रौद्र (raudra)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दसागरः
Englishरौद्र (-द्रः-द्रा or द्री-द्रं)
1. Formidable, fearful, terrific 2. Sharp, acute.
3. Relating or belonging to RŪDRA or ŚIVA.
4. Violent, wrathful,
irascible.
mn. (-द्रः-द्रं) Wrath rage, (the sentiment as an object of
poetical description. )
(-द्रं)
1. Heat, warmth.
2. Wrath.
3.
YAMA.
(-द्री) GAURI, the wife of ŚIVA.
रुद्र ŚIVA, अण्
Capeller Eng
EnglishHelp us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Spoken Sanskrit
Englishरौद्र - raudra - - fierce
रौद्र - raudra - - bringing or betokening misfortune
रौद्र - raudra - - raudra relating or belonging to or coming from rudra or the rudras
रौद्र - raudra - - rudra-like
रौद्र - raudra - - wild
रौद्र - raudra - - impetuous
रौद्र - raudra - - inauspicious
रौद्र - raudra - - violent
रौद्र - raudra - - sentiment of wrath or fury
रौद्र - raudra - - worshipper of rudra
रौद्र - raudra - - sunshine
रौद्र - raudra - - class of evil spirits
रौद्र - raudra - - warmth
रौद्र - raudra - - cold season of the year
रौद्र - raudra - - descendant of rudra
रौद्र - raudra - - winter
रौद्र - raudra - - heat
रौद्र - raudra - - fierceness
रौद्र - raudra - - formidableness
रौद्र - raudra - - savageness
रौद्र raudra savageness
Wilson
Englishरौद्र
(-द्रः-द्री-द्रं)
1 Formidable, fearful, terrific.
2 Sharp, acute.
3 Relating or belonging to RUDRA or ŚIVA.
4 Violent, wrathful, irascible.
mn. (-द्रः-द्रं) Wrath, rage, (the
sentiment as an object of poetical description)
(-द्रः)
1 Heat, warmth.
2 The cold season.
3 YAMA.
(-द्री) GAURI, the wife of ŚIVA.
रुद्र ŚIVA, &c., and अण्
Apte
Englishरौद्र [raudra], (-द्रा-द्री ) [रुद्र-अण्]
'Rudra-like', violent, irascible, wrathful.
Fierce, savage, terrible, wild.
Addressed to Rudra (as a hymn).
Bringing misfortune
calamitous.
Relating to Rudra
रौद्रं व्रतं समास्थाय नियतो नियतेन्द्रियः 7.13.21.
द्रः A worshipper of Rudra.
Heat, ardour, warmth, passion, wrath.
The sentiment of wrath or furiousness
रौद्रः क्रोधस्थायिभावो रक्तो रुद्राधिदैवतः S. D.* 232 or K. 4.
of Yama.
Winter.
of a संवत्सर.
द्रम् Wrath, rage
Formidableness, fierceness, savageness.
Heat, warmth
solar heat. -कर्मन् doing dreadful acts. (n. ) a terrible magic rite.-दर्शन frightful-looking, terrific.
Apte 1890
Englishरौद्र a. (द्रा-द्री f.) [रुद्र-अण्] 1 ‘Rudra-like’, violent, irascible, wrathful.
2 Fierce, savage, terrible, wild.
3 Addressed to Rudra (as a hymn).
4 Bringing misfortune, calamitous.
द्रः 1 A worshipper of Rudra.
2 Heat, ardour, warmth, passion, wrath.
3 The sentiment of wrath or furiousness
see S. D. 232 or K. P. 4.
4 N. of Yama,
5 Winter.
द्रं 1 Wrath, rage.
2 Formidableness, fierceness, savageness.
3 Heat, warmth
solar heat.
Comp.
कर्मन् a. doing dreadful acts. (
n.) a terrible magic rite.
दर्शन a. frightful-looking, terrific.
Monier Williams Cologne
EnglishMonier Williams 1872
Englishरौद्र रौद्र, अस्, आ or ई, अम् (fr. रुद्र), of
or belonging to Rudra or to the Rudras, &c., Rudra-
like, violent, impetuous, wrathful, irascible, savage,
wild, fearful, terrible, formidable
acute
addressed
to Rudra (said of a hymn)
called after Rudra (said
of a river)
bringing or betokening misfortune
(अम्), ind. fearfully, horribly
(अस्), m. a patronymic
of a descendant of Rudra
a worshipper of Rudra
heat, warmth, ardor, passion, wrath, rage, (also अम्,
n.)
the cold season of the year, winter
N. of
Yama
of the fifty-fourth year of the Jupiter cycle
of sixty years
N. of a particular Ketu (Ved.)
(आस्),
m. pl., N. of a class of evil spirits
N. of a people
(ई), f., N. of Gaurī
a species of plant (= रुद्र-
जटा)
N. of a commentary on the Siddhānta-muk-
tāvalī by Rudra-bhaṭṭācārya
(अम्), n. formidable-
ness, dreadfulness, fierceness, savageness
heat, warmth,
solar heat, sunshine
wrath, rage
N. of the Nak-
ṣatra Ārdrā when situated under Rudra
N. of
a Liṅga
of a Sāman.
—रौद्र-कर्मन्, अ, n. a
terrible magic rite or one performed for some dread-
ful purpose
(आ, आ, अ), doing dreadful acts, perform-
ing horrors
(आ), m., N. of a son of Dhṛta-rāṣṭra.
—रौद्र-कर्मिन्, ई, इणी, इ, doing dreadful acts,
performing fearful things.
—रौद्र-ता, f. wild or
savage state, fierceness, fearful condition, horribleness,
formidableness, dreadfulness.
—रौद्र-दर्शन,
अस्, आ, अम्, of dreadful appearance, formidable, ter-
rific.
—रौद्र-पाद, (apparently) N. of a Nak-
ṣatra (= रौद्र = आर्द्रा).
—रौद्र-मनस्, आस्,
आस्, अस्, Ved. savage-minded, fierce.
—रौद्राश्व
(°र-अश्°), अस्, m., N. of a son or more distant
descendant of Puru.
—रौद्री-भाव, अस्, m. the
character of Rudra or Śiva.
Macdonell
EnglishBenfey
Englishरौद्र रौद्र, i. e. रुद्र + अ,
I. ,
द्री।
1. Relating to Rudra-Śiva, Arj.
3, 50
cf. 10, 42
descended from Rudra,
Johns. Sel. 22, 117.
2. Formidable,
Pañc. i. d. 116.
3. Irascible.
4. Acute.
II. Heat.
III. री, The wife of
Śiva.
--
अति-, exceedingly
terrible, Pañc. 216, 9.
सोम-, the
name of a holy text (perhaps Rigv. vi.
74), Man. 11, 254.
Hindi
Hindiहिंसा की भावना, क्रोध, रोष
Apte Hindi
Hindiरौद्र
वि* - रुद्र + अण्
"`रुद्र' जैसा प्रचंड, चिड़मिड़, गुस्सैल"
रौद्र
वि* - -
"भीषण, बर्बर, भयानक, जंगली"
रौद्रः
- -
रुद्र का उपासक
रौद्रः
- -
"गर्मी, उत्कण्ठा, सरगर्मी, जोश, मन्यु या भीषणता का मनोभाव"
रौद्रम्
- -
"क्रोध, कोप"
रौद्रम्
- -
"उग्रता, भीषणता, बर्बरता"
रौद्रम्
- -
"गर्मी, उष्णता, सूर्यताप"
रौद्र
वि* - रुद्र+अण्
रुद्र की भाँति प्रचण्ड
रौद्र
वि* - रुद्र+अण्
भीषण भयंकर
रौद्र
वि* - रुद्र+अण्
"रुद्र विषयक, रुद्र संबंधी"
Shabdartha Kaustubha
Kannadaरौद्र
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಶೃಂಗಾರ ಮೊದಲಾದ ನವ ರಸಗಳಲ್ಲೊಂದು
निष्पत्तिः - > "अण्" (४-३-१२०)
व्युत्पत्तिः - > रुद्रस्येदम्
रौद्र
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಆತಪ /ಬಿಸಿಲು
विस्तारः - > "अथातपो रौद्रमिद्धम्" - वैज०
रौद्र
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕ್ರೌರ್ಯ
रौद्र
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಭಯಂಕರವಾಗಿರುವಿಕೆ
रौद्र
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಉಗ್ರವಾದ /ತೀಕ್ಷ್ಣ್ಣವಾದ /ಬಿರುಸಾದ
रौद्र
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಭಯಂಕರವಾದ
रौद्र
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ತೀವ್ರವಾದ
रौद्र
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ರುದ್ರ ಸಂಬಂಧವಾದ
L R Vaidya
EnglishBopp
LatinWordnet
Sanskrit भयङ्कर, भैरव, दारुण, भीष्म, घोर, भीम, भयानक, प्रतिभय, भयावह, रौद्र, भीषण
भयजनकम्।
"महिषासुरं हन्तुं देवी महाकाली रौद्रं रूपम् अधारयत्।"
Sanskrit Tibetan
Tibetanskrag
१) उत्त्रसति २) रौद्र ३) शङ्का
jigs rung ba
प्रतिभय / बीभत्स / भयानक / भीम / भीरुक / भैरव / रौद्र
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskritहेमन्तः प्रसलो रौद्रोऽथ शैषशिशिरौ समौ ।
हेमन्त (पुं), प्रसल (पुं), रौद्र (पुं), शैष (पुं), शिशिर (पुं)
शृङ्गारहास्यकरुणारौद्रवीरभयानकाः ॥ २९४ ॥
बीभत्साद्भुतशान्ताश्च रसा भावाः पुनस्त्रिधा ।
रस (पुं), शृङ्गार (पुंक्ली), हास्य (पुं), करुणा (स्त्री), रौद्र (पुं), वीर (पुं), भयानक (पुं), बीभत्स (पुं), अद्भुत (पुं), शान्त (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskritआतप
आतप, रौद्र, निदाघ, घर्म
आतपः कथ्यते रौद्रं निदाघो घर्म उच्यते ॥ ४० ॥
verse 1.1.1.40
page 0006
शृङ्गार
शृङ्गार, हास्य, करुण, रौद्र, वीर, भयानक, बीभत्स, अद्भुत, शान्त, रसाः
शृङ्गारहास्यकरुणा रौद्रवीरभयानकाः ।
बीभत्साद्भुतशान्ताश्च नव नाट्ये रसाः स्मृताः ॥ ९२ ॥
verse 1.1.1.92
page 0012
Mahabharata
EnglishRaudra^1 (“son of Rudra”) = Skanda: I, 5431
III, 14632.
Raudra^2 (do.?) = Aśvatthāman: VII, 9481.
Raudra^3 = Śiva: XIV, 210.
Raudra^4, son of Śukra. § 98 (Aṃśāvat.): I, 65, 2545 (? dvau anyau Raudrakarmiṇau, enumeration of the sons of Śukra).
*Raudra^5, adj. (“belonging to Rudra (i.e. Śiva) or to the Rudras”). § 214 (Hiḍimbavadhap.): I, 154, 6028 (muhūrte). --§ 442 (Nivātakavacayuddhap.): III, 167, 11985 (mahāstraṃ, given to Arjuna by Śiva).--§ 445 (do.): III, 173, 12238 (mahāstraṃ, employed by Arjuna), 12240 (astraṃ).-§ 496 (Skandotpatti): III, 224, 14268 (muhūrte).--§ 506 (Skandayuddha): III, 231, 14554 (chattraṃ).--§ 524c (Vishṇu): III, 272, 15824 (sṛjate Brahmamūrtis tu rakshate Paurushī tanuḥ | Raudrībhāvena śamayet tisro 'vasthāḥ Prajāpateḥ).--§ 552d (Arjuna): IV, 61, 1982 (astraṃ, obtained by Arjuna from Śiva).--§ 569 (Bhagavadyānap.): V, 138, 4683 (astraṃ, all. to Nivātakavacay.).--§ 572 (Rathātirathasaṅkhyānap.): V, 169, 5870 (astragrāmaḥ, sc. Arjuna's).-§ 592 (Saṃśaptakavadhap.): VII, 23, 1041 (sc. dhanūratnaṃ), 1042 (dhanuḥ, owned by Abhimanyu, who got it from Balarāma).--§ 598 (Jayadrathavadhap.): VII, 88, 3123 (muhūrte).--§ 603d (Tripura): VII, 202, 9561 (ºā bhavishyanti paśavaḥ).--§ 608 (Karṇap.): VIII, 64, 3237 (astravegena, B. Aindreṇa for Raudreṇa)
82, †4192 (muhūrte)
89, †4611 (do.)
90, 4708 (ºmahāstrasambhṛtaṃ, sc. mahāśaraṃ), 4733 (astraṃ, employed by Arjuna)
94, 4920 (muhūrte).--§ 615u (Skanda): IX, 46, 2654 (ºyaḥ, sc. mātaraḥ).--§ 746 (Ānuśāsanik.): XIII, 77, 3716 (tejas). --§ 747b (Suvarṇotpatti): XIII, 85, 4130 (ºṃ lohitaṃ, “the blood of Agni is regarded as the source of the Rudras, ” PCR.).--§ 773d (Śiva): XIII, 161, 7484 (ºā bhavishyanti paśavaḥ).
Raudra, pl., name of a people (BR.). § 785 (Anugītāp.): XIV, 83, 2476 (-Andhrairaudrair-). Cf. Audra, pl.
पुराणम्
Englishरौद्र / RAUDRA. A class of giants who lived on kailāsa and mandara mountains. The hermit lomaśa gave warning to the pāṇḍavas, when they went to the north during their forest life, to be careful of the Raudras, (M.B. Vana Parva, Chapter 139, Stanza 10).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritरौद्रं, (रुद्रस्येदम् । रुद्र + अण् ।) शृङ्गा-राद्यष्टरसान्तर्गतशेषरसः । तत्पर्य्यायः । उग्रम् २ ।इत्यमरः ॥
द्वे क्रोधस्याश्रये । रुद्रो देवता यस्यरौद्रम् । यदाह भरतः ।“शृङ्गारो विष्णुदेवः स्याद्धासः प्रमथदैवतः ।करुणो यमदेवः स्याद्रौद्रो रुद्राधिदैवतः ॥
” इतिद्वे क्रोधस्याश्रये । उच्यति क्रुधा समवैति उग्रः ।उचिर्य समवायने नाम्नीति रक् निपातनाच्चस्यगः । सर्व्वाभिभाविता रौद्रः । यथा, रावण-चरितादि । एषु वीभत्सरौद्रे क्लीवे रूपभेदात्अन्ये पुंसि वीभत्सरौद्रौ चेति पुंलिङ्गपाठ इहयुक्तः । इति भरतः ॥
* ॥
अपि च ।अथ रौद्रः ।“रौद्रः क्रोधस्थायिभावौ रक्तो रुद्राधिदैवतः ।आलम्बनं रिपुस्तत्र तच्चेष्टोद्दीपनं मतम् ॥
सुष्टिप्रहारपातनविकृतच्छेदावदारणैश्चैव ।संग्रामसंभ्रमाद्यैरस्योद्दीप्तिर्भवेत् प्रौढा ॥
भ्रूविभङ्गौष्ठनिर्दंशबाहुस्फोटनतर्जनाः ।आत्मावदानकथनमायुधोत्क्षेपणानि च ।अनुभावास्तथा क्षेपक्रूरसन्दर्शनादयः ॥
उग्रतावेगरोमाञ्चस्वेदवेपथवो मदः ।मोहाहर्षादयश्चात्र भावाः स्युर्व्यभिचारिणः ॥
”यथा, --“कृतमनुमतं दृष्टं वा यैरिदं गुरु पातकंमनुजपशुभिर्निर्मर्य्यादैर्भवद्भिरुदायुधैः ।नरकरिपुणा सार्द्धं तेषां सभीमकिरीटिना-मयमहमसृङ्मेदोमांसैः करोमि दिशां वलिम् ॥
”अस्य युद्धवीराद्भेदमाह ।“रक्तास्यनेत्रता चात्र भेदिनी युद्धवीरतः ॥
”इति साहित्यदर्पणे ३ परिच्छेदः ॥
रौद्रः, (रुद्रस्यायमिति । रुद्र + अण् ।) सूर्य्य-तेजः । तत्पर्य्यायः । घर्म्मः २ । इति मेदिनी ।रे, ८० ॥
प्रकाशः ३ द्योतः ४ आतपः ५ ।इत्यमरः ॥
तस्य गुणाः ।“आतपः कटुको रूक्षः स्वेदमूर्च्छातृषावहः ।दाहवैवर्ण्यजननो नेत्ररोगप्रकोपणः ॥
”इति राजवल्लभः ॥
* ॥
सप्तरौद्रा यथा, --“जठरः पिङ्गलो रौद्रो घोराख्यः कालसंज्ञितः ।अग्निनामा हतो रौद्रः सप्त रौद्राः प्रकी-र्त्तिताः ॥
”ग्रन्थान्तरे सप्तमो रौद्रः प्राणदाहः ॥
तेषांफलानि यथा, --“पिङ्गलो रौद्रनामा च कालरूपः प्रजाक्षयम् ।स्पर्शने बहुरोगः स्यात् सर्व्वजीवसमुद्भवः ॥
जठरो रौद्रनामा च घोरधूम्रञ्च कारयेत् ।व्रणादिपित्तरोगञ्च नानाक्लेशकरो नृणाम् ॥
अग्निर्नाम्ना यदा वर्षे रौद्रो भवति नान्यथा ।उत्तापेन क्षितिं शुष्येत् नराणां रोगदो भवेत् ।रौद्रनामा महारौद्रो यत्राब्दे च भवेद्ध्रुवम् ।चित्तोद्वेगं व्रणं कुर्य्यान्नानारोगसमन्वितम् ॥
घोरनामा महारौद्रो घोरधूम्रञ्च कारयेत् ।उत्तापेन सदा दग्धं नानारोगसमन्वितम् ॥
कालनामा महारौव्र उत्तापे पीडनं सदा ।नानारोगसमायुक्तं व्रणादिकण्डुकं भवेत् ॥
”इति ज्योतिषम् ॥
रसविशेषः । इति मेदिनी । रे, ८० ॥
तद्विवरणंक्लीवलिङ्गरौद्रशब्दे द्रष्टव्यम् । हेमन्त ऋतुः ।इति हेमचन्द्रः ॥
यमः । इति धरणिः ॥
(कार्त्ति-केयः । यथा, महाभारते । १ । १३८ । १३ ।“आग्नेयः कृत्तिकापुत्त्रो रौद्रो गाङ्गेय इत्यपि ।श्रूयते भगवान् देवः सर्व्वदेवमयो गुहः ॥
”)
रौद्रः, त्रि, (रुद्र + अण् ।) तीव्रः । (यथा, रुग्वि-निश्चयव्याख्याने विजयरक्षितेन हरिवंशोक्त-ज्वरवर्णनवचनमुक्तम् ।“ज्वरस्त्रिपादस्त्रिशिराः षड्भुजो नवलोचनः ।भस्मप्रहरणो रौद्रः कालान्तकयमोपमः ॥
”)भीषणः । इति मेदिनी । रे, ८० ॥
(यथा, महा-भारते । २ । ६४ । ५० ।“तस्य ते तद्वचः श्रुत्वा रौद्रं लोमप्रहर्षणम् ।प्रचक्रुर्बहुलां पूजां कुत्सन्तो धृतराष्ट्रजम् ॥
”)रुद्रसम्बन्धिनि च ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskritरौद्र रुद्रो देवतास्य अण् । १ सूर्य्यतापे, २ उग्ररसे च ।३ तद्वति मेदि० ४ भीषणे च ५ रसभेदे अमरः ।“रौद्रः क्रोधस्थायिभावो रक्तो रुद्राधिदैवतः । आल-म्बनमरिस्तत्र तच्चेष्टोद्दीपनं मतम् । मुष्टिप्रहारपतन-विकतच्छेदावदारणैश्चैव । संग्रामसम्भ्रमाद्यैरस्योद्वीप्ति-र्भवेत् प्रौढा । भ्रूविभङ्गोष्ठनिर्दंशबाहुस्फोटन-तर्जनाः । आत्मावदानकथनमायुधोत्क्षेपणानि च ।अनुभावास्तक्षाक्षेपक्रूरसन्दर्शनादयः । उग्रतावेगरो-माञ्चस्वेदवेपथवो मदः । मोहामर्षादयश्चात्र भावाःस्युर्व्यभिचारिखः” सा० द० ।६५ दुर्शायां ७ रुद्रजटावृक्षे च स्त्री ङीप् मेदि० ।
Capeller
GermanGrassman
GermanBurnouf
Frenchरौद्र रौद्र a. (रुद्र) de Rudra, relatif à Rudra
de Śiva, relatif à Śiva.
Qui fait pleurer
terrible. -- S.
chaleur terrible
saison des chaleurs.
Yama. -- S.
colère, rage [considérée comme objet
de poésie ou
रस]. -- S. रौद्री, l'épouse de Rudra
Gaurī, épouse
de Śiva.
रौद्रीभाव nature ou caractère propre de Rudra.
Stchoupak
Frenchरौद्र-
-आ- -ई- a. relatif à Rudra, violent, sauvage, terrible
funeste, de mauvais présage
nt. caractère redoutable ou cruel de qqch.
d'un Sāman
-ता- = रौद्र- nt.
°कर्म- a. qui exécute des actes terribles
-इन्- id.
°दंष्ट्र- a. aux dents terribles.
रौद्राश्व- d'un descendant de Puru.
रौद्री-भाव- nature de Rudra.
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.
