| YouTube Channel

रोटकः-टिका (roTakaH-TikA)

 
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“रुट प्रती2घाते”@} 3 4 “… ‘रुट लुट लुठ प्रती5घाते’ आद्यौ प्रथमान्तौ।
अन्त्यो द्वितीयान्तः।
अयं पाठो देवमैश्रेयादीनाम्।
हरियोगिनस्तु आद्यावेव।
‘धातोः कर्मणः--’ 6 इत्यत्र कैयटे द्वाविमौ द्वितीयान्तौ पठितौ।
क्षीरस्वामी तु एवं पठित्वाऽऽह-- “-- ‘रुट लुट--’ इत्येके।
‘बाधृ रोटने’ इति लिङ्गात्।” इति।
तथा ‘रुट दीप्तौ’ इत्यप्यसावाह।” इति माधवो- क्तिरिहानुसन्धेया।]] ‘रोटते प्रतिघातेऽर्थे रोषे रोटयतीति णौ।।’ 7 हति देवः।
रोटकः-टिका, रोटकः-टिका, रुरुटिषकः-रुरोटिषकः-षिका, रोरुटकः-टिका
रोटिता-त्री, रोटयिता-त्री, रुरुटिषिता-रुरोटिषिता-त्री, रोरुटिता-त्री
इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि भौवादिककोकतिवत् 8 ज्ञेयानि।
9 रुटितम्-रोटितम्-तः, रुट्यभानः 10 इमानि रूपाण्यधिकान्यत्रेति विशेषः।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (१४१७)
02
=>
 [ति]
03
=>
 (१-भ्वादिः-४७६। सक। सेट्। आत्म।)
04
=>
 [[[अ]
05
=>
 (ति)
06
=>
 (३-१-७)
07
=>
 (श्लो। ७४)
08
=>
 (१९७)
09
=>
 [[४। ‘उदुपधात् भावादिकर्मणोः--’ (१-२-२१) इति वैकल्पिककित्त्वात् निष्ठायां रूपद्वयं बोध्यम्।]]
10
=>
 [[आ। ‘अस्विन्नरुग्घोटक रुट्यमानमार्गा जवेनालुटिता निरीयुः।।’ धा। का। २। १।]]
1 {@“रुट भाषार्थः”@} 2 आस्वदीयः।
क्षीरस्वामी चुरादिष्वेव पूर्वम् ‘रुट रोषे’ इति मैत्रेयाद्यनुसारेण पठति 3 अत्र तु भाषार्थकदण्डके पुनः पठति।
परं तु दण्डकपठितानां सर्वेषामपि ‘भाषार्थः’ इति भासार्थकत्वमाह।
‘… रोटयतीति णौ।।’ 4 इति देववाक्यं क्षीरस्वामिनोऽनूकूलमिति बोध्यम्।
रोटकः-टिका, रुरोटयिषकः-षिका
रोटयिता-त्री, रुरोटयिषिता-त्री, इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि चौरादिककोटयतिवत् 5 बोध्यानि।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (१४१८)
02
=>
 (१०-चुरादिः-१७८४। सक। सेट्। उभ।)
03
=>
 [पृष्ठम्११२९+ २५]
04
=>
 (श्लो। ७४)
05
=>
 (२०५)