. by mahā-r°, Mvy 〔4923〕
Dharmas 〔121〕
Divy 〔67.22〕
〔138.6〕
〔366.28〕
Av 〔i.4.8〕, etc.
without mahā-r°, Mv 〔iii.274.11〕
Kv 〔18.12〕, et alibi.
Sanskrit Tibetan
Tibetan
ngu 'bod
रौरव
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: रौरवः
Root: रौरव
Gender: पुं
Number: all
अर्थः नरकभेदः
Meaning(s):
Particular hell
Shloka(s):
1|2|37|2 अवीच्यन्ता रौरवाद्याः प्रायशो नरका नरि॥ (स्वर्गकाण्डः/लोकपालाध्यायः)
Synonym(s):
1|2|37|2 अवीचिः (अवीचि) (पुं) Particular hell नरकभेदः
1|2|37|2 रौरवः (रौरव) (पुं) Particular hell नरकभेदः
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः नरकः
जातिः अलौकिकस्थानम्
Mahabharata
English
Raurava, name of a hell. § 756 (Ānuśāsanik.): XIII, 101, 4825.
पुराणम्
English
रौरव / RAURAVA. One of the twentyeight hells. For details see the part naraka under the word kāla.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
रौरवः,
पुं,
(रुरुर्ज्जन्तुविशेषस्तस्यायमिति रुरु +अण् ।) नरकविशेषः घोरः इति मेदिनी ।वे, ४९
आद्यस्य विवरणं यथा, --“रौरवे कूटसाक्षी तु याति यश्चानृती नरः ।तस्य स्वरूपं वदतो रौरवस्य निशामय
योजनानां सहस्रे द्वे रौरवो हि प्रमाणतः ।जानुमात्रप्रमाणन्तु तत्र श्वभ्रं सुदुस्तरम्
तत्राङ्गारचयो येन कृतं तद्धरणीसमम् ।जाज्वल्यतातितीव्रेण तापिताम्बरभूमिना
तन्मध्ये पापकर्म्माणं विमुञ्चन्ति यमानुगाः ।स दह्यमानस्तीव्रेण वह्निना तेन धावति
पदे पदे पादोऽस्य शीर्य्यते जायते पुनः ।अहोरात्रेणोद्धरणं पादन्यासं गच्छति ।एवं सहस्रं विस्तीर्णे योजनानां विमुच्यते
”इति मार्कण्डेयपुराणे पितापुत्त्रसंवादनामा-ध्यायः
(तथाच देवीभागवते २२ ८-११ ।“एतन्ममाहमिति यो भूतद्रोहेण केवलम् ।पुष्णाति प्रत्यहं स्वीयकुटुम्बं कार्य्यलम्पटः
एतद्विहाय चात्रैव स्वाशुभेन पतेदिह ।रौरवे नाम नरके सर्व्वसत्त्वभयावहे
इह लोकेऽमुना ये तु हिंसिता जन्तवः पुरा ।त एव रुरवो भूत्वा परत्र पीडयन्ति तम्
तस्माद्रौरवमित्याहुः पुराणज्ञा मनिषिणः ।रुरुः सर्पादपि क्रूरो जन्तुरुक्तः पुरातनैः
”)
रौरवः, त्रि, चञ्चलः धर्त्तः घोरः इति शब्द-रत्नावली
(रुरोर्मृगस्येदमिति अण् मृग-सम्बन्धिनि यथा, मनुः ४१ ।“कार्ष्णरौरववास्तानि चर्म्माणि ब्रह्मचारिणः ।वसीरन्नानुपूर्व्वेण शाणक्षौमाविकानि
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
रौरव
पु०
रोरूयतेऽत्र रु--यङ् क्विप् तेन प्राप्यः तस्मायं वाअण् नरकभेदे अमरः चञ्चले, धूर्त्ते, क्षोरेच
त्रि०
शब्दर० सामभेदे
न०
तच्च साम अहगाने३ प्र० दर्शितम् “रौरवयौधाजये वार्हते तृचे भवतः”ता० ब्रा० रौरवनरकस्वरूपादिकमुक्तं मार्कपु० १० अ०“रौरवे कूटसाक्षी तु याति यूतानृतो नरः तस्य स्व-रूपं गदतो रौरवस्य निशामप योजनानां सहस्वे द्वेरौरवो हि प्रमाणतः जानुमात्रप्रमाणश्च ततः श्वभ्रःसुदुस्तरः तत्राङ्गारचयोपेतं कृतञ्च धरणीतलम् ।जाज्वल्यमानन्तीव्रेण तापिताङ्गारभूमिगम् तन्मध्येपापकर्माणं विमुञ्चन्ति यमानुमाः दह्यमानस्तीव्रेणवह्निना तत्र धावति वदे पदे पादोऽस्य शीर्य्यतेजीर्यते पुनः अहोरात्रेणोद्धरणं पादग्यासं गच्छति ।एवं सहस्रं विस्तीर्णे योजनानां विपच्यते”
Capeller
German
रौरव,
f.
von der Ruru-Gazelle kommend,
Gazellen-.
Burnouf
French
रौरव रौरव a. de l'antilope रुरु।
(रु)
Formidable [en parlant d'un cri].
Instable
inconstant
cf.
रवण। -- S.
m.
monstre
sauvage.
Le 4ᵉ enfer brûlant.
Stchoupak
French
रौरव-
-ई- a. relatif au daim ruru, fait en peau de ce daim
m.
n.
d'un enfer.