| YouTube Channel

रोध (rodha)

 
शब्दसागरः
English
रोध
m.
(-धः)
1. A bank, a shore.
2. Confining, siege, &c.
E.
रुध् to obstruct,
aff.
घञ्
Capeller Eng
English
रोध
m.
obstruction, restraint, prevention, suppression
confinement in (loc. )
siege, blockade
dam, bank, shore.
Yates
English
रोध (धः) 1.
m.
A bank, a shore.
Spoken Sanskrit
English
रोध - rodha -
m.
- barrier
रोध - rodha -
adj.
- growing
रोध - rodha -
adj.
- sprouting
रोध - rodha -
m.
- dam
रोध - rodha -
m.
- arrow
रोध - rodha -
m.
- moving upwards
रोध - rodha -
m.
- blockading
रोध - rodha -
m.
- check
रोध - rodha -
m.
- shore
रोध - rodha -
m.
- ascending
रोध - rodha -
m.
- obstructing
रोध - rodha -
m.
- checking
रोध - rodha -
m.
- impeding
रोध - rodha -
m.
- attacking
रोध - rodha -
m.
- obstruction of the bowels
रोध - rodha -
m.
- confining
रोध - rodha -
m.
- suppressing
रोध - rodha -
m.
- investing
रोध - rodha -
m.
- bank
रोध - rodha -
m.
- particular hell
रोध - rodha -
m.
- costiveness
रोध - rodha -
m.
- act of stopping
रोध - rodha -
m.
- surrounding
रोध - rodha -
m.
- making war upon
रोध - rodha -
m.
- besieging
रोध - rodha -
m.
- preventing
वायु-रोध - vAyu-rodha -
m.
- choke [ Automobile ]
वायु-रोध - vAyu-rodha -
m.
- air control [ Automobile ]
रोध rodha
m.
barrier
अलम्बुषा alambuSA
f.
barrier
विधृति vidhRti
f.
barrier
वप्र vapra
m.
barrier
इन्द्रकिल indrakila
m.
barrier
परिकूट parikUTa
n.
barrier
अवरोधक avarodhaka
n.
barrier
सम्बाधन sambAdhana
n.
barrier
सेतुबन्धन setubandhana
n.
barrier
यन्त्र yantra
n.
barrier
परातट-प्रवाली parAtaTa-pravAlI
f.
barrier reef
जलबन्धक jalabandhaka
m.
water barrier
सेतुभेदिन् setubhedin
adj.
breaking down barriers
पाषाणसेतुबन्ध pASANasetubandha
m.
barrier or dam of stone
धर्मसेतु dharmasetu
m.
barrier of law or justice
समयसेतुवारित samayasetuvArita
adj.
restrained by the barrier of custom
सीमासेतुविनिर्णय sImAsetuvinirNaya
m.
decision about boundaries and barriers
परिकूट parikUTa
m.
barrier or trench before the gate of a town
सम्भिन्नमर्याद sambhinnamaryAda
adj.
one who has broken through barriers or bounds
Wilson
English
रोध
m.
(-धः) A bank, a shore.
E.
रुध to obstruct,
aff.
घञ्.
Apte
English
रोधः [rōdhḥ], [रुध्-घञ्]
Stopping, arresting, hindering
Śi.*
1.89
मरुद्रोधाद्विनिर्मुक्तास्ताः प्रजा मुदिताभवन्
Rām.*
7.36. 6.
Obstruction, stoppage, hindrance, prevention, prohibition, suppression
शापादसि प्रतिहता स्मृतिरोधरूक्षे
Ś.*
7.32
उपलरोध
Ki.*
5.15
Y.*
2.22.
Closing, shutting up, blocking up, blockade, siege
चैत्यद्रुमावमर्दश्च रोधः कर्मानुशासनम्
Mb.
* 12.59.63
प्रीतिरोधमसहिष्ट सा पुरी
R.*
11. 52.
A dam, bank
नर्मदां रोधवद्रुद्ध्वा क्रीडापयति योषितः
Rām.*
7.32.18.
Sprouting, growing.
Comp.
-कृत्
N.
of a संवत्सर. -वक्रा, -वेदी a river.
Apte 1890
English
रोधः [रुध्-घञ्] 1 Stopping, arresting, hindering
Śi. 10. 89.
2 Obstruction, stoppage, hindrance, prevention, prohibition, suppression
शापादसि प्रतिहता स्मृतिरोधरूक्षे Ś. 7. 32
उपलरोध Ki. 5. 15
Y. 2. 220.
3 Closing, shutting up, blocking up, blockade, siege
प्रीतिरोधमसहिष्ट सा पुरी R. 11. 52.
4 A dam, bank.
5 Sprouting, growing.
Monier Williams Cologne
English
1. रोध
mfn.
(ifc. ) sprouting, growing
&c.
(cf. 2. अव-रोध and न्यग्-र्°)
रोध
m.
growing, ascending, moving upwards (cf. next).
2. रोध
m.
(for 1. See above, col. 1) the act of stopping, checking, obstructing, impeding
suppressing, preventing, confining, surrounding, investing, besieging, blockading,
MBh.
Kāv.
&c.
obstruction of the bowels, costiveness,
Car.
attacking, making war upon (gen. ),
R.
a dam, bank, shore,
Rājat.
Suśr.
(cf. रोधस्)
an arrow,
L.
a partic. hell,
VP.
N.
of a man g. शिवादि.
रोधः in comp. for रोधस्.
रोध 1a, रोधन. See
p.
884, col. 1.
रोध 2a, रोधक
&c.
See
p.
884, col. 2.
Monier Williams 1872
English
1. रोध, अस्, m. sprouting, growing, &c.
[cf.
2. अव-र्°, न्यग्-र्°।]
—रोधावरोध (°ध-अव्°),
probably ‘moving up and down.’
2. रोध, अस्, m. (for 1. रोध see col. 1), the
act of stopping, checking, arresting, restraining,
hindering, impeding, preventing, &c.
restraint,
stoppage, obstruction, suppression, prevention, pro-
hibition
shutting up, confining
closing, blocking
up
siege, blockade (of a town)
attacking, making
war upon
a dam, bank, shore [cf. रोधस् below]
a proper N.
N. of a hell.
—रोध-कृत्, त्, m. epi-
thet of the forty-fifth year in the Jupiter cycle of sixty
years.
—रोध-चक्र, अस्, आ, अम्, Ved. (rivers) forming
eddies on the bank, (Sāy. = रोधन-शीलानि चक्राणि
यासु।)
—रोध-वक्रा, f. = रोधो-वक्रा।
रोध 1. रोध। See p. 850, col. 1.
रोध 2. रोध, रोधस्, रोधिन्, &c. See
p. 850, col. 2.
Macdonell
English
रोध rodh-a,
m.
holding back, restraining
🞄shutting up in (lc.)
obstruction (of a road) 🞄by (—°)
blockade, siege
prevention, hindrance, 🞄stoppage, suppression
bank, dam: 🞄-ka,
a.
(—°) enclosing
blockading.
Benfey
English
रोध रोध, i. e. रुध् + अ,
m.
1. Ob-
struction, Kir. 5, 15.
2. A bank, a shore.
--
Comp.
प्राण-,
m.
danger of life, Hit.
iv. d. 23 (but cf. Böhtl. Ind. Spr. 3136).
Apte Hindi
Hindi
रोधः
पुं*
- रुध् + घञ्
"रोकना, पकड़ना, रुकावट डालना"
रोधः
पुं*
- -
"अवरोधम् ठहराना, बाधा, रोक, प्रतिषेध, दबाना"
रोधः
पुं*
- -
"बन्द करना, रोकना, नाकेबंदी करना, घेरा डालना"
रोधः
पुं*
- -
बाँध
Shabdartha Kaustubha
Kannada
रोध
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುವುದು /ತಡೆಯುವುದು
निष्पत्तिः - > रुधिर् (आवरणे) - भावे "घञ्" (३-३-१८)
प्रयोगाः - > "विततशीकरराशिभिरुच्छ्रितैरुपलरोधविवर्तिभिरम्बुभिः"
उल्लेखाः - > किरा० ५-१५
रोध
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಆವರಿಸುವಿಕೆ /ಸುತ್ತುವರಿಯುವಿಕೆ
प्रयोगाः - > "प्रितिरोधमसहिष्ट सा पुरीं स्त्रीव कान्तपरिभोगमायतम्"
उल्लेखाः - > रघु० ११-५२
रोध
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ತಡೆದು ನಿಲ್ಲಿಸುವುದು
रोध
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನದಿಯ ತೀರ /ಹೊಳೆಯ ದಡ
रोध
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಶರ /ಬಾಣ
विस्तारः - > "चित्रपुङ्खो वीरशङ्कुः शरो रोध इषुर्न षण्" - वैज०
L R Vaidya
English
roDa {% m. %} 1. Checking, arresting, restraint, obstruction, prohibition, उपलरोधविवर्तिभिरम्बुभिः Kir.v.15
2. confining, closing, siege, प्रितिरोधमसहिष्ट सा पुरी R.xi.52
3. a dam, a bank.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
? Rodha, acc. to Lefm.ʼs text, n. of a former Buddha: LV 〔171.17〕
Calc. and Foucaux, by diff. word-division, read Nirodha
Tib. seems to read gsal, usually distinct, clear, bright, glorious (= Roca? q.v.), which seems inappropriate to either
text perh. corrupt, but no v.l. However, the syllable -ni surely belongs with the prec. word, -pradāni (for °ne), cf. dāni 19, 20, 22.
Lanman
English
rodha, a. growing. [√2rudh, ‘grow.’]
Sanskrit Tibetan
Tibetan
dgag pa
१) निवृत्ति २) निषेध ३) प्रतिषेध ४) प्रतिषेध्य ५) रोध ६) विधून ७) स्तम्ब्भन
gags pa
१) अवसक्त २) निरुद्ध ३) निरोध ४) निवृत्त ५) बद्ध ६) रोध
bca' ba
१) प्रज्ञापन २) प्रज्ञाप्ति ३) भोज्य ४) रोध ५)
पुराणम्
English
रोध / RODHA. A hell. See the part naraka under the word kāla.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
रोधः,
पुं,
(रुणद्धि जलमिति रुध् + पचाद्यच् ।)नदीतीरम् इत्यमरटीकायां भरतः १०
(रुध् + घञ् रोधनम् यथा, मार्कण्डेये ।१३ ।“अहं वैश्यकुले जातो जन्मन्यस्मात्तु सप्तमे ।समतीते गवां रोधं निपाने कृतवान् पुरा
”)
रोधः, [स्]
क्ली,
(रुणद्धि वार्य्यादिकमिति रुध +“सर्व्वधातुभ्योऽसुन् ।” उणा० १८८ इतिअसुन् ।) नदीतीरम् इत्यमरः १०
(यथा, रघुः ४२ ।“स नर्म्मदारोधसि सीकरार्द्रै-र्मरुद्भिरानर्त्तितनक्तमाले ।निवेशयामास विलङ्घिताध्वाक्लान्तं रजोधूसरकेतु सैन्यम्
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
रोध
पु०
रुध--घञ् रोधने आवरणे नदीतीरे भरतः
Capeller
German
रोध . das Zurückhalten, Versperrung,
Einschließung, Belagerung, Hemmung,
Unterdrückung, Befehdung
Damm,
Ufer.
Grassman
German
(ródha), m. [von rudh], Ufer, enthalten im Folgenden.
Burnouf
French
रोध रोध
m.
(रुध्) obstacle, tout ce qui obstrue ou
empêche
rive, rivage
jetée, digue
etc.
रोधन a. qui fait obstacle, qui empêche. -- S.
m.
la
planète Mercure. -- S.
n.
obstacle.
रोधयामि
pqp. अरूरुधम् (c. de रुध्) faire
endiguer
नदीम् une rivière
faire assiéger, पुरम् une
place forte.
Etouffer: शोको मां रोधयति le chagrin
m'oppresse.
रोधवक्रा
f.
rivière.
रोधस्
n.
(sfx. अस्) rive, rivage.
रोधिन् a. (sfx. इन्) qui fait obstacle.
रोदोवक्रा
f.
(रोधस्) rivière.
रोध्र
n.
(sfx. र) empêchement.
Offense,
transgression. -- M. le lôdhra.
Stchoupak
French
रोध-
m.
fait de retenir
d'enfermer
investissement, blocus
guerre
digue
-इन्- ag. qui ferme, bloque, empêche
qui emplit, couvre
-क-
ag. qui ferme, entrave.