रुद् (rud)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 रुद् (इर) रुदिर r. 2nd cl. (रोदिति)
	 1. To weep.
	 2. To call or address
weeping. With उप and आङ्,  To weep for another,  to sympathize.

 रुद् f.
  (-रुत्)
	 1. Grief. 
	 2. Pain,  affliction. 
	 3. Disease.
	 4. Sound,  noise.
	 5.
Cry,  wail,  lamentation. 
 E.
  रुद् to weep,  aff.
   क्विप् ।

Capeller Eng

English

 रुद् रोदिति रुदति रोदिति रुद°ते रोदति रोद°ते
pp.
   रुदित (q.v. ) cry,  weep,  lament.  C.
  रोद॑यति cause to weep or
lament.  I.
  रोरुद्यते weep very much. — अनु weep after or for
(acc. ). प्र burst into tears,  begin to weep or lament
 cry aloud
 weep
with (acc. ). वि weep or cry aloud,  sob.

Yates

English

 रुद् (लैर) रोदिति 2.
a. To weep, 
to cry. With उप and आ to sym-
pathize,  or weep with.

 रुद् (त्) 5.
f.
  Grief
 disease
 noise.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

रुद् 	-	 rud 	-	 adj.
  	-	  weeping
रुद् 	-	 rud 	-	 adj.
  	-	  crying
रुद् 	-	 rud 	-	 f.
  	-	  grief
रुद् 	-	 rud 	-	 f.
  	-	  pain
रुद् 	-	 rud 	-	 f.
  	-	  cry
रुद् 	-	 rud 	-	 f.
  	-	  disease
रुद् 	-	 rud 	-	 f.
  	-	  wail
रुद् 	-	 rud 	-	 f.
  	-	  sound
रोदिति  { रुद् } 	-	  roditi  { rud } 	-	 verb 	-	  roar
रोदिति  { रुद् } 	-	  roditi  { rud } 	-	 verb 	-	  cry
रोदिति  { रुद् } 	-	  roditi  { rud } 	-	 verb 	-	  lament
रोदिति  { रुद् } 	-	  roditi  { rud } 	-	 verb 	-	  wail
रोदिति  { रुद् } 	-	  roditi  { rud } 	-	 verb 	-	  bewail
रोदिति  { रुद् } 	-	  roditi  { rud } 	-	 verb 	-	  howl
रोदिति  { रुद् } 	-	  roditi  { rud } 	-	 verb 	-	  deplore
रोदिति  { रुद् } 	-	  roditi  { rud } 	-	 verb 2 	-	  weep
रोरोत्ति  { रुद् } 	-	  rorotti  { rud } 	-	 verb Intens. 	-	  weep uncontrollably
रुद्यते  { रुद् } 	-	 rudyate  { rud } 	-	 verb pass. 	-	  cause to weep or lament
रोदयति  { रुद् } 	-	  rodayati  { rud } 	-	 verb caus. 	-	  cause to weep or lament
विरोदिति  { वि- रुद् } 	-	  viroditi  { vi- rud } 	-	 verb 	-	  cry
रोरुद्यते  { रुद् } 	-	  rorudyate  { rud } 	-	 verb Intens. 	-	  weep uncontrollably
रुरुदिषति  { रुद् } 	-	  rurudiSati  { rud } 	-	 verb Desid. 	-	  wish to cry

 
   रुद्  rud f.
   wail   
   उपरुदित  uparudita n.
   wail    
   विलापन  vilApana n.
   wail   
   परिक्रोशति  { परिक्रुश् }  parikrozati  { parikruz } verb  wail    
   परिदेवति  { परिदिव् }  paridevati  { paridiv } verb  wail   
   परिदिवयति  { परिदिव् }  paridivayati  { paridiv } verb  wail    
   परिशोचति  { परिशुच् }  parizocati  { parizuc } verb  wail   
   परिशोचते  { परिशुच् }  parizocate  { parizuc } verb  wail    
   रटति  { रट् }  raTati  { raT } verb  wail   
   लालप्यते  { लप् }  lAlapyate  { lap } verb  wail    
   लपति  { लप् }  lapati  { lap } verb  wail   
   रोदिति  { रुद् }  roditi  { rud } verb  wail    
   विलपति  { विलप् }  vilapati  { vilap } verb  wail   
   विलपित  vilapita adj.
   wailed   
   प्रलापिन्  pralApin adj.
   wailing  
   लापिन्  lApin adj.
   wailing   
   विलापिन्  vilApin adj.
   wailing  
   आक्रन्द  Akranda m.
   wailing   
   रलरोल  ralarola m.
   wailing  
   रोद  roda m.
   wailing   
   सङ्क्रन्द  saGkranda m.
   wailing  
   देवन  devana n.
   wailing   
   परिदेवित  paridevita n.
   wailing  
   विलपन  vilapana n.
   wailing   
   विलपित  vilapita n.
   wailing  
   विरुदित  virudita n.
   wailing   
   संरोदन  saMrodana n.
   wailing  
   सार्तरव  sArtarava adj.
   uttering wailing sounds   
   अतिक्रुष्ट  atikruSTa n.
   extraordinary cry or wailing  
   उत्कूजति  { उत्कूज् }  utkUjati  { utkUj } verb  utter a wailing monotonous note or coo     
            

Wilson

English

 रुद्
f.
  (रुत्)
1 Grief. 
2 Pain,  affliction. 
3 Disease.
4 Sound,  noise.
5 Cry,  wail,  lamentation. 
E.
  रुद to weep,  aff.
   क्विप्.

Apte

English

रुद् [rud],  2 P.
  (रोदिति,  रुदित
 desid.
  रुरुदिषति)

To cry,  weep,  lament,  mourn,  shed tears
 निराधारो हा रोदिमि कथय केषामिह पुरः G. L.*  4
 अपि ग्रावा रोदित्यपि दलति वज्रस्य हृदयम् U.*
  1.28.

To howl,  roar,  scream.  -With प्र to weep bitterly.

रुद् [rud],  f.
 

A cry,  wail.

Sound,  noise.

Grief,  pain,  affliction. 

Disease.

Apte 1890

English

 रुद् {c2c} P. (रोदिति,  रुदित
 desid. रुरुदिषति) 1 To cry,  weep,  lament,  mourn,  shed tears
 निराधारो हा रोदिमि कथय केषामिह पुरः G. L. 4
 अपि ग्रावा रादित्यपि दलति वज्रस्य हृदयं U. 1. 28. 
2 To howl,  roar,  scream. 
WITH प्र to weep bitterly. 

 रुद् f. 1A cry,  wail. 
Sound,  noise. 
Grief,  pain,  affliction. 
Disease. 

Monier Williams Cologne

English

 1. रुद् (cf.   √ 1. रु) cl.
  2. P.
  (Dhātup.   xxiv,  59
 cf.
   Pāṇ.
  vii,  2,  76) रोदिति (Ved.   and ep.
   also रुदति,  °ते and रोदति,  °ते
 pf.  रुरोद,  रुरुदे,  MBh.
  
 aor.
  अ॑रुदत्,  AV.
   &c.
  
 अरोदीत्,  °दिषुः Gr.
 
 अरौदिषीत्,  BhP.
  
 fut. रोदिता Gr.
 
 रोदिष्यति,  Kāv.
 
 inf.
   रोदितुम्,  ib.
 ind.
 p.
  रुदित्वा or रोदित्वा,  MBh.
  
 -रुद्य,  Kathās.
 ), 
to weep,  cry,  howl,  roar,  lament,  wail,  RV.
   &c.
   &c.
  
to bewail,  deplore,  ib. :
Pass.
  रुद्यते (aor.  अरोदि
 रुद्यमाने,  ‘while weeping is heard’,  Mn.
   iv,  108) :
Caus.
  रोद॑यति (aor.  अरूरुदत्),  to cause to weep or lament,  RV.
   &c.
   &c.
  :
Desid.
  रुरुदिषति Gr.
  (cf.   रुरुदिषा,  °षु) :
Intens.
  रोरुद्यते,  रोरोत्ति (p.  रोरुद्यमान,  रोरुदत्),  MBh.
  

 रुद् [cf.   Lat.
  rudere
 Lith.
  rùdis,  raudà,  raudóti
 Angl.Sax.  reótan. ]

 2. रुद् mfn.
   (ifc. ),  weeping,  crying &c.
   (See अघरु॑द् and भव-रुद्)

 रुद् f.
  cry,  wail

 sound

 grief,  pain

 disease,  W.
 

Monier Williams 1872

English

 रुद् 1. रुद् [cf. rt. 1. रु],  cl. 2. P. रोदिति
(Ved. also cl. 6. रुदति,  ep. also A. रुदते), 
Impf. अरोदीत् or अरोदत् (Pāṇ. VII. 3,  98,  99
 1st
sing. अरोदम्,  3rd pl. अरुदन्),  Impv. रोदितु (2nd
sing. रुदिहि),  Perf. रुरोद (ep. रुरुदे),  2nd Fut.
रोदिष्यति (Ved. रोत्स्यति),  Aor. अरोदीत् (3rd pl.
अरोदिषुस्) or अरुदत्,  रोदितुम्,  to weep,  cry,  shed
tears,  wail,  lament
 to bewail,  deplore
 to roar,  howl:
Pass. रुद्यते,  Aor. अरोदि: Caus. रोदयति,  -यि-
तुम्,  Aor. अरूरुदत्,  to cause to weep or lament:
Desid. रुरुदिषति: Intens. रोरुद्यते,  रोरोत्ति,  to
weep very much
 [cf. perhaps Gr. ὀῤῥωδέω
 Lat.
rud-o
 Old Germ. riuzan
 Angl. Sax. reotan
Lith. raudoju
 Slav. rudajun.]

 2. रुद्,  त्,  त्,  त्,  weeping,  crying,  lamenting [cf.
अघ-र्°]
 (त्),  f. cry,  wail,  lamentation
 sound, 
noise
 grief
 pain,  affliction
 disease.

Macdonell

English

 रुद् RUD,  Ⅵ. ruda,  P. (V.,  E.) Ā. (E.) 🞄Ⅱ. P. roditi,  Ⅰ. P. Ā. roda (E.),  weep,  🞄lament
 bewail: ps. pr. pt. lc. rudyamāne,  🞄when weeping is heard
 pp. rudita,  wept
 🞄weeping
 wet with tears
 cs. rodáya,  P. 🞄cause to weep or wail
 intv. rorud,  P. Ā. 🞄wail bitterly. anu,  weep afterwards
 weep 🞄for (ac.)
 join in the lamentation of,  condole 🞄with (ac.). pra,  begin to weep,  wail,  or 🞄howl
 weep bitterly,  howl
 weep with (ac.): 🞄pp. prarudita,  having burst into tears,  weeping. 🞄vi,  weep,  wail,  or howl aloud.

Benfey

English

 रुद् रुद्,  ii. 2,  Par. (in epic poetry
also Ātm. ,  Rām.  2,  52,  19,  and i. 1, 
Chr. 24,  46).
 1. To weep,  Vikr. 83, 
12
 Hit. 99,  3 (read रुदती)
 to cry, 
MBh. 2,  2616.
 2. To bewail,  Bhaṭṭ.
5,  5. Ptcple. of the pf.  pass. रुदित।
 1.
Wept.
 2. Weeping. n.
  Weeping,  Daśak.
in Chr. 184,  10.
 Comp.
 
अरण्य-,  n.
  com-
plaining of one's griefs to a forest,  i. e.
without being heard,  Amar. 76. Fre-
quent. रोरुद्,  रोरुद्य,  To weep,  to cry
excessively,  MBh. 3,  10192. Caus. रो
दय,  To cause to weep,  Utt. Rāmac.
85,  3. -- With the prep. अनु अनु,  To
weep,  Nal. 3,  32. -- With उपा उप-आ, 
To bewail,  Bhaṭṭ. 2,  4. -- With प्र प्र, 
 1. To burst into tears,  MBh. 3,  2919.
 2. To weep,  to cry,  Rām.  1,  17,  22. प्र-
रुदित, 
 1. Wept.
 2. Weeping,  Brāh-
maṇav. 3,  21.
 3. Beginning to weep, 
Vikr. d. 153. -- With वि वि,  To weep, 
Bhāg. P. 3,  17,  13. विरुदित,  n.
  Weep-
ing,  Utt. Rāmac. 73,  11. -- Cf.  Lat.
rudere
 O.H.G. riuzan
 A.S. reotan
probably ὀῤῥωδέω (frequent.,  cf.  रौद्र).

Hindi

रोना

Apte Hindi

Hindi

रुद्
"अदा* पर* ,  ,  इच्छा* " - -
"क्रंदन करना,  रोना,  विलाप करना,  शोक मनाना,  आँसू बहाना"

रुद्
"अदा* पर* ,  ,  इच्छा* " - -
"हूहू करना,  दहाड़ना,  चिल्ली मारना"

L R Vaidya

English

 rud {% vi. 2P (pp. रुदित
 pres. रोदिति
 desid. रुरुदिषति) %} 1. To cry,  to weep,  to lament,  अपि ग्रावा रोदित्यपि दलति वज्रस्य हृदयम् Ut.i.
 2. to roar,  to howl.

Bopp

Latin

 रुद् 2. P. interdum A. (anom. v. gr. 354.) Praet. mltf. अरो-
दिषम् et अरुदम्. Flere. N. 11. 14.: क्रोशति रोदिति
16. 34.: रुदिते भृशम्
 BR. 3. 20.: रुरुदुस् त्रयः
 MAH.
3. 593.: मा रोदीः
 R. Schl. I. 46. 20.: मा रुदो मा रुदः
II. 52. 19.: रुरुदे. -- Etiam cl. 6. P. A. BR. 3. 22.: मा पि-
ता रुद
 MAH. 1. 5597.: शोचेतच रुदेतच. -- Trans.
deflere,  c. acc. BHATT. 5. 5.: अरोदीत् सा भ्रातरौ. --
Intens. valde flere. BR. 3. 2.: किम् एवम् भृशदुःखर्तौ
रोरुद्येथाम्
 1. 4.: रोरुद्यमानास् तान् दृष्ट्वा. (Cf. रु, 
lat. rudo,  germ. vet. RUZ flere,  -- riuzu,  rôz,  ruzumês
lith. raudoju lamentor et slav. rydajû fleo = Caus. रोद-
यामि,  v. gr. comp. 505. 506.
c. अनु i. q. simpl. RAM. II. 55. 21.: अनुरुदन्ति
 NALOD.
3. 32.: अनुरुरोद.
c. प्र id. N. 17. 31. 22. 30.: प्ररुदित flens. BR. 3. 21.: प्ररु-
दितान् सर्वान् निशम्य.

Lanman

English

 √rud (róditi [631],  rudánti
 ruróda
 rodiṣyáti
ruditá
 róditum
 ruditvā́
-rúdya).
	—1. cry,  weep
	—2. weep for, 
lament. [cf. Lat. rud-ere,  ‘roar’
 AS.
reōt-an,  ‘weep.’]

Kridanta Forms

Sanskrit

रुद् (रु꣡दिँ꣡र् अश्रुविमोचने - अदादिः - सेट्)
ल्युट् =  रोदनम्
अनीयर् =  रोदनीयः - रोदनीया
ण्वुल् =  रोदकः - रोदिका
तुमुँन् =  रोदितुम्
तव्य =  रोदितव्यः - रोदितव्या
तृच् =  रोदिता - रोदित्री
क्त्वा =  रुदित्वा
ल्यप् =  प्ररुद्य
क्तवतुँ =  रुदितवान् / रोदितवान् - रुदितवती / रोदितवती
क्त =  रुदितः / रोदितः - रुदिता / रोदिता
शतृँ =  रुदन् - रुदती

धातुपाठः (Krishnacharya)

Sanskrit

धातुः:
  रुद्
मूलधातुः:
   रुदिर्
धात्वर्थः:
  अश्रुविमोचने
गणः:
  अदादिः
कर्मकत्वं:
  अकर्मकः
इट्त्वं:
  सेट्
उपग्रहः:
  परस्मैपदी
रूपम्:
  रोदिति
अनुबन्धादिविशेषः:
  रुदादिः

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 1. रुद् ,  *रुण्ण tränend,  Mahāvy. 245. — Mit अभि,  °रुदित jammernd,  Jātakam. 20.

 रुद् °Subst. = शब्द,  Yudh. 2,  49 [nach
 dem Ko.
 im Texte steht aber भृङ्गानवमरुतः].

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  क्रन्द्,  आक्रन्द्,  रुद्,  प्ररुद्,  परिदेव्,  विलप्,  क्रुश्,  विक्रुश्,  परिक्रुश्
verb
 
शोकेन दुःखेन वा अश्रुपतनपूर्वकशब्दनानुकूलः व्यापारः।
 "रामे वनं गच्छति अयोध्यावासिनः चक्रन्दुः।"

Synonyms:
  रुद्,  प्ररुद्,  क्रन्द्,  क्रुश्,  आक्रुश्,  अभिक्रुश्,  आक्रन्द्,  परिदेव्,  लप्,  विलप्,  अश्रूणि पात्,  अश्रूणि मुच्,  अश्रूणि सृज्,  रट्
verb
 
सुख-दुःखयोः भावनावेगात् नेत्राभ्याम् अश्रुपतन-रूपः व्यापारः।
 सुख-दुःखयोः भावनावेगात् नेत्राभ्याम् अश्रुपतन-रूपः व्यापारः।
 "मातृवियोगात् श्यामः अरोदीत्।"

Capeller

German

 रुद्,  रोदिति,  रुदति,  °ते,  रोदति,  °ते
weien,  jammern,  trans. bewinen. 
p. p. रुदित weinend,  verweint
 n.
  impers.
es ist geweint worden,  (त्ररण्ये) in den
Wald hinein,  d. i. umsonst.) Caus. रोद॑यति
weinen machen.  अनु hinterdrein
weinen,  jemd. (Acc.) nachjammern, 
beweinen.  प्र zu weinen o. zu jammern
anfangen,  heftig weinen,  weinen mit
(Acc.)
 p. p. प्ररुदि weinend,  verweint.
वि laut jammern o. weinen. 

Grassman

German

 1. √rud [Fi. 〔172〕],  1〉 weinen
 2〉 beweinen [A.]
 3〉 Caus. weinen machen,  betrüben [A.]
 4〉 Caus. Trauer erregen.
Stamm ruda:
-anti 2〉 jīvám {866, 10}.
Impf. des Caus. árodaya (betont nur {893, 6}):
-at 3〉 paṇím {893, 6}. — 4〉 ánnam abhī́tya‿ 〰 muṣāyán {925, 5}.
Part. rudát:
-atás [A. p.] 1〉 {33, 7} neben jákṣatas.

 2. *√rud,  glänzen,  prächtig sein [vgl. ruc],  enthalten in rudrá,  vírudra,  ródas,  rodasī́,  ródasī.

Burnouf

French

 *रुद् रुद्। रोदिमि 2
 imp. 2p. रुदिहि
 p.
रुरोद
 etc.
 a2. अरुदम्
 ppr. रुदत्
 pp. रुदित।
Couler,  Vd.
		 Pleurer,  verser des larmes.
		 Pleurer qqn.  ou qqc. ac.

 रुद् रुद् f.
  pleurs
		 chagrin,  affliction. 
		 Maladie,  cf. 
रुज्।
		 Cri
 bruit
 cf.  रु।

Stchoupak

French

 १ रुद्-
 {%roditi rudati -te rodati -te 
 ruroda rurude 
 arudat araudiṣīt 
 %}
{%rodiṣyati 
 rudyate rorudyate rodayati 
 rudita- roditum ruditvā roditvā %}
°रुद्य -- pleurer,  crier,  se lamenter,  déplorer 
 caus. faire pleurer 
 a. v.
déploré 
 qui pleure,  etc. 
 mouillé de larmes 
 nt. pleurs,  etc.

 २ रुद्-
 ag. ifc. qui crie.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.