रुचिर (rucira)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 रुचिर mfn.
   (-रः-रा-रं)
	 1. Beautiful,  charming,  pleasing.
	 2. Sweet,  dainty.
3. Stomachic,  restorative.
	 4. Bright.
	 n.
  (-रं)
	 1. Saffron. 
	 2. Cloves.
f.
  (-रा) A kind of yellow pigment.
 E.
  रुच् to please,  Unādi aff.
   किरच् ।

Capeller Eng

English

 रुचिर a.
  bright,  splendid,  beautiful,  pleasant,  agreeable
to (gen.   or —°).

Yates

English

 रुचिर (रः-रा-रं)
a. Beautiful,  pleasing
sweet
 stomachic,  restorative.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

रुचिर 	-	 rucira 	-	 adj.
  	-	 brilliant
रुचिर 	-	 rucira 	-	 adj.
  	-	 delicious
रुचिर 	-	 rucira 	-	 adj.
  	-	 tasty
रुचिर 	-	 rucira 	-	 adj.
  	-	  bright
रुचिर 	-	 rucira 	-	 adj.
  	-	  cordial
रुचिर 	-	 rucira 	-	 adj.
  	-	  beautiful
रुचिर 	-	 rucira 	-	 adj.
  	-	  charming
रुचिर 	-	 rucira 	-	 adj.
  	-	  dainty
रुचिर 	-	 rucira 	-	 adj.
  	-	  stomachic
रुचिर 	-	 rucira 	-	 adj.
  	-	  splendorous
रुचिर 	-	 rucira 	-	 adj.
  	-	  pleasant
रुचिर 	-	 rucira 	-	 adj.
  	-	  nice
रुचिर 	-	 rucira 	-	 adj.
  	-	  agreeable
रुचिर 	-	 rucira 	-	 adj.
  	-	  sweet
रुचिर 	-	 rucira 	-	 adj.
  	-	  agreeable to
रुचिर 	-	 rucira 	-	 adj.
  	-	  liked by
रुचिर 	-	 rucira 	-	 adj.
  	-	  radiant
रुचिर 	-	 rucira 	-	 adj.
  	-	  handsome
रुचिर 	-	 rucira 	-	 adj.
  	-	  splendid
रुचिर 	-	 rucira 	-	 n.
  	-	  saffron
रुचिर 	-	 rucira 	-	 n.
  	-	  cloves
रुचिर 	-	 rucira 	-	 n.
  	-	  radish

रुचिर 	-	 rucira 	-	 adj.
  	-	 tasty
रुचिकरं नास्ति वा? 	-	 rucikaraMnAstivA? 	-	 sent.
  	-	 Aren'ttheytasty, really?
किमर्थं अद्य रुचिरेव नास्ति 	-	 kimarthaMadyarucirevanAsti 	-	 sent.
  	-	 Whydishesarenottastytoday?
ह्यस्तनं व्यञ्जनं कियत् रुचिकरं आसीत्! 	-	 hyastanaMvyaJjanaMkiyatrucikaraMAsIt! 	-	 sent.
  	-	 Howtastywasyesterday'sdrycurry!
स्वादनीय 	-	  svAdanIya 	-	 adj.
  	-	 tasty
स्वादु 	-	  svAdu 	-	 adj.
  	-	 tasty
रसवत् 	-	  rasavat 	-	 adj.
  	-	 tasty
रस्य 	-	  rasya 	-	 adj.
  	-	 tasty
रसाय्य 	-	  rasAyya 	-	 adj.
  	-	 tasty
रसनीय 	-	  rasanIya 	-	 adj.
  	-	 tasty
सरस 	-	  sarasa 	-	 adj.
  	-	 tasty
स्वादिष्ठ 	-	  svAdiSTha 	-	 n.
  	-	  most tasty
मिष्ट 	-	  miSTa 	-	 n.
  	-	 tasty morsel

रुचिर 	-	 rucira 	-	 adj.
  	-	 brilliant
ज्यीतिष्मत् 	-	  jyItiSmat 	-	 adj.
  	-	 brilliant
तेजस्विन् 	-	  tejasvin 	-	 adj.
  	-	 brilliant
विशद 	-	  vizada 	-	 adj.
  	-	 brilliant
दीप्त 	-	  dIpta 	-	 adj.
  	-	 brilliant
दीप्तिमत् 	-	  dIptimat 	-	 adj.
  	-	 brilliant
रुच 	-	  ruca 	-	 adj.
  	-	 brilliant
सुदीति 	-	  sudIti 	-	 adj.
  	-	 brilliant
अर्चिसार्चिष्मत् 	-	  arcisArciSmat 	-	 adj.
  	-	 brilliant
अवरोकिन् 	-	  avarokin 	-	 adj.
  	-	 brilliant
उत्कलित 	-	  utkalita 	-	 adj.
  	-	 brilliant
उदर्चिस् 	-	  udarcis 	-	 adj.
  	-	 brilliant
उपशोभिन् 	-	  upazobhin 	-	 adj.
  	-	 brilliant
उल्लसित 	-	  ullasita 	-	 adj.
  	-	 brilliant
एत 	-	  eta 	-	 adj.
  	-	 brilliant
एतश 	-	  etaza 	-	 adj.
  	-	 brilliant
काशिष्णु 	-	  kAziSNu 	-	 adj.
  	-	 brilliant
कृतरुच् 	-	  kRtaruc 	-	 adj.
  	-	 brilliant
कृतशोभ 	-	  kRtazobha 	-	 adj.
  	-	 brilliant
गभस्तिमत् 	-	  gabhastimat 	-	 adj.
  	-	 brilliant

 
   रुचिर  rucira  adj.
    delicious    
   स्वादु  svAdu  adj.
    delicious     
   सूक्ष्म  sUkSma adj.
   delicious   
   सुस्वाद  susvAda adj.
   delicious    
   सुखाद्य  sukhAdya adj.
   delicious   
   सुरामन्  surAman adj.
   delicious    
   स्वादिष्ट  svAdiSTa n.
   delicious   
   आस्वाद्य  AsvAdya adj.
   palatable delicious    
   आस्वादवत्  AsvAdavat adj.
   delicious in flavour  
   उत्तमगन्धाढ्य  uttamagandhADhya adj.
   possessing abundantly the most delicate scent or delicious fragrance     
            

 
   रुचिर  rucira  adj.
    delicious     
   स्वादु  svAdu  adj.
    delicious      
   सूक्ष्म  sUkSma adj.
   delicious    
   सुस्वाद  susvAda adj.
   delicious     
   सुखाद्य  sukhAdya adj.
   delicious    
   सुरामन्  surAman adj.
   delicious     
   स्वादिष्ट  svAdiSTa n.
   delicious    
   आस्वाद्य  AsvAdya adj.
   palatable delicious     
   आस्वादवत्  AsvAdavat adj.
   delicious in flavour   
   उत्तमगन्धाढ्य  uttamagandhADhya adj.
   possessing abundantly the most delicate scent or delicious fragrance    

Wilson

English

 रुचिर
mfn.
   (-रः-रा-रं)
1 Beautiful,  charming,  pleasing.
2 Sweet.
3 Stomachic,  restorative.
E.
  रुच to please,  Uṇādi aff.
   किरच्.

Apte

English

रुचिर [rucira],  a.
  [रुचिं राति ददाति रुच्-किरच् Uṇ.*
  1.5]

Bright,  shining,  brilliant,  radiant
 हेमरुचिराम्बर Ch. P.*
   14
 कनकरुचिरम्,  रत्नरुचिरम् &c.
 

Tasteful,  palatable.

Sweet,  dainty.

Stomachic,  exciting appetite.

Cordial,  restorative.

Pleasant,  pleased (प्रसन्न)
 अथ वासवस्य वचनेन रुचिरवदनत्रिलोचनम् Ki.*
  12.1.

रा A kind of yellow pigment.

N.
  of a metre
 see App.

रम् Saffron. 

Cloves.

A radish. Comp.
   -अङ्गदः N.
  of Viṣṇu.

Apte 1890

English

 रुचिर a. [रुचिं राति ददाति रा-क] 1 Bright,  shining,  brilliant,  radiant
 हेमरुचिरांबर Ch. P. 14
 कनकरुचिरं,  रत्नरुचिरं &. 
2 Tasteful,  palatable. 
3 Sweet,  dainty. 
4 Stomachic,  exciting appetite. 
5 Cordial,  restorative. 
रा 1 A kind of yellow pigment. 
2 N. of a metre
 see App. I. 
रं 1 Saffron. 
2 Cloves. 
3 A radish. 

Monier Williams Cologne

English

 रुचिर mf(आ)n.  bright,  brilliant,  radiant,  splendid,  beautiful,  MBh.
  
 Kāv.
  &c.
  

 pleasant,  charming,  agreeable to,  liked by (gen.   or comp. ),  ib.

 sweet,  dainty,  nice,  L.
 

 stomachic,  cordial,  ŚārṅgS.
 

 रुचिर m.
  N.
  of a son of Sena-jit,  Hariv.
 

 रुचिर n.
  (only.) saffron (prob. w.r. for रुधिर),  a radish

 cloves (prob. w.r. for सुषिर).

Monier Williams 1872

English

 रुचिर,  अस्,  आ,  अम्,  bright,  brilliant,  radiant,  light, 
shining,  glittering,  beautiful
 pleasing,  agreeable,  charm-
ing,  pleasant
 sweet,  dainty,  nice
 stomachic,  cordial, 
restorative
 (अस्),  m.,  N. of a son of Sena-jit
 (आ), 
f. a kind of yellow pigment (= गो-रोचना)
 N. of
a metre,  four times thirty instants
 of another,  four
times ˘¯˘¯,  ˘˘˘˘¯˘¯˘¯
 N. of a river
(अम्),  n. saffron
 a radish
 cloves.
—रुचिर-केतु, 
उस्,  m.,  N. of a Bodhi-sattva.
—रुचिर-दन्तौष्-
ठ (°त-ओष्°),  अस्,  ई,  अम्,  having beautiful teeth
and lips.
—रुचिर-देव,  अस्,  m.,  N. of a king.
—रुचिर-धी,  ईस्,  m.,  N. of a king.
—रुचिर-
प्रभास-सम्भव,  अस्,  m.,  N. of a serpent-
demon.
—रुचिर-वदन,  अस्,  आ,  अम्,  having a
pleasing or beautiful countenance.
—रुचिर-वाच्,  क्, 
क्,  क्,  having pleasant speech,  eloquent.
—रुचिर-
श्री-गर्भ,  अस्,  m.,  N. of a Bodhi-sattva.
—रुचिराञ्-
जन (°र-अञ्°),  अस्,  m. = शोभाञ्जन,  Hyperanthera
Moringa.
—रुचिरानन (°र-आन्°),  अस्,  आ,  अम्, 
handsome-faced,  beautiful.
—रुचिरापाङ्गी (°र-
अप्°),  f. ‘having beautiful corners of the eyes, ’ a
woman with beautiful eyes.
—रुचिराश्व (°र-अश्°), 
अस्,  m.,  N. of a son of Sena-jit.
—रुचिरा-सुत,  अस्, 
m. a metronymic of Pālakāpya.

Macdonell

English

 रुचिर ruc-ira,  a.
  bright,  shining
 radiant,  🞄beautiful
 pleasing,  attractive,  to (g.,  —°): 🞄-deva,  m.
  N.
 -bhāṣaṇa,  a.
  speaking beautifully
 🞄-mūrti,  a.
  beautifully formed
 -ānana,  a.
  sweet-faced
 -apāṅgī,  a.
  f.
  fair-eyed.

Benfey

English

 रुचिर रुच् + इर,  adj.
 
 1. Beautiful, 
Rām.  3,  52,  16
 24
 brilliant,  Vikr. d.
76.
 2. Agreeable,  Pañc. 170,  6.
 3.
Sweet.
 4. Stomachic.

Apte Hindi

Hindi

रुचिर
वि* - रुचिं राति ददाति - रुच् + किरच्
"उज्ज्वल,  चमकदार,  प्रकाशमान,  जगमगाता"

रुचिर
वि* - -
"स्वादिष्ट,  मज़ेदार"

रुचिर
वि* - -
"मधुर,  ललित"

रुचिर
वि* - -
क्षुधावर्धक या भूख बढ़ाने वाला

रुचिर
वि* - -
"पुष्टिदायक,  बलवर्धक"

रुचिरम्
नपुं*
   - -
केसर

रुचिरम्
नपुं*
   - -
लौंग

रुचिर
वि* - रुच्+किरच्
"सुहावना, सुखद"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

रुचिर
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮೂಲಂಗಿ
रुचिर
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಲವಣ
रुचिर
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕುಂಕುಮಕೇಸರಿ
निष्पत्तिः - > रुच (दीप्तौ) - "किरच्" (उ० १-५२)
रुचिर
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಸುಂದರವಾದ /ಮನೋಹರವಾದ
प्रयोगाः - > "स्नान्तीनां बृहदमलोदबिन्दुचित्रौ रेजाते रुचिरदृशामुरोजकुम्भौ"
उल्लेखाः - > माघ० ८-५३
रुचिर
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಮಧುರವಾದ /ಸಿಹಿಯಾದ
निष्पत्तिः - > रा (दाने) "कः" (३-२-३)
व्युत्पत्तिः - > रुचिं राति

L R Vaidya

English

 rucira {% (I) a. (f. रा) %} 1. Bright,  shining,  glittering,  विद्युल्लेखाकनकरुचिरं श्रीवितानं ममाभ्रम् Vikr.iv.
pleasant,  charming
sweet,  dainty
cordial,  restoratire.

 rucira {% (II) n. %} 1. Saffron
 2. cloves.

Bopp

Latin

 रुचिर (r. रुच् s. इर) splendens,  pulcher,  amoenus. N. 4. 28.
5. 3. A. 4. 52.

Lanman

English

 rucira,  a. splendid
 beautiful.

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  मधुर,  रुचिर
adjective
 
यत् मनसे रोचते।
 "वैदेशिकः मधुराः स्मृतीः त्यक्त्वा गतः।"

Synonyms:
  द्युमत्,  द्युतिकर्,  द्युतिमत्,  द्योतन,  द्योति,  द्योतमान,  उज्वल,  कान्तिमत्,  किरणमय,  उत्प्रभ,  उल्लस,  उल्लसित,  प्रकाशवत्,  प्रकाशक,  प्रकाशमान,  प्रकाशत्,  प्रकाशिन्,  चित्र,  तेजस्वत्,  तेजस्विन्,  तेजोमय,  तैजस,  अञ्जिमत्,  अतिशुक्र,  अभिरुचिर,  अभिविराजित,  अभिशोभित,  अभीषुमत्,  अमन्द,  अवभासित,  अवभासिन्,  आभास्वर,  आरोचन,  आभासुर,  इद्ध,  उत्प्रभ,  उदीर्णदीधिति,  उद्द्योत,  उद्द्योतित,  कनकतालाभ,  कनकप्रभ,  कनल,  काशी,  काशीष्णु,  केतु,  तैजस,  दीदि,  दीदिवि,  दीप्त,  दीप्तिमत्,  द्योतमान,  धौत,  पुनान,  प्रख्य,  प्रभावत्,  बृहज्ज्योतिस्,  भास्कर,  भासुर,  भास्वर,  भास्वत्,  भासयत्,  रुक्माभ,  रुचित,  रुचिर,  रुच्य,  रुशत्,  रोच,  रोचन,  रोचमान,  रोचिष्णु,  वर्चस्विन्,  विद्योतमान,  विरुक्मत्,  विचक्षण,  विराजमान,  शुक्लभास्वर,  शुन्ध्यु,  शुभान,  शुभ्र,  शुभ्रि,  शुम्भमान,  शोभ,  शोभमान,  सुतार,  सुतेज,  सुदीप्त,  सुद्योत्मन्,  सुप्रकेत,  सुप्रभ,  सुरुक्,  सुविभात,  स्फुरत्,  हिरण्यनिर्णिज्,  हिरण्यनिर्णिग्
adjective
 
यस्मिन् दीप्तिः अस्ति अथवा यस्य वर्णः आभायुक्तः अस्ति।
 "प्राच्यदेशात् आगतेन तेन दूतेन तत् द्युमत् रत्नं राजसभायां राज्ञे समर्पितम्।"

Synonyms:
  सुन्दर,  चारु,  रुचिर,  सुदृश्य,  शोभन,  कान्त,  वाम,  सुरुप,  मनोरम,  मनोज्ञ,  साधु,  सौम्य,  श्रीयुक्त,  सुमुख,  अभिराम,  सुषम,  पेशल,  रुच्य,  मञ्जु,  मञ्जुल,  वृन्दार,  मनोहारिन्,  लावण्यवत्,  रूपवत्,  भद्रक,  रमणीय,  रामणीयक,  बन्धूर,  बन्धुर,  वल्गु,  हारि,  स्वरूप,  अभिरूप,  दिव्य
adjective
 
रूपलावण्यसम्पन्नः।
 "बालकः सुन्दरः अस्ति।"

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
चारु हारि रुचिरं मनोहरं वल्गु कान्तमभिरामबन्धुरे ।
वामरुच्यसुषमाणि शोभनं मञ्जुमञ्जुलमनोरमाणि च ॥ १४४४ ॥
साधुरम्यमनोज्ञानि पेशलं हृद्यसुन्दरे ।
काम्यं कम्रं कमनीयं सौम्यं च मधुरं प्रियम् ॥ १४४५ ॥
-wordlist-
 
चारु (वा),  हारि (वा),  रुचिर (वा),  मनोहर (वा),  वल्गु (वा),  कान्त (वा),  अभिराम (वा),  बन्धुर (वा),  वाम (वा),  रुच्य (वा),  सुषम (वा),  शोभन (वा),  मञ्जु (वा),  मञ्जुल (वा),  मनोरम (वा),  साधु (वा),  रम्य (वा),  मनोज्ञ (वा),  पेशल (वा),  हृद्य (वा),  सुन्दर (वा),  काम्य (वा),  कम्र (वा),  कमनीय (वा),  सौम्य (वा),  मधुर (वा),  प्रिय (वा)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

प्राग्र्य
प्राग्र्य,  प्राग्रहर,  प्रवेक,  अपर,  वर्य,  वरेण्य,  वर,  श्रेष्ठ,  प्रेष्ठ,  अनुत्तम,  मधुर,  मञ्जु,  प्रिय,  मञ्जुल,  हृद्य,  हारि,  मनोहर,  रुचिर,  कान्त,  पर,  सुन्दर,  सौम्य,  साधु,  वल्गु,  चारु,  सुषम,  वाम,  शुभ,  पेशल,  अग्र्य,  प्रधान,  प्रमुख,  पुरोग,  मुख्य,  परार्ध्य,  प्रवर,  प्रवर्ह,  अग्रेसर,  सत्तम,  उत्तम,  ग्रामण्य,  अग्रण्य
प्राग्र्यं प्राग्रहरं प्रवेकमपरं वर्यं वरेण्यं वरं, 
श्रेष्ठं प्रेष्ठमनुत्तमं च मधुरं मञ्जु प्रियं मञ्जुलम् ।
हृद्यं हारि मनोहरं च रुचिरं कान्तं परं सुन्दरं, 
सौम्यं साधु च वल्गु चारु सुषमं वामं शुभं पेशलम् ॥ ६८९ ॥
अग्र्यं प्रधानं प्रमुखं पुरोगं, 
मुख्यं परार्ध्यं प्रवरं प्रवर्हम् ।
अग्रेसरं सत्तममुत्तमं च, 
ग्रामण्यमग्रण्यमुदाहरन्ति ॥ ६९० ॥
verse 4.1.1.689
page 0080

नाममाला

Sanskrit

चारु,  श्लक्ष्ण,  रुचिर,  प्रशस्त,  हृद्य,  बन्धुर,  दर्शनीय,  मनोज्ञ,  स्वान्तहारि,  आस्वनितहारि,  चित्तहारि,  चेतोहारि,  अन्तःकरणहारि,  मनोहारि,  हृदयहारि,  विशिखहारि,  आकूतहारि
चारु श्लक्ष्णं च रुचिरं प्रशस्तं हृद्यबन्धुरम् ।
दर्शनीयं मनोज्ञं च चित्तपर्यायहारि च ॥ १७८ ॥
verse 0.1.1.178
page 0085

Tamil

ருசிர : ருசியான,  ஒளிநிறைந்த,  இனிப்பான,  அழகான,  புஷ்டியான,  மகிழ்ச்சி தரும்.

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 रुचिरं,  क्ली,
   (रोचते इति । रुच् + “इषिमदि-मुदीति ।” उणा० १ । ५२ । इति किरच् ।)मूलकम् । कुङ्कुमम् । लवङ्गम् । इति राज-निर्घण्टः ॥
 (पुं,   सेनजित्पुत्त्रः । यथा,  हरि-वंशे । २० । २१ ।“पुत्त्राः सेबजितश्चासंश्चत्वारो लोकसत्तमाः ।रुचिरः श्वेतकेतुश्च महिम्नारस्तथैव च ॥
”)

 रुचिरं,  त्रि,  (रुच् + किरच् ।) सुन्दरम् । इत्य-मरः ॥
 (यथा,  आर्य्यासप्तशत्याम् । ११७ ।“उल्लसितभ्रूधनुषा तव पृथुना लोचनेन रुचि-राङ्गि ।अचला अपि न महान्तः के चञ्चलभाव-मानीताः ॥
”)मिष्टम् । इत्युणादिकोषः ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 रुचिर त्रि०
  रुचिं राति ददाति रा--क । १ मनोहरे सुन्दरे१ मधुरे च अमरः । २ मूलके ३ कुङ्कुमे ४ लवङ्गे च न०
 ५ गोरोचनायां स्त्री राजनि० ।

Capeller

German

 रुचिर glänzend,  hell,  prächtig,  schön, 
gefallend,  ansprechend (Gen. )o. —°).

Stchoupak

French

 रुचिर-
 a. brillant,  radieux 
 charmant,  qui plaît (à,  gén. ).
°देव- m.
  n.
  d'un prince.
°भाषण- a. à la parole agréable,  éloquent.
रुचिराश्व- m.
  n.
  d'un homme.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.