रोचन (rocana)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 रोचन mfn.
   (-नः-ना or -नी-नं)
	 1. Splendid,  beautiful.
	 2. Irradiating, 
illumining,  beautifying.
	 3. Gratifying,  pleasing.
	 4. Whetting, 
sharpening,  (the appetite.)
	 m.
  (-नः)
	 1. A species of the silk-cotton
tree.
	 2. The onion. 
	 3. A tree,  (Andersonia Rohitaka.)
	 4. The Cassia
fistula.
	 5. The pomegranate.
	 6. The citron. 
	 7. A stomachic,  a
carminative.
	 f.
  (-नी)
	 1. A yellow pigment,  commonly Gorochanā
and supposed to be the concrete bile of the cow
 or according to
some authorities,  to be found in the head of the animal,  used as a
medicine,  a dye and perfume.
	 2. The manna of bamboos.
	 3. An
excellent woman. 
	 4. A red lotus.
	 f.
  (-ना-नी)
	 1. A plant,  commonly
Guṇdārochanī,  a sort of Crimum. 
	 f.
  (-नी)
	 1. A variety of Teorī, 
(Convolvulus turpethum. )
	 2. Red arsenic.
	 fn.  (-ना-नं) The bright
sky,  the firmament.
 E.
  रुच् to shine,  ल्युट् or युच् aff.
  

Capeller Eng

English

 रोचन॑ f.
  ई & आ shining,  bright,  beautiful
 f.
  आ॑ the
bright sky,  firmament,  a cert.
   yellow pigment (cf.   गोरोचना)
 n.
 
light,  sheen,  the ethereal space or (3) spaces (cf.   र॑जस्).

Yates

English

 रोचन (नः-ना-नी-नं)
a. Splendid, 
pleasing
 stimulant.
m.
  A species
of the silk-cotton tree
 onion
 a
stomachic.
f.
  (नी) Yellow pigment
fine woman
 red lotus
Teori
red arsenic.
f.
  (ना) A crinum. 

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

रोचन 	-	 rocana 	-	 adj.
  	-	  bright
रोचन 	-	 rocana 	-	 adj.
  	-	  sharpening or stimulating the appetite
रोचन 	-	 rocana 	-	 adj.
  	-	  shining
रोचन 	-	 rocana 	-	 adj.
  	-	  giving pleasure or satisfaction
रोचन 	-	 rocana 	-	 adj.
  	-	  pleasant
रोचन 	-	 rocana 	-	 adj.
  	-	  stomachic
रोचन 	-	 rocana 	-	 adj.
  	-	  radiant
रोचन 	-	 rocana 	-	 adj.
  	-	  charming
रोचन 	-	 rocana 	-	 adj.
  	-	  lovely
रोचन 	-	 rocana 	-	 m.
  	-	  particular yellow pigment
रोचन 	-	 rocana 	-	 n.
  	-	  firmament
रोचन 	-	 rocana 	-	 n.
  	-	  luminous sphere
रोचन 	-	 rocana 	-	 n.
  	-	  bright sky
रोचन 	-	 rocana 	-	 n.
  	-	  brightness
रोचन 	-	 rocana 	-	 n.
  	-	  stars
रोचन 	-	 rocana 	-	 n.
  	-	  light
रोचन 	-	 rocana 	-	 n.
  	-	  causing a desire for
रोचन 	-	 rocana 	-	 n.
  	-	  lights

Wilson

English

 रोचन
mfn.
   (-नः-ना or -नी-नं)
1 Splendid,  beautiful.
2 Irradiating,  illumining,  beautifying.
3 Gratifying,  pleasing.
4 Whetting,  sharpening,  (the appetite.)
m.
  (-नः)
1 A species of the silk-cotton tree.
2 The onion. 
3 A tree,  (Andersonia Rohitaca.)
4 The Cassia fistula.
5 The pomegranate.
6 The citron. 
7 A stomachic,  a carminative.
f.
  (-नी)
1 A yellow pigment,  commonly Gorocanā,  and supposed to be the concrete
bile of the cow,  or according to some authorities,  to be found in the head of
the animal,  used as a medicine,  a dye,  and perfume.
2 The manna of bambus.
3 A excellent woman. 
4 A red lotus.
f.
  (-ना-नी)
1 A plant,  commonly Śuṇḍārocanī,  a sort of Crinum?
f.
  (-नी)
1 A variety of Tëori,  (Convolvulus turpethum. )
2 Red arsenic.
E.
  रुच to shine,  ल्युट् or युच् aff.
  

Apte

English

रोचन [rōcana],  a.
  (-ना or -नी f.
 ) [रुच्-ल्यु रोचयति वा ल्यु U.*
  2.74]

Enlightening
 illuminating,  irradiating.

Bright,  splendid,  beautiful. lovely,  pleasing,  agreeable
 कीर्त्यमानं यशो यस्य सकृदाकर्ण्य रोचनम् Bhāg.*
  1.1.11
 रोचनै- र्भूषितां पम्पामस्माकं हृदयाविधम् Bk.*
  6.73.

Stomachic.

नः A stomachic.

N.
  of one of the five arrows of Cupid.

N.
  of several plants: पलाण्डु,  आरग्वध,  दाडिम,  करञ्ज,  अङ्कोष्ठ &c.
 

नम् Raising a desire for
 नैष्कर्म्यां लभते सिद्धिं रोचनार्था फलश्रुतिः Bhāg.*
  11.3.46.

The bright sky,  firmament. Comp.
   -फलः the citron tree.

Apte 1890

English

 रोचन a. (ना or नी f.) [रुच्-ल्यु रोचयति वा ल्यु] 1 Enlightening,  illuminating,  irradiating. 
2 Bright,  splendid,  beautiful,  lovely,  pleasing,  agreeable
 Bk. 6. 73. 
3 Stomachic. 
नः 1 A stomachic. 
2 N. of one of the five arrows of Cupid. 
3 N. of several plants: 
पलांडु,  आरग्वध,  दाडिम करंज,  अंकोष्ठ &c. 
नं 1 Raising a desire for. 
2 The bright sky,  firmament. 

Monier Williams Cologne

English

 रोचन॑ mf(ई or आ)n.  bright,  shining,  radiant,  AV.
  
 Br.
 
 GṛS.
 
 MBh.
  
 Hariv.

 giving pleasure or satisfaction,  pleasant,  charming,  lovely,  Bhaṭṭ.
 
 BhP.

 sharpening or stimulating the appetite,  stomachic,  Suśr.
 

 रोचन॑ m.
  N.
  of various plants (Andersonia Rohitika
 Alangium Hexapetalum
 the pomegranate tree &c.
  ),  L.
 

 a partic.  yellow pigment (v.l. for रोचना),  MBh.
   (C.)

 a stomachic,  W.
 

 N.
  of a demon presiding over a partic.  disease,  Hariv.
 

 of one of the 5 arrows of the god of love (‘exciter’),  Cat.
 

 of a son of Viṣṇu by Dakṣiṇā,  BhP.
  

 of Indra under Manu Svārociṣa,  ib.

 of one of the Viśve Devāḥ,  VP.
  

 of a mountain,  MārkP.
  

 रोचन॑ f(आ॑) and (ई). See below

 रोचन॑ n.
  light,  brightness,  (esp.  ) the bright sky,  firmament,  luminous sphere (of which there are said to be three
 cf.
   under रजस्),  RV.
  
 AV.
  
 Br.
  (in this sense sometimes f(आ). )

 रोचन॑ n.
  pl.
  lights,  stars,  AV.
  

 (ifc. ) the causing a desire for,  BhP.
  

 (रुचि-रुचे र्°) N.
  of a Sāman,  ĀrṣBr. 

Monier Williams 1872

English

 रोचन,  अस्,  आ or ई,  अम्,  enlightening,  making
bright,  illuminating,  irradiating,  lightening,  light, 
bright,  splendid,  beautiful
 causing or exciting de-
sire,  giving pleasure or satisfaction,  pleasing,  agree-
able,  pleasant,  charming,  lovely
 sharpening or giving
an appetite,  stomachic
 (अस्),  m. a stomachic
 a
variety of the cotton tree
 = पलाण्डु,  आरग्-बध, 
करञ्ज,  अङ्कोठ,  दाडिम
 epithet of a demon
presiding over a particular disease
 N. of one of the
five arrows of the god of love (‘exciter of pleasures’)
N. of a son of Viṣṇu by Dakṣiṇā
 N. of Indra
under Manu Svārociṣa
 of a mountain
 (आ),  f. the
bright sky,  firmament,  (see रोचनम् below)
 a
handsome woman
 a particular yellow pigment (com-
monly called गो-रोचना,  q. v.)
 a red lotus-flower
dark Śālmali (= Marāṭhī kāḷī sāmvarī) = वंश-
रोचना,  bamboo manna or Tabāṣīr
 N. of a wife
of Vasu-deva
 (ई),  f.,  N. of various plants,  Convol-
vulus Turpethum
 = काम्पिल्ल
 = दन्ति
 = आम-
लकी
 red arsenic,  realgar
 a particular yellow pig-
ment,  = रोचना
 (अम्),  n. light,  brightness (Ved.), 
the bright sky,  firmament,  luminous sphere (of which
there are said to be three,  see Ṛg-veda I. 102,  8
in this sense sometimes आ,  f.)
 a luminary (Ved.)
the raising a desire for
 देवानां रोचनम्,  N. of
a Sāman.
—रोचन-फल,  अस्,  m. the citron tree
(आ),  f. a species of cucumber.
—रोचन-स्था,  आस्,  आस्, 
अम्,  Ved. abiding in light,  dwelling in the firma-
ment.
—रोचना-कृ,  see Gaṇa Sākṣādādi to Pāṇ.
I. 4,  74.
—रोचना-मुख,  अस्,  m.,  N. of a Daitya.
—रोचना-वत्,  आन्,  अती,  अत्,  Ved. possessing light, 
shining,  light,  bright.

Benfey

English

 रोचन रोचन,  i. e. रुच् + अन, 
 I.
adj.
 
 1. Irradiating.
 2. Splendid.
 3.
Pleasing.
 4. Sharpening (the appetite).
 II. m.
 
 1. A stomachic.
 2. The name
of several plants.
 III. f.
  ना and नी, 
A yellow pigment,  supposed to be the
concrete bile of the cow,  or to be found
in the head of the animal,  Man.  8,  234.
 IV. f.
  ना,  An excellent woman. 
 V. f.
 
नी,  Red arsenic,  Pāṇ. iv. 2,  2.
 VI. n.
 
The æther,  Chr. 288,  1 = Rigv. i. 49,  1.
 -- Comp.
  गो-रोचना,  f.
  a yellow pig-
ment,  Pañc. i. d. 107 =
 III. योग-रो-
चना,  f.
  a magical रोचना,  or un-
guent,  which makes invisible and
invulnerable,  Mṛcch. 47,  22 -- 24.
वंश-रोच् हना,  f.
  Bambu manna.

Apte Hindi

Hindi

रोचन
वि* - "रुच् + ल्युट्,  रोचयति "
"प्रकाश करने वाला,  रोशनी करने वाला,  जगमगा देने वाला"

रोचन
वि* - -
"उज्ज्वल,  शानदार,  सुन्दर,  प्रिय,  सुहावना,  रुचिकर"

रोचन
वि* - -
क्षुधावर्धक

रोचनः
पुं*
  - -
भूख बढ़ाने वाली औषधि

रोचनम्
नपुं*
   - -
"उज्ज्वल आकाश,  अन्तरिक्ष"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

रोचन
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕೆಂಪು ಬೂರುಗದ ಮರ /ಬೆಟ್ಟ ಬೂರುಗದ ಮರ
निष्पत्तिः - > रुच (दीप्तावभिप्रेतौ च) + णिच् - "ल्युः" (३-१-१३४)
व्युत्पत्तिः - > रोचयति
रोचन
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಜೀರ್ಣಕಾರಿಯಾದ ಔಷಧ /ಹಸಿವನ್ನುಂಟುಮಾಡುವ ಔಷಧ
रोचन
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮನ್ಮಥನ ಪಂಚಬಾಣಗಳಲ್ಲೊಂದು
रोचन
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಇಷ್ಟವಾಗುವ /ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಒಪ್ಪುವ
रोचन
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ /ಹೊಳೆಯುವ
रोचन
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಸುಂದರವಾದ /ಸೊಗಸಾದ

L R Vaidya

English

 rocana {% (I) a. (f. ना or नी) %} Illuminating,  bright,  splendid,  Bt.vi.73.

 rocana {% (II) m. %} A stomachic.

 rocana {% (III) n. %} The bright sky,  the firmament.

Lanman

English

 rocaná,  a. shining,  light
 as n. light
the place of the light,  ethereal space or
spaces,  71^17,  814,  8
 see rájas for further
description. [√ruc,  1150.]

Kridanta Forms

Sanskrit

रुच् (रु꣡चँ॒ दीप्तावभिप्रीतौ च - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् =  रोचनम्
अनीयर् =  रोचनीयः - रोचनीया
ण्वुल् =  रोचकः - रोचिका
तुमुँन् =  रोचितुम्
तव्य =  रोचितव्यः - रोचितव्या
तृच् =  रोचिता - रोचित्री
क्त्वा =  रोचित्वा / रुचित्वा
ल्यप् =  प्ररुच्य
क्तवतुँ =  रुचितवान् / रोचितवान् - रुचितवती / रोचितवती
क्त =  रुचितः / रोचितः - रुचिता / रोचिता
शानच् =  रोचमानः - रोचमाना

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  द्युमत्,  द्युतिकर्,  द्युतिमत्,  द्योतन,  द्योति,  द्योतमान,  उज्वल,  कान्तिमत्,  किरणमय,  उत्प्रभ,  उल्लस,  उल्लसित,  प्रकाशवत्,  प्रकाशक,  प्रकाशमान,  प्रकाशत्,  प्रकाशिन्,  चित्र,  तेजस्वत्,  तेजस्विन्,  तेजोमय,  तैजस,  अञ्जिमत्,  अतिशुक्र,  अभिरुचिर,  अभिविराजित,  अभिशोभित,  अभीषुमत्,  अमन्द,  अवभासित,  अवभासिन्,  आभास्वर,  आरोचन,  आभासुर,  इद्ध,  उत्प्रभ,  उदीर्णदीधिति,  उद्द्योत,  उद्द्योतित,  कनकतालाभ,  कनकप्रभ,  कनल,  काशी,  काशीष्णु,  केतु,  तैजस,  दीदि,  दीदिवि,  दीप्त,  दीप्तिमत्,  द्योतमान,  धौत,  पुनान,  प्रख्य,  प्रभावत्,  बृहज्ज्योतिस्,  भास्कर,  भासुर,  भास्वर,  भास्वत्,  भासयत्,  रुक्माभ,  रुचित,  रुचिर,  रुच्य,  रुशत्,  रोच,  रोचन,  रोचमान,  रोचिष्णु,  वर्चस्विन्,  विद्योतमान,  विरुक्मत्,  विचक्षण,  विराजमान,  शुक्लभास्वर,  शुन्ध्यु,  शुभान,  शुभ्र,  शुभ्रि,  शुम्भमान,  शोभ,  शोभमान,  सुतार,  सुतेज,  सुदीप्त,  सुद्योत्मन्,  सुप्रकेत,  सुप्रभ,  सुरुक्,  सुविभात,  स्फुरत्,  हिरण्यनिर्णिज्,  हिरण्यनिर्णिग्
adjective
 
यस्मिन् दीप्तिः अस्ति अथवा यस्य वर्णः आभायुक्तः अस्ति।
 "प्राच्यदेशात् आगतेन तेन दूतेन तत् द्युमत् रत्नं राजसभायां राज्ञे समर्पितम्।"

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
पतयालुः पातुकः स्यात्समौ रोचिष्णुरोचनौ ॥ ४४५ ॥
-wordlist-
 
पतयालु (पुं),  पातुक (पुं),  रोचिष्णु (पुं),  रोचन (पुं)

वैजयन्तीकोषः

Sanskrit

Word: रोचनः
Root: रोचन
Gender: पुं
Number: all
अर्थः ⇒ 
Meaning(s):
⇒ Thorny silk-cotton tree
 Tamil Mul̤l̤ilavu
Shloka(s):
3|3|91|2 ► रोचनः शिशपायां तु तीक्ष्णधूमावसादनी॥ (भूमिकाण्डः/वनाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 3|3|91|2 ⇢ रोचनः (रोचन) (पुं) ⇒ Thorny silk-cotton tree
 Tamil Mul̤l̤ilavu ⇒ 
Related word(s):
    

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 रोचनः,  पुं,
   (रोचयतीति । रोचि + नन्द्यादित्वात्ल्युः ।) कूटशाल्मलिः । इत्यमरः ॥
 (तस्यपर्य्यायो यथा,  --“कुत्सितः शाल्मलिः प्रोक्तो रोचनः कूट-शाल्मलिः ॥
”इति भावप्रकाशे । १ । १ ॥
काम्पिल्लः । तत्पर्य्यायो यथा,  --“काम्पिल्लः कर्कशश्चन्द्रो रक्ताङ्गो रोचनोऽपिच ॥
”इति भावप्रकाशस्य पूर्व्वखण्डे प्रथमे भागे ॥
)श्वेतशिग्रुः । पलाण्डुः । आरग्वधः । करञ्जः ।अङ्कोठः । दाडिमः । इति राजनिर्घण्टः ॥
(देवयोनिविशेषः । यथा,  हरिवंशे । १६६ । ७५ ।“कुम्भाण्डः कुम्भमूर्द्धा च रोचनो वैकृतोग्रहः ॥
”दक्षिणापुत्त्राणामन्यतमः । स च स्वायम्भुवमन्व-न्तरे देवविशेषः । इति भागवतम् । ४ । १ । ७ ॥
स्वारोचिषमन्वन्तरे इन्द्रः । इति च तत्रैव । ८ । १ ।२० ॥
 भारतवर्षान्तर्गतपर्व्वतविशेषः । यथा, मार्कण्डेये । ५७ । १३ ।“तुङ्गप्रस्थो नागगिरी रोचनः पाण्डराचलः ॥
”)त्रि,  रोचकः । इति मेदिनी । ने,  ११६ ॥
 (यथा, सुश्रुते । १ । ४६ । शाकवर्गे ।“वृष्योष्णं रोचनं हृद्यं सस्नेहं लघु दीपनम् ॥
”दीप्तिशाली । यथा,  हरिवंशे । १२९ । ३५ ।“अन्तश्चरं रोचनं चारुशाखंमहाबलं धर्म्मनेतारमीड्यम् ।सहस्रनेत्रं शतवर्म्माणमुग्रंमहादेवं विश्वसृजं नमस्ये ॥
”शोभमानः । यथा,  भट्टिः । ६ । ७३ ।“भृङ्गालिकोकिलक्रुङ्भिर्वाशनैः पश्य लक्ष्मण ।रोचनैर्भूषितां पम्पामस्माकं हृदयाविधम् ॥
”अनुरागकरः । यथा,  भागवते । १ । १० । ११ ।“सत्सङ्गान्मुक्तदुःसङ्गो हातुं नोत्सहते बुधः ।कीर्त्त्यमानं यशो यस्य सकृदाकर्ण्य रोचनम् ॥
”)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 रोचन पु०
  रुच--ल्यु रोचयति वा ल्यु । १ कूटशाल्मलिवृक्षे२ श्वेतशोभाञ्जते,  ३ पलाण्डौ ४ दाडिमे च राजनि० ५ क-रञ्जे,  ६ अङ्कोठे,  ७ आरग्बधे च मेदि० ८ उत्तमायां नार्य्यां९ रक्तकह्लारे स्त्री मेदि० टाप् । ११ रुचिकारवे त्रि०
  ।

Capeller

German

 रोचन॑,  f.
  ई u. आ hell,  glänzend,  lieblich.
f.
  आ॑ Lichthimmel,  Gallenstein des
Rindes. n.
  Glanz,  Licht,  Lichtraum
(3 angen. ,  vgl.) रजस्)
 Pl. auch Gestirne.

Grassman

German

 rocaná,  n. [von ruc],  1〉 Licht,  Lichtraum mit dem Gen.
 namentlich 2〉 mit dem Gen. divás Lichtraum des Himmels
 3〉 ohne Gen. Lichtraum,  Himmelsraum oder 4〉 Licht,  Glanz (des Agni).
-ám 2〉 {707, 3}
 {996, 4}. — 3〉 {49, 4}
 {50, 4}
 {278, 4}.
-éna 4〉 {289, 9}
 {442, 7} (bṛhatā́)
 {830, 2}
 {914, 5}.
-ā́t 1〉 sū́ryasya {14, 9}. — 2〉 {6, 9}
 {49, 1}
 {410, 1}
 {621, 18} (bṛhatás)
 {628, 7}.
-ásya 1〉 rájasas {423, 4} (dhartā́rā). — 3〉 nā́bhis {872, 3}.
-é 1〉 nā́kasya {19, 6}
 sū́riasya {256, 3}. — 2〉 {105, 5}
 {155, 3}
 {240, 8}
 {630, 1}
 {678, 3}
 {691, 4} (upamé)
 {706, 5}
 {787, 2}
 {798, 27}.
-ā́ni 3〉 diví {93, 5}
 trī́ {149, 4}
 uttamā́ {290, 8}.
-ā́ 1〉 rájasas {875, 6}. — 2〉 {146, 1}
 {246, 9}
 {448, 7}
 {625, 8} (víśvāni)
 {634, 9}
 {703, 9}
 {749, 3}
 {754, 1}
 {797, 9}. — 3〉 {6, 1}
 {81, 5} (diví)
 {295, 5}
 {634, 7}
 {702, 26}
 {858, 2} (diviā́ni)
 {891, 4}
 {915, 1}
 {1015, 2}
 trī́ṇi {102, 8}
 {349, 5}
 {435, 4} (upamé)
 trī́ {218, 9} = {383, 1} (diviā́)
 {423, 1}
 {729, 5}.
-ā́nām 4〉 uttamás {239, 10} (agnís).
-éṣu 3〉 {486, 23} (diví).

Burnouf

French

 रोचन रोचन a. (रुच्
 sfx. अन) brillant
beau,  splendide.
		 Apéritif,  tonique. -- S. m.
  aliment ou médicament
tonique:
		 grenade
 casse
 ognon
 citron
 andersonia rohitaka
 esp. de
cotonnier [bombax]. -- S. f.
  रोचना matière jaune,  provenant
de l'urine ou de la tête de la vache et employée en médecine,  en
teinture,  et comme cosmétique.
		 Manne de bambou.
		 Lotus rouge.
Femme distinguée. -- S. f.
  [आ ou ई] la sunda rochani,  bot.
-- S. f.
  रोचनी arsénic rouge.
		 Convolvulus turbith,  bot.
रोचनिका f.
  sunda rochani,  bot.

Stchoupak

French

 रोचन-
 -आ- -ई- a. brillant,  lumineux 
 qui plaît 
 charmant 
 m.
  n.
 
de personnages 
 f.
  -आ- de femmes 
 d'un onguent (= गो°) 
 nt. éveil du
désir pour.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.