| YouTube Channel

रीति (rIti)

 
शब्दसागरः
English
रीति
f.
(-तिः-ती)
1. Usage, custom, practice, local or traditionary ob-
servance.
2. Oozing, leaking, distilling.
3. Brass, pale-brass, or
prince's metal.
4. Rust of iron.
5. Calx of brass.
6. Scoria of any
metal, or the oxide formed on the surface of metals by their ex-
posure to heat and air.
7. Boundary, limit.
8. Going, motion.
9.
Natural property or disposition.
10. A stream, a river.
11. Style,
diction
they are:--वैदर्भी, गौडी, पाञ्चाली and लाटिका or मागधी
E.
री to go, to run out, &c.
aff.
क्तिच्
Capeller Eng
English
रीति॑
f.
going, motion, course, stream
line, row
way,
manner
style, diction.
Yates
English
रीति (तिः) 2.
f.
Usage, custom
oozing
brass
propensity.
Spoken Sanskrit
English
रीति - rIti -
f.
- style
रीति - rIti -
f.
- fashion
रीति - rIti -
m.
- manner
रीति - rIti -
f.
- method
रीति - rIti -
f.
- usage
रीति - rIti -
f.
- rust of iron
रीति - rIti -
f.
- general course or way
रीति - rIti -
f.
- yellow or pale brass
रीति - rIti -
f.
- motion
रीति - rIti -
f.
- bell-metal
रीति - rIti -
f.
- ceremonial
रीति - rIti -
f.
- scoria or oxide formed on metals by exposure to heat and air
रीति - rIti -
f.
- going
रीति - rIti -
f.
- style of writing
रीति - rIti -
f.
- natural propensity or disposition
रीति - rIti -
f.
- boundary
रीति - rIti -
f.
- custom
रीति - rIti -
f.
- streak
रीति - rIti -
f.
- limit
रीति - rIti -
f.
- wont
रीति - rIti -
f.
- practice
रीति - rIti -
f.
- course
रीति - rIti -
f.
- style of speaking
रीति - rIti -
f.
- stream
रीति - rIti -
f.
- line
रीति - rIti -
f.
- row
रीति - rIti -
f.
- current
रीति - rIti -
f.
- diction
रीति - rIti -
f.
- style of speaking or writing
अमूर्त-रीति - amUrta-rIti -
f.
- abstract method
उत्स्फोटन-रीति - utsphoTana-rIti -
f.
- nitroglycerin
श्यानेक्षीय-रीति - zyAnekSIya-rIti -
f.
- cryoscopic method
रीति - rIti -
f.
- style
शैली - zailI -
f.
- style [ computer ]
सरणि - saraNi -
f.
- style [ computer ]
वलयस्य विन्यासः आकर्षकः अस्ति - valayasyavinyAsaHAkarSakaHasti -
sent.
- Thestyleofthebanglesisreallyattractive.
वृत्ति - vRtti -
f.
- style
मार्ग - mArga -
m.
- style
रचन - racana -
n.
- style
स्मृत - smRta -
adj.
- styled
प्रकीर्तित - prakIrtita - ppp. - styled
औदार्य - audArya -
n.
- noble style
कविता - kavitA -
f.
- ornate style
महापरिमाणे - mahAparimANe - adverb loc - in great style
ध्वनि - dhvani -
m.
- poetical style
ध्वनित्व - dhvanitva -
n.
- poetical style
माधुर्य - mAdhurya -
n.
- grace of style
रसवत् - rasavat -
n.
- tasteful style
शब्दसौष्ठव - zabdasauSThava -
n.
- graceful style
कवितारहस्य - kavitArahasya -
n.
- secret of style
ओजस् - ojas -
n.
- elaborate style
रीति - rIti -
f.
- style of writing
रीति rIti
f.
scoria or oxide formed on metals by exposure to heat and air
Wilson
English
रीति
f.
(-तिः-ती)
1 Usage, custom, practice, local or traditionary observance.
2 Oozing, leaking, distilling.
3 Brass, pale brass, or prince's metal.
4 Rust of iron.
5 Calx of brass.
6 Scoria of any metal, or the oxide formed on the surface of metals by their
exposure to heat and air.
7 Boundary, limit.
8 Going, motion.
9 Natural property or disposition.
E.
री to go, to run out, &c.,
aff.
क्तिन्.
Apte
English
रीतिः [rītiḥ],
f.
[री-क्तिन्]
Moving, flowing.
Motion, course.
A stream, river.
A line, boundary.
A method, mode, manner, way, fashion, course, general way
रीतिं गिराममृतवृष्टिकरीं तदीयाम्
Bv.*
3.19
पुत्रादपि धनभाजां भीतिः सर्वत्रैषा विहिता रीतिः Moha
M.*
2
उक्तरीत्या, अनयैव रीत्या
&c.
Usage, custom, practice.
Style, diction
पदसंघटना रीतिरङ्गसंस्थाविशेषवत् उपकत्रीं रसादीनां सा पुनः स्याच्चतुर्विधा वैदर्भी चाथ गौडी पाञ्चाली लाटिका तथा S. D.* 624-5.
Brass, bell-metal
(रीती also in this sense).
Rust of iron.
The oxide formed on the surface of metals.
Calx of brass.
Natural property or disposition.
Comp.
-कुसुमम्, -जम्, -पुष्पम् calx of brass. -बद्ध
a.
inlaid with brass.
Apte 1890
English
रीतिः f. [री-क्तिन्] 1 Moving, flowing.
2 Motion, course.
3 A stream, river.
4 A line, boundary.
5 A met hod, mode, manner, way, fashion, course, general way
रीतिं गिराममृतवृष्टिकरीं तदीयां Bv. 3. 19
सर्वत्रैषा विहिता रीतिः Moha M. 2
उक्तरीत्या, अनयैव रीत्या &c.
6 Usage, custom, practice.
7 Style, diction
पदसंघटना रीतिरंगसंस्थाविशेषवत् उपकर्त्री रसादीनां सा पुनः स्याच्चतुर्विधा वैदर्मी चाथ गौडी पांचाली लाटिका तथा S. D. 624-5.
8 Brass, bellmetal
(रीति also in this sense).
9 Rust of iron.
10 The oxide formed on the surface of metals.
11 Calx of brass.
Comp.
पुष्पं calx of brass.
Monier Williams Cologne
English
रीति॑
f.
going, motion, course,
RV.
a stream, current, ib.
a streak, line, row,
PārGṛ.
Hariv.
Naiṣ.
limit, boundary (= सीमन्),
L.
general course or way, usage, custom, practice, method, manner,
Kāv.
Kathās.
Sarvad.
natural propensity or disposition,
L.
style of speaking or writing, diction (three are usually enumerated, viz. वैदर्भी, गौडी, पाञ्चाली, to which a fourth is sometimes added, viz. लाटिका, and even a fifth and sixth, viz. आवन्तिका or यावन्तिका and मागधी),
Vām.
Kāvyād.
Sāh.
&c.
yellow or pale brass, bell-metal,
Rājat.
Kathās.
rust of iron,
L.
scoria or oxide formed on metals by exposure to heat and air,
L.
Monier Williams 1872
English
रीति, इस्, f. going, motion, moving, flowing, trick-
ling
a stream, river
a course
a line, streak
a
limit, boundary (= सीमन्)
general course or way,
method, mode, manner, fashion
usage, observance,
custom, practice, natural property or disposition
style, diction, (three styles of diction or composition
are enumerated, viz. वैदर्भी, गौडी, पाञ्चालि, to
which a fourth is sometimes added, viz. लाटिका, and
even a fifth and sixth, viz. आवन्तिका and मागधी)
bell-metal, brass, pale brass
calx of brass
rust of
iron
scoria of any metal or the oxide formed on
the surface of metals by their exposure to heat and
air.
—रीति-ज्ञ, अस्, आ, अम्, acquainted with estab-
lished usages or customs.
—रीति-पुष्प, अम्, n.
‘brass-efflorescence, calx of brass.
—रीति-प्रष्ठ,
अस्, अम्, m. n. a Praṣṭha weight of brass.
—रीति-
बद्ध, अस्, आ, अम्, brass-bound, studded or inlaid
with brass.
—रीती-भूत, अस्, आ, अम्, being in a row,
standing in a line.
—रीत्य्-अप्, प्, प्, प्, Ved. stream-
ing with rain.
Macdonell
English
रीति rī-tí,
f.
stream, current
motion, 🞄course
line, row
(course of things), manner, 🞄method, way
style, diction (three are 🞄spoken of: Vaidarbhī, Gauḍī, and Pāñcālī
🞄or four: the same + Lāṭikā
or six: the same 🞄+ Āvantikā and Māgadhī)
brass
oxide of 🞄iron, rust.
Benfey
English
रीति री + ति,
f.
1. Going.
2. Boun-
dary.
3. Usage, manner, way, Lass.
2. ed. 2, 6.
4. Natural property.
5.
Oozing.
6. Brass, pale brass.
7. Calx
of brass.
8. Rust of iron.
Apte Hindi
Hindi
रीतिः
स्त्री*
- री + क्तिन्
"हिलना-जुलना, बहना"
रीतिः
स्त्री*
- -
"गति, क्रम"
रीतिः
स्त्री*
- -
"धारा, नदी"
रीतिः
स्त्री*
- -
"रेखा, सीमा"
रीतिः
स्त्री*
- -
"प्रणाली, ढंग, तरीक़ा, मार्ग, शैली, विधा, प्रक्रिया"
रीतिः
स्त्री*
- - "रिवाज, प्रथा, प्रचलन"
"वर्तमान सीलोन टापू या तद्वर्ती राजधानी उस समय की लंका है, परन्तु कुछ विद्वानों के मतानुसारवह लंका सीलोन के वर्तमान टापू से कहीं अधिक बड़ी थी मूल्यरूप से यह माल्यवान के लिए बनाइ गई"
रीतिः
स्त्री*
- -
"शैली, वाक्यविन्यास"
रीतिः
स्त्री*
- -
"पीतल, कांसा (इस अर्थ में ‘रीति’ भी)"
रीतिः
स्त्री*
- -
"लोहे का जंग, मुर्चा"
रीतिः
स्त्री*
- -
धातु के तल पर लगा जारेय
रीतिः
स्त्री*
- री+क्तिन्
"नैसर्गिक संपति, स्वाभाविक गुण"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
रीति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹಿತ್ತಾಳೆ
निष्पत्तिः - > रीङ् (प्रस्रवणे) - "क्तिच्" (३-३-१७४)
व्युत्पत्तिः - > रीयते
विस्तारः - > "रीतिः स्त्रियामारकूटः" - अम०
रीति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸ್ರವಿಸುವಿಕೆ /ಸೋರುವಿಕೆ
रीति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಲೋಹದ ಮಲ /ಕಬ್ಬಿಣ ಮೊದಲಾದುವುಗಳ ಕಿಲುಬು
रीति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸೀಮೆ /ಎಲ್ಲೆ /ಗಡಿ
रीति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸಂಚಾರ /ನಡೆ /ಗಮನ
विस्तारः - > "रीतिः प्रचारे स्यन्दे लोककिट्टारकूटयोः" - विश्व० "रीतिः स्त्रियां स्यन्दप्रचारयोः पित्तले लोहकिट्टे च" - मेदि०
रीति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಾಕ್ಸರಣಿ /ವಾಕ್ಪ್ರಯೋಗದ ಕ್ರಮ /ರಸಾನುಗುಣವಾದ ಪದಗಳ ಜೋಡಣೆ /ಕಾವ್ಯಕ್ಕೆ ಆತ್ಮಭೂತವಾದ ರಸಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾದ ಪದವಿನ್ಯಾಸ
विस्तारः - > "पदसङ्घटना रीतिरङ्गसंस्थाविशेषवत् उअपकर्त्री रसादीनाम्" - सा० द० ९-१
L R Vaidya
English
rIti {% f. %} 1. Motion, course
2. a stream, a river
3. a line, a boundary
4. general way, method, manner, fashion, पुत्रादपि धनभाजां भीतिः सर्वत्रैषा विहिता रीतिः M.Mud.2
5. usage, practice
6. style, diction, (they are वैदर्भी, गौडी, पांचाली and लाटिका or मागधी), पदसंघटनारातिरंगसंस्थाविशेषवत् S.D.624
7. brass, bell-metal
(also रीती in this sense)
8. oxide of any metal.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
रीति 3. शकृद्रीति Āpast. Gṛhy. 9, 3.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
पित्तलारेऽथारकूटः कपिलोहं सुवर्णकम् १०४७
रिरी रीरी रीतिश्च पीतलोहं सुलोहकम्
-wordlist-
पित्तला (स्त्री), आर (पुं), आरकूट (पुंक्ली), कपिलोह (क्ली), सुवर्णक (क्ली), रिरी (स्त्री), रीरी (स्त्री), रीति (स्त्री), पीतलोह (क्ली), सुलोहक (क्ली)
--source--
स्वाद्रूपं लक्षणं भावश्चात्मप्रकृतिरीतयः
सहजो रूपतत्त्वं धर्मः सर्गो निसर्गवत् १३७६
शीलं सतत्त्वं संसिद्धिरवस्था तु दशा स्थितिः
-wordlist-
स्वरूप (क्ली), स्वलक्षण (क्ली), स्वभाव (पुं), आत्मन् (पुं), प्रकृति (स्त्री), रीति (स्त्री), सहज (पुं), रूपतत्त्व (क्ली), धर्म (पुंक्ली), सर्ग (पुं), निसर्ग (पुं), शील (पुंक्ली), सतत्त्व (क्ली), संसिद्धि (स्त्री), अवस्था (स्त्री), दशा (स्त्री), स्थिति (स्त्री)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
आरकूट
आरकूट, रीति
आरकूटः स्मृतो रीतिः कांस्यं सौराष्ट्रकं तथा १७०
verse 2.1.1.170
page 0021
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: रीति
Root: रीति
Gender: स्त्री
Number: all
अर्थः
Meaning(s):
Brass
Shloka(s):
3|2|25|2 रिरी तु रीतिरुत्साहा पीतलोहं सुलोहकम्॥ (भूमिकाण्डः/शैलाध्यायः)
3|2|26|1 लोह्यमप्यारकूटोऽस्त्री पित्तलं त्वारमस्त्रियाम्। (भूमिकाण्डः/शैलाध्यायः)
Synonym(s):
3|2|25|2 रीति (रीति) (स्त्री) Brass
3|2|25|2 उत्साहा (उत्साहा) (स्त्री) Brass
3|2|25|2 पीतलोहम् (पीतलोह) (नपुं) Brass
3|2|25|2 सुलोहकम् (सुलोहक) (नपुं) Brass
3|2|26|1 लोह्यम्(लोभ्यम् (लोह्य(लोभ्य) (नपुं) Brass
3|2|26|1 आरकूटः (आरकूट) (पुं) Brass
3|2|26|1 आरकूटम् (आरकूट) (नपुं) Brass
Related word(s):
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
रीतिः,
स्त्री,
(री + क्तिच् क्तिन् वा ।) आरकूटः ।(तत्पर्य्यायगुणा यथा, --“पित्तलन्त्वारकूटं स्यादरो रीतिश्च कथ्यते ।राजरीतिर्ब्र ह्मरीतिः कपिला पिङ्गलापि
रीतिरप्युपधातुः स्यात्ताम्रस्य यशदस्य ।पित्तलस्य गुणा ज्ञेयाः स्वयोनिसदृशा जनैः
संयोगजप्रभावेण तस्याप्यन्ये गुणाः स्मृताः
”इति भावप्रकाशस्य पूर्व्वखण्डे प्रथमे भागे
)प्रचारः स्यन्दः इत्यमरः ९७
६८
लोहकिट्टम् इति मेदिनी ते, ५०
दग्धस्वर्णादिमलम् इति धरणिः
सीमा ।स्रवणम् गतिः स्वभावः शेषस्य पर्य्यायः ।रूपम् लक्षणम् भावः आत्मा ५प्रकृतिः सहजः रूपतत्त्वम् धर्म्मः ९सर्गः १० निसर्गः ११ शीलम् १२ सतत्त्वम् १३संसिद्धिः १४ इति हेमचन्द्रः
(यथा, कथासरित्सागरे १४ ६२ ।“निशान्तक्लिष्टचक्राह्वरीतिहृद्यो रसक्रमः
”स्तुतिः यथा, ऋग्वेदे २४ १४ ।“महीव रीतिः शवसासरत् पृथक्
”“महीव रीतिः महती स्तुतिरिव ।” इतितद्भाष्ये सायणः
) काव्यस्यात्मा इति वामन-सूत्रम्
गुणभेदेन तद्विभागमाह ।“ओजः प्रसादमाधुर्य्यगुणत्रितयभेदतः ।गौडवैदर्भ्यपाञ्चालरीतयः परिकीर्त्तिताः
”प्रत्येकेनैषां लक्षणानि यथा, --“ओजः समासभूयस्त्वं मांसलं पदडम्बरम् ।व्यक्तार्थपदमग्राम्यं प्रसादः परिकीर्त्तितः
शब्दार्थयोस्तु रसवन्मधुरं परिकीर्त्तितम् ।सर्व्वलोकावगम्यं यद्ग्राम्यं तदभिधीयते ।सुश्राव्यमपि गम्भीरं प्रसन्नमुपनागरम्
”ग्राम्यं यथा, --“कन्ये मन्येऽप्यसौ धन्यो यस्त्वामद्य विवाहयेत् ।नाल्पेन तपसा लभ्यः सुन्दरस्त्रीसमागमः
”उपनागरं यथा --“तन्वि त्वदधरं स्वादु नाविदन्नविदो जनाः ।वसुधायां सुधाभावान्मृषा स्वर्गं यियासवः
शब्दालङ्करणं तत् स्याद्यदनुप्रासभास्वरम् ।वर्णावृत्तिरनुप्रासः पदे पादे विधीयते ।पदावृत्तिस्तु यमकमादिमध्यान्तसर्व्वगम्
*
क्रमेण रीतित्रयाणामुदाहरणानि ।“गङ्गोत्तुङ्गतरङ्गसङ्गतजटाजूटाग्रजाग्रत्फणि-स्फूर्ज्जत्फुत्कृतिभीतिसम्भृतिचमत्कारस्फुरत्-सम्भ्रमा ।आनन्दामृतवापिकां विदधती चित्ते गिरीश-प्रभो-स्त्वां पायान्नवसङ्गमे भगवती लज्जावतीपार्व्वती
भवतो विरहव्याधिमधिगम्य ससम्भ्रमा ।कामिनी यामिनीकान्तं कृतान्तमिव पश्यति
हन्तालि सन्तापनिवृत्तयेऽस्याःकिं तालवृन्तं तरलीकरोषि ।उत्ताप एषोऽन्तरतापहेतु-र्नतभ्रुवो नव्यजनापनेयः
”इति काव्यचन्द्रिका
(अस्या अन्यद्विवरणं साहित्यदर्पणे परिच्छेदेद्रष्टव्यम्
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
रीति स्त्री री क्तिच् पित्तले क्तिन् प्रस्नाये, क्षरणे अमरः४ लौहकिट्टे, मेदि० दग्धस्वर्णादिमले रमा० सी-भायां, गतौ, स्वभावे, हेमच० अलङ्कारोक्ते गौ-ड्यादिरचनामेदे “गौडीपाञ्चालवैदर्भ्यो रीतयः परि-कीर्त्तिताः” सा० द०
Capeller
German
रीति॑
f.
Strom, Lauf, Art und Weise,
Stil (rh.).
Grassman
German
rītí, f. [von rī], 1〉 das Strömen mit Gen.
2〉 der Strom
3〉 die Bewegung.
-ís 1〉 apā́m {454, 1}. 2〉 {215, 14}
{230, 5}.
-ím 1〉 apā́m {820, 10}. 3〉 asya paraśós iva {402, 4}.
Burnouf
French
रीति रीति
f.
(sfx. ति) mouvement, marche
écoulement.
Au fig. usage
tendance naturelle, instinct.
Limite, frontière.
Rouille
oxide ou scorie d'un métal.
रीतिका
f.
et रीतिपुष्प
n.
oxide de bronze.
Stchoupak
French
रीति-
f.
méthode, moyen, usage
mode littéraire, style (ord. au
nombre de 3 espèces chez les théoriciens)
bronze ou laiton.