| YouTube Channel

रेवकः-विका (revakaH-vikA)

 
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“रेवृ प्लवगतौ”@} 2 3 “अत्र मैत्रेयः ‘प्लव’ इति धात्वन्तरमाह, तच्चिन्त्यम्, यदि हि स्यात् आप्लाव- शब्दस्यास्मात् घञि सिद्धौ तदर्थं ‘विभाषाऽऽङि रुप्लुवोः’ 4 इति प्लुवः पक्षे घञ्विधानमनर्थंकं स्यात्।
तथा प्लुङो णौ वृद्ध्यावादेशयोश्चङि णौ कृतस्य स्थानिवत्त्वात् प्लुशब्दस्य द्विरुक्तावपुप्लुवदिति नित्ये प्राप्ते पक्षे अपिप्ल- वदिति सिद्ध्यर्थं ‘स्रवतिशृणोतिद्रवतिप्रवतिप्लवतिच्यवतीनां वा’ 5 इति उकारस्येत्त्वविधानमनर्थकं स्यादिति।
सति ह्यस्मिन्ननेनैवापिप्लवत् इति भविष्यति।
अत एव किलापरितुष्यन् मैत्रेयोऽपि “प्लव इत्येके’ इत्याह” इति माधवधातुवृत्तिवाक्यमिहानुसन्धेयम्।]] ‘प्लवगतिः = प्लुतिगतिः =’ इति मा।
धा।
वृत्तौ।
‘-- प्लुतिगतौ’ इति क्षीरस्वामी।
रेवकः-विका, रेवकः-विका, रिरेविषकः-षिका, रेरेवकः-विका
6 रेविता-त्री, रेवयिता-त्री, रिरेविषिता-त्री, रेरेविता-त्री
इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि भौवादिककेपतिवत् 7 ज्ञेयानि।
8 रेवः-रेवा, 9 रेवणः इमानि अधिकान्यत्रेति विशेषः।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
(१४४१)
02
=>
(१-भ्वादिः-५०७। सक। सेट्। आत्म।)
03
=>
[[[अ]
04
=>
(३-३-५०)
05
=>
(७-४-८१)
06
=>
[पृष्ठम्११४१+ २३]
07
=>
(२६१)
08
=>
[[१। अचि प्रत्यये रेवः इति रूपम्। स्त्रियाम् अजादिपाठात् ‘अजाद्यतष्टाप्’ (४-१-४) इति टापि रेवा इति। रेवा = नर्मदा।]]
09
=>
[[२। ‘चलनशब्दार्थादकर्मकाद्युच्’ (३-२-१४८) इति, ‘अनुदात्तेतश्च हलादेः’ (३-२-१४९) इति वा युचि रूपमेवम्।]]